De feministische klassieker The Female Eunuch (1970 - De vrouw als Eunuch) van de Australische publicist, auteur en academicus Germaine Greer, handelt over de onderdrukking van de vrouw vanaf Bijbelse tijden tot nu. De centrale stelling is dat seksuele bevrijding de sleutel is tot de algemene bevrijding van de vrouw en de enige mogelijkheid om te ontsnappen aan patriarchale dwingelandij.

female eunuch1Germaine Greer
The Female Eunuch
London: Paladin, 1970. 354 p.

feminisme / emancipatie / man-vrouwverschillen / vrouwenonderdrukking

RoSa exemplaarnummer: FIIIa/0243

The Female Eunuch

The Female Eunuch is een indringend pleidooi voor het recht van vrouwen om hun eigen seksualiteit ongegeneerd te beleven. Germaine Greer stelt dat het traditionele huwelijk vrouwen seksueel onderdrukt, hen leegzuigt en eunuchen van hen maakt. Ze roept vrouwen op om te revolteren tegen de algemeen aanvaarde gedragsregels. Vrouwen moeten de vrijheid krijgen om te rennen, te roepen en met hun benen open te zitten. Ze hebben het recht om niet bang te hoeven zijn, niet gemuilkorfd, verminkt of geslagen te worden.

De vrijmoedigheid van The Female Eunuch veroorzaakte een schokgolf bij de publicatie in 1970. Het boek is bits, geestig, zelfbewust en provocatief. Als een orkaan van boze verontwaardiging keerde Greer de conventionele sociale orde ondersteboven. Onafgebroken hamerde ze op de rol van seks in het versterken van het machtsonevenwicht tussen vrouwen en mannen. Vrouwen moeten hun eigen menstruatiebloed proeven en celibaat en monogamie opgeven. Vrouwen moeten zich losscheuren van het patriarchale kerngezin, van de verplichting om kinderen op de wereld te zetten, van seksuele dienstbaarheid aan de man.

Greer ontmaskerde in een adem een aantal mythes rond romantische liefde en het gelukkige gezin. Ze beschreef de ellende van onvervulde vrouwenlevens en de vergeefse hang naar veiligheid.

There is no such thing as security. There never has been.” (p. 239)

Vrouwen moeten hun eigen talenten en vaardigheden ontplooien, ze moeten zich niet opofferen voor het geluk van man en kinderen, want dat maakt van hen gefrustreerde krengen.

Childbearing was never intended by biology as a compensation for neglecting all other forms of fulfilment and achievement.” (p. 96)

For so much sacrificed self the expected reward is security, and seeing that a reward is expected it cannot properly speaking be called self-sacrifice at all. It is in fact a kind of commerce, and one in which the female must always be the creditor.” (p. 151)

Mannen houden niet van echte vrouwen maar van een ingebeeld stereotype, het eeuwig vrouwelijke, met als belangrijkste kenmerk castratie. Haar gezicht mag geen spoortje eigen persoonlijkheid of intellect verraden.

The stereotype is the Eternal Feminine. She is the Sexual Object sought by all men, and by all women. Her value is solely attested by the demand she excites in others. She need achieve nothing, for she is the reward of achievement.” (p. 58)

Haar commentaar op andere vrouwen was vrij denigrerend. Vrouwen zijn onzeker, haten hun eigen lichaam, onderdrukken hun libido, ze zijn masochistisch en destructief tegenover zichzelf en hun gezin. Hun altruïsme is verdoken ikzucht.

Properly speaking, altruism is an absurdity. Women are self-sacrificing in direct proportion to their incapacity to offer anything but this sacrifice. They sacrifice what they never had: a self.” (p. 151)

Vrouwen beseffen nog altijd niet hoe erg mannen hen haten en hoe ze geconditioneerd worden om een hekel te hebben aan zichzelf, en dan vooral aan hun lichaam en seksualiteit.

Women have very little idea of how much men hate them.” (p. 249)

In de lectuur over gender is The Female Eunuch een baanbrekend werk. Als een van de eersten wijst Greer op het onderscheid tussen biologische verschillen, die inherent en onveranderlijk zijn, en psychologische verschillen die voortkomen uit sociale conditionering. Sekserollen zijn niet natuurlijk maar aangeleerd. Vrouwen worden geconditioneerd om hun autonomie op te geven en een stereotiepe versie van vrouwelijkheid aan te nemen. Het resultaat is hulpeloosheid, wrok, en de onmogelijkheid om te genieten van hun leven en van hun lichaam. De rebelse Greer weigert dat spel mee te spelen.

So what’s the beef? Maybe I’m sick of pretending, of eternally belying my own intelligence, my own will, my own sex, peering throuth false eyelashes. I refuse to be a female impersonator. I am a woman, not a castrate.” (p. 61)

Mannen en vrouwen wringen zich in bochten om te conformeren aan sociaal geconstrueerde genderpatronen. Maar in de natuur bestaat geen bewezen onderscheid tussen mannenhersenen en vrouwenhersenen.

Sex hormones do enter the brain, but no correlation between physiological fact and mental capacity has ever been established, although it has been assumed.” (p. 99)

Brain weight is irrelevant, as was swiftly admitted when it was found to operate to male disadvantage.” (p. 99)

Haar buitengewone lef, haar openheid over seks en haar stoute humor maakten Greer in een klap beroemd. Haar verteltrant was tegelijk erudiet en brutaal, haar argumentatie intelligent en origineel maar ook vol tegenspraak. Greer putte uit geschiedenis, literatuur, filosofie, biologie en populaire cultuur. Haar strijd om bevrijding draaide om het individu, niet om het collectief. Ze was goed in het analyseren van de positie van de vrouw in de maatschappij, maar haar oplossingen om verandering in te voeren waren onrealistisch en boden weinig houvast. Niettemin betekende The Female Eunuch een mijlpaal in de geschiedenis van het feminisme.

Over Germaine Greer

Germaine Greer werd geboren in Melbourne, Australië, op 29 januari 1939. Haar ouders waren Eric Reginald Greer, directeur bij een krant, en Margaret Mary Lafrank (Peggy). Met haar moeder had Germaine een heel slechte band, wat haar ideeën over moederschap ongetwijfeld beïnvloed heeft. 

Germaine Greer studeerde literatuur aan de universiteit van Melbourne (1959) en romantische poëzie aan de universiteit van Sidney (1963). Ze kwam in 1967 naar Groot-Brittannië voor een doctoraat aan de Britse Cambridge universiteit. Haar doctorale thesis was getiteld ‘The Ethic of Love and Marriage in Shakespeare's early comedies’.

Van 1968 tot 1972 was ze docent aan de universiteit van Warwick. Greer schreef columns voor het Britse satirische blad Private Eye onder het pseudoniem Rose Blight, voor Oz als Dr. G en ze was medeoprichter en redacteur van het Amsterdamse protestblad Suck. Ze werd een bekende mediafiguur en genoot van de aandacht. Ze gaf voordrachten en werd een paar keer opgepakt om haar schokkende taalgebruik. Greer noemde zichzelf een radicale anarchist die de geldende normen en waarden ondersteboven wou keren. Ze sloot zich nooit aan bij een politieke partij.

Met haar boek The Female Eunuch brak ze op haar dertigste wereldwijd door. Het werd in meer dan 12 talen vertaald. Greer kreeg vaak felle kritiek van andere feministen om haar standpunten die niet altijd spoorden met nieuwe inzichten in het feministische gedachtegoed.

In de RoSa-bibliotheek

  • Greer Germaine, The Female Eunuch, Uitgeverij Paladin, London 1971 - RoSa ex.nr.: FIIIa/0243
  • Greer Germaine, De vrouw als eunuch, uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam 1975 - RoSa ex.nr.: FIIIa/0001


Meer lezen?

Zoek op in RoSa's online catalogus onder volgende trefwoorden: FEMINISME / EMANCIPATIE / MAN-VROUWVERSCHILLEN / GENDER / SEKSISME