Studiekeuze

Meisjes en jongens kiezen nog steeds verschillende studierichtingen. Wat is er aan de hand en wat kan ik als leerkracht doen om meisjes en jongens ook warm te maken voor 'die andere' richtingen?

1. Hoe kiezen Vlaamse meisjes en jongens?

Studiekeuzes blijken nog steeds erg stereotiep

Bovenstaande cijfers gelden voor het schooljaar 2013-2014, tenzij anders aangegeven. Bekijk ook:

Gevolgen van deze verschillende studiekeuze?

Een verschil in studiekeuze betekent ongelijke kansen op de arbeidsmarkt en een onevenwichtige verdeling van vrouwen en mannen over de verschillende sectoren. Deze horizontale beroepssegregatie ligt deels aan de basis van de loonverschillen tussen vrouwen en mannen. De typische 'vrouwenjobs' zijn immers ook vaak de minder goed verloonde jobs. Daarnaast bieden nijverheidstechnische richtingen, waarin meisjes ondervertegenwoordigd zijn, een betere uitgangspositie op de arbeidsmarkt.

Er bestaan nog altijd uniseksrichtingen met geen of nauwelijks leerlingen van het andere geslacht. Vaak gaat het om opleidingen voor knelpuntberoepen op de arbeidsmarkt (beroepen waarvan de vacatures moeilijk ingevuld geraken). Dit fenomeen kan deels worden verklaard doordat jongens en meisjes onvoldoende aangemoedigd (of zelfs ontmoedigd) worden om studiekeuzes en beroepen uit te proberen die buiten 'het verwachte' liggen voor een bepaald geslacht. Jongens en meisjes stimuleren om alle opties in te kijken, kan helpen deze leegten op de arbeidsmarkt in te vullen. Tegelijkertijd worden jongeren meer kansen aangereikt om op diezelfde arbeidsmarkt aan de slag te gaan en hun talenten te ontdekken. Denk maar aan diverse banen in de zorg- of ICT-sector.

Meer cijfers:

schrift 1. Statistische jaarboeken van het Vlaamse Onderwijs (voorbije schooljaren)
2. Genderstatistieken in RoSa's Kwestie 'Onderwijs' (met statistieken voor Vlaanderen)
3. Genderjaarboek 2007 MV United: Onderwijsmonitor - pdf 1,11 MB
4. Genderzakboekje Zij en hij op de arbeidsmarkt, 2005 - pdf 670,77 kB


2. Genderbewuste studieoriëntering: aandachtspunten

Maken meisjes in jouw school andere studiekeuzes dan jongens en wat is hun motivatie? Hoe kan jij als leerkracht alle leerlingen in gelijke mate voorbereiden op die keuze?

Brede voorstelling van toekomstmogelijkheden

Te vroeg oriënteren naar de gepaste studiekeuze zorgt ervoor dat meisjes en jongens hun eigen talenten en interesses onvoldoende kunnen ontwikkelen. Maak een brede waaier aan toekomstmogelijkheden denkbaar.

Leren kiezen

Kiezen = kwaliteiten en interesses ontdekken

Meisjes en jongens worden vaak nog steeds verschillend gewaardeerd: meisjes voor sociale talenten en zorgzaamheid, jongens eerder voor leidinggevende en intellectuele kwaliteiten. Van jongens verwachten we dat ze competitief zijn, van meisjes verwachten we doorgaans dat ze meegaand zijn. Dit zijn echter niet altijd de talenten waarover ze beschikken.

Checklist: hoe genderbewust begeleiden?

Als je als leerkracht, studiebegeleider of schoolhoofd wil nagaan of je inderdaad wel (voldoende) genderbewuste studie- en beroepsbegeleiding voorziet, stel jezelf dan volgende vragen:

Leerkracht

Studiebegeleider

Directie

Vorming

Een basiskennis van gender en hoe genderstereotypen zich manifesteren is uiteraard onontbeerlijk om in een schoolcontext genderbewust aan de slag te gaan. Gendernormen sluipen vaak onbewust in ons denken en onze manier van handelen binnen. Een vorming over gender kan deze onbewuste vooroordelen blootleggen en ons bewustzijn ervan aanscherpen.

Ouders betrekken in het verhaal

In welke mate betrek je als school/leerkracht de ouders in de genderbewuste studiebegeleiding? Een aantal tips om bij stil te staan:

Kijk voor meer algemene tips rond ouderparticipatie en genderbewuste opvoeding ook even bij het katern 'Gender in de klas'.

3. Direct aan de slag

Online lesmateriaal

Lesmateriaal ontlenen in de RoSa-bibliotheek

Winst for life: plan je toekomst Ankie: ANders KIEzen 50 activités pour l'égalité filles/garçons à l'école Meisjes als potentieel voor bètatechniek

4. Aanraders uit de RoSa-bibliotheek

Boeken

Wetenschappen Little Miss Geek Shoppen Meisjes jongens Gezocht: ingenieur (m/v) Gender inclusive engineering education Gender and occupational outcomes Sekseverschillen in onderwijsloopbanen Men in caring occupations Why do so few students

Digitale documenten

Closing Doors IDFG Influence of schools IDFG parents IDFG seniorleaders Unlocking Potential Girl's aspirations ActionResearch mythbusters Gender issues in school

Artikels

Literatuurlijst

Naar aanleiding van de update van dit onderdeel in mei 2015 werd een geannoteerde literatuurlijst (pdf) samengesteld met een overzicht van de meest relevante publicaties die rond dit thema terug te vinden zijn in de RoSa-bibliotheek (tijdspanne 2005-2015).

Voor meer lesmateriaal rond of publicaties over studiekeuze uit de RoSa-bibliotheek, zoek op onder de volgende trefwoorden: STUDIEKEUZE, BEROEPSKEUZE, LEERMIDDEL, ONDERWIJS en/of MEISJES, JONGENS of JONGEREN.

Of contacteer ons via info@rosavzw.be.