Van 25 tot 27 september 2015 komen de wereldleiders samen in New York om de nieuwe VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling officieel goed te keuren. De VN formuleerden 17 nieuwe doelstellingen die de Millenniumdoelstellingen (2000-2015) vervangen. Doelstelling 5 is vooral van belang: 'Achieve gender equality and empower all women and girls'.

Sustainable Development Goals 2016-2030De nieuwe doelstellingen zetten de krijtlijnen uit voor de komende vijftien jaar voor mondiale activiteiten en financieringsplannen op het vlak van ontwikkelingssamenwerking en duurzame ontwikkeling. Op de ambitieuze ontwikkelingsagenda 2030 staan als kerngebieden: gezondheid, onderwijs, gendergelijkheid, vrede, de strijd tegen klimaatsverandering en het wegwerken van ongelijkheden. De ontwerptekst werd in augustus 2015 bij consensus goedgekeurd door de leiders van 193 landen. Positief is dat het stilaan begint door te dringen dat investeren in gelijkheid tussen vrouwen en mannen een van de meest doeltreffende paden is naar inclusieve, duurzame groei en armoedebestrijding.

Meer weten:

“Say NO. Unite to end violence against women and girls”,

Ook op vrijdag 25 september valt de eerstvolgende #OranjeDag  tegen geweld op vrouwen en meisjes van de VN-campagne 'Say NO. Unite to end violence against women and girls'.
De formele ondertekening van de nieuwe VN-doelstellingen biedt een historische kans om eens en voorgoed komaf te maken met tolerantie van geweld tegen vrouwen en meisjes. Zolang vrouwen niet in de positie zijn hun lichamelijke integriteit te doen respecteren kan van vooruitgang op elk ander domein immers geen sprake zijn. Gendergelijkheid is immers de sleutel voor het behalen van de ontwikkelingsdoelstellingen.

Logo VN-campagne 'Set It Up'Daarom lanceert VN-Vrouwen op die #OranjeDag een oproep aan alle politieke leiders om voluit te gaan voor gendergelijkheid, met de campagne 'Step It Up for Gender Equality', of vrij vertaald, 'Plankgas voor gendergelijkheid en empowerment van meisjes en vrouwen'. Het is de bedoeling dat tegen 2030 alle vrouwen en meisjes wereldwijd gelijke rechten en kansen hebben als mannen en jongens. Daarom de oproep tot elke overheid om de fundamentele en onomkeerbare gendergelijkheid in te voeren aan de hand van wetgevend werk, beleidsinstrumenten, nationale actieplannen en een volwaardige financiering. Nu is het moment om er werk van te maken.

Vrouwen en de nieuwe VN-doelstellingen

Vrouwen en meisjes maken meer dan de helft uit van de wereldbevolking. Ze worden erger getroffen dan mannen en jongens door armoede, klimaatverandering, voedselonzekerheid, gebrek aan gezondheidszorg en wereldwijde economische crisissen.

De bijdrage van vrouwen is van cruciaal belang voor gezinnen, gemeenschap en economie. Hun empowerment en leiderschap zijn essentieel om tot concrete, duurzame oplossingen te komen. De organisatie VN-Vrouwen vroeg zich daarom af welke impact de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling hebben op het leven en welzijn van vrouwen.
Lees meer: Women and the Sustainable Development Goals (SDGs)

De nieuwe ontwikkelingsagenda 2030 geeft mensenrechten en het wegwerken van ongelijkheden alvast een prominentere plaats. Doelstelling 5 erkent dat gendergelijkheid en de empowerment van meisjes en vrouwen essentieel is. Het succes van het hele actieplan hangt af van de bereidheid van overheden om de doelstellingen in eigen land te implementeren en toereikend te financieren.

Impact en rol van de vrouwen

Wat is de impact op leven en welzijn van vrouwen en meisjes? Welke rol spelen vrouwen in het behalen van de zeventien targets?

SDG 1 No povertyDoelstelling 1. Armoede in al zijn vormen overal uitbannen. Vrouwen hebben recht op gelijke toegang tot middelen om een eind te maken aan armoede, van de sociale vangnetten tot de nieuwste technologie. Armoede brengt veel risico mee en genderdiscriminatie maakt dat vrouwen minder weerbaar zijn. In tijden van economische terugval hebben vrouwen minder spaargeld en minder mogelijkheden om verlies van inkomen te compenseren. Arme meisjes worden vaker als kind uitgehuwelijkt dan andere, worden geconfronteerd met levensbedreigende zwangerschappen en hebben geen kans op onderwijs of een beter inkomen.

SDGi 2 Zero hungerDoelstelling 2. Honger uitbannen, zorgen voor voedselzekerheid en  betere voeding, duurzame landbouw bevorderen. Honger uitbannen houdt in dat elke vrouw de nodige voedingsstoffen krijgt om haar taken uit te voeren en de fysieke belasting van zwangerschappen en borstvoeding aan te kunnen. In landen in ontwikkeling nemen een aanzienlijk deel van het werk op het land voor hun rekening. Hun bijdrage aan de voedselproductie en de voedselzekerheid wordt belemmerd door ongelijke verdeling van landeigendom en productiemiddelen.

 

SDG 3 Good health and well-beingDoelstelling 3. Gezondheid en welzijn voor iedereen op elke leeftijd. Voor vrouwen in het bijzonder is het streefdoel om tegen 2030 de gevallen van moedersterfte terugdringen tot minder dan 70 per 100 000 bevallingen, elke vrouw en meisje toegang geven tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg en gezinsplanning, voorzien in vorming en informatie over anticonceptie en kinderen krijgen. Een einde maken aan praktijken die meisjes en vrouwen in gevaar brengen zoals kindhuwelijken, genitale verminking of te weinig eten geven.

 

SDG 4 Quality educationDoelstelling 4. Kwaliteitsonderwijs en levenslange opleidingskansen voor iedereen. Onderwijs is een recht. Het stelt mensen in staat om hun eigen situatie te verbeteren en draagt bij aan maatschappelijke en economische groei. Gender stereotypes die scholing voor meisjes inperken, moeten uitgebannen worden. Vrouwelijke studenten moeten kunnen doorstromen naar kwalitatieve opleidingen en jobs.

 

SDG 5 Gender equalityDoelstelling 5. Gendergelijkheid en empowerment voor alle vrouwen en meisjes.
Iedere vorm van discriminatie tegen vrouwen en meisjes moet stoppen. De gelijke rechten van vrouwen moeten verweven zijn in alle wetgeving en rechtspraak. Gendergelijkheid raakt elk aspect van een vrouwenleven. Deelname aan de politieke en economische besluitvorming moet aangemoedigd en ondersteund via quota. Vrouwen moeten fatsoenlijke jobs en bezittingen kunnen verwerven en de gratis zorgarbeid moet erkend en eerlijker verdeeld worden. De vrouwen hebben een belangrijke rol te spelen in humanitaire acties, in vredeshandhaving en conflictpreventie. Mannen zijn betrokken partij bij het bereiken van gendergelijkheid. De overheid moet rekening houden met de specifieke noden van vrouwen in beleid en budgettering. Elke vorm van geweld tegen vrouwen en meisjes in publieke of private kring moet tegen 2030 verdwenen zijn, evenals vrouwenhandel en seksuele of andere vormen van uitbuiting. Geweld tegen vrouwen is een wereldwijde pest en toch werd het niet vermeld in de vorige millenniumdoelstellingen.

 

SDG 6 Clean water and sanitationDoelstelling 6. Beschikbaarheid en duurzaam beheer van zuiver water, sanitaire voorzieningen. Water halen is de taak van de vrouwen in het Zuiden. Dat neemt zoveel tijd in beslag dat het ten koste gaat van onderwijs of betaald werk en van hun gezondheid (overbelasting). Toiletbezoek op een afgelegen plaats is er vaak een riskante onderneming voor vrouwen. Zuiver water en proper sanitair vlakbij de woning zorgen voor een betere gezondheid en efficiëntere tijdsbesteding van vrouwen.

 

SDG 7 betaalbare en hernieuwbare energieDoelstelling 7. Betaalbare, betrouwbare, hernieuwbare en eigentijdse energie.
In landen in ontwikkeling staan vrouwen in voor de brandstof om te koken en te verwarmen. Hun gezondheid lijdt onder verstikkende rook van primitieve kacheltjes. Vrouwen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan hernieuwbare energie. Daarom moeten ze in de energiesector ongehinderd een leidende rol kunnen spelen in de industrie en beter vertegenwoordigd zijn in de energieraden.

 

SDG 8 behoorlijk werk en economische groeiDoelstelling 8. Duurzame economische groei, voltijdse en productieve tewerkstelling en behoorlijk werk.
Vrouwen krijgen nog altijd minder loon dan mannen. Genderstereotypen bepalen wat 'vrouwenwerk' is en sturen vrouwen naar de schamelste jogs. Wereldwijd hebben 90% van de landen wetten die tewerkstelling van vrouwen hindert. Waar vrouwen gelijke rechten hebben komt dat iedereen ten goede, een rechtvaardiger maatschappij en meer economisch dynamisme. Vrouwen moeten gelijke toegang hebben tot behoorlijk werk, productiemiddelen, financiële diensten en een gelijke stem hebben in de economische besluitvorming.

 

SDG 9  Industry, innovation and infrastructureDoelstelling 9. Soepele, inclusieve, duurzame en innovatieve infrastructuur en industrie.
Economische ontwikkeling gaat samen met de bouw van infrastructuur: wegen, bruggen, transport. Een verschuiving van landbouw naar industrie leidt tot beter betaald werk en een hogere levensstandaard. Daaraan moeten vrouwen evengoed deel hebben. Bij de planning, bouw en financiering van nieuwe industrieën moet rekening worden houden met wat vrouwen nodig hebben.
Vooral in onderzoek en ontwikkeling zijn de meeste onderzoekers mannen. Dat veroorzaakt een verschraling en onaangepast aanbod van de industriële productie. Van op de fabrieksvloer tot in het high-tech-labo moeten vrouwen meebouwen aan een duurzame toekomst.

 

SDG 10 Reduced inequalitiesDoelstelling 10. Ongelijkheid in en tussen landen onderling verminderen.
Sociale normen die vrouwen als tweederangsburgers behandelen vormen een structurele hinderpaal voor vooruitgang. Een wetgeving die plegers van geweld tegen vrouwen ongestraft laat is daarvan een voorbeeld. Streven naar veilige migratie van huispersoneel, een betere regulering van internationale financiële markten, fiscale wetten die ongelijke gevolgen voor vrouwen bijsturen. Dat moet gebeuren op nationaal en internationaal niveau.

 

SDG 11 Sustainable cities and communitiesDoelstelling 11. Steden en woonkernen met veilige openbare ruimte waarin vrouwen en meisjes zich vrij en onbedreigd kunnen bewegen, waar vrouwen toegang hebben tot veilig en vlot openbaar vervoer en tot gezonde, betaalbare huisvesting en zuiver water, met kansen op deelname aan de economische activiteit.

 

 

SDG 12 Responsible consumpion and productionDoelstelling 12. Duurzame consumptie en productiemethodes. Rijke landen hebben een grote ecologische voetafdruk. VN-Vrouwen streeft naar een hersteld evenwicht in consumptie en productie door hervormingen te steunen voor een evenwichtiger verdeling van eigendom en hulpmiddelen. Door discriminerende sociale normen en wetten liggen die buiten het bereik van vele vrouwen. Vrouwen kunnen dan ook geen gebruik maken van technologie en hulpmiddelen om duurzaam te produceren en te consumeren.

 

SDG 13 Climate actionDoelstelling 13. Onmiddellijk actie in de strijd tegen klimaatverandering en de gevolgen.
De meest kwetsbare mensen lijden het meest onder de klimaatverandering, arme vrouwen voorop. Zij moeten op zoek naar voedsel, brandstof en water en ploeteren om het land te bewerken. Bij natuurrampen zijn vrouwelijke slachtoffers in de meerderheid.
Door hun ervaring en kennis van natuurlijke hulpbronnen kunnen vrouwen waardevolle inzichten verschaffen voor een beter klimaatbeheer. Ze hebben recht op alle middelen om zich te beschermen, om deel te nemen in de besluitvorming die grote gevolgen heeft voor mens en planeet.

 

SDG 14 Life below waterDoelstelling 14. Bescherming en duurzaam gebruik maken van oceanen, zeeën en water. Door de klimaatverandering grijpen ook veranderingen plaats in de oceanen. Kustbewoners en mensen die afhankelijk zijn van de visvangst zijn daar de eerste dupe van. Hoewel 47% van de wereldbevolking die in de visvangst werkt vrouwen zijn, vinden we hen vooral terug in laaggeschoolde, onderbetaalde banen en seizoensarbeid. Dikwijls werken ze zonder arbeidscontract of sociale bescherming. Vrouwen verdienen 64% van het loon dat mannen krijgen voor hetzelfde werk.

 

SDG 15 Life on landDoelstelling 15. Bescherming en herstel van ecosystemen en biodiversiteit, duurzaam bosbeheer,  bestrijden van verwoestijning en kwaliteitsverlies van de grond. Vrouwen spelen een cruciale rol als bewakers van het land omdat zij instaan voor de landbouw in landen in ontwikkeling. Zij verzamelen hout voor brandstof, kruiden en wilde planten voor voedsel en medicijnen. Hun kennis over duurzame praktijken in natuurbeheer wordt meestal genegeerd bij besluitvorming over duurzame ecosystemen.

 

SDG 16 Peace, justice and strong institutionsDoelstelling 16. Bevorderen van vrede, toegang tot rechtssysteem en efficiënte instellingen. Vrouwen hebben grote vooruitgang geboekt in deelname aan de besluitvorming in vredesprocessen en bestuur. Niettemin zien we aan de cijfers dat er nog altijd grote ongelijkheid is. Tussen 1992 en 2001 was slechts 9% van de vredesonderhandelaars een vrouw.

 

 

SDG 17 Partnerships for the goalsDoelstelling 17. Versterken en hernieuwen van wereldwijde partnerschappen voor duurzame ontwikkeling. Deze ambitieuze SDGs zullen weinig uithalen als de middelen ontbreken om ze te implementeren: geld, technologie, data, bevoegdheid en samenwerking met partners, om er maar enkele te noemen. Een stabiele wereldeconomie en de vrijheid om beleid te voeren om de doelstellingen te behalen zijn ook een vereiste om tot resultaten te komen.
Gendergelijkheid is de kern van elk van deze doelstellingen, maar vrouwen trekken vaak aan het kortste eind als het aankomt op middelen om ze te implementeren. Ontwikkelingshulp heeft vaak geen idee van de genderdimensie. Genderstatistieken ontbreken in tweederde van de landen hoewel die gegevens essentieel zijn om gendergelijkheid te realiseren. Vrouwen moeten meer een leidende rol spelen in de besluitvorming op ministeries, bedrijven, bureaus voor statistiek en economische denktanks.

 

 VN-Vrouwen schreef een actieplan uit voor de hervormde financiering van gendergelijkheid en het versterken van de economische positie van vrouwen: Addis Ababa Action Plan on Transformative Financing for Gender Equality and Women’s Empowerment

Meer op de RoSa-website

Aanvullende gegevens