In 1974 heeft de Verenigde Naties 5 juni uitgeroepen tot Wereldmilieudag om wereldwijd bewustzijn en actie te stimuleren voor het klimaat. Ook gendergelijkheid speelt een belangrijke rol in het milieudebat. 

 Genderrelaties

milieudagDe klimaatverandering heeft een verschillend impact op vrouwen en mannen. Globaal gezien zijn het nog steeds vrouwen die het meest afzien bij extreme weeromstandigheden, periodes van droogte, landverschuivingen, overstromingen,... omwille van hun lagere sociaaleconomische status. In 1991 stierven vijfmaal zoveel vrouwen in Bangladesh ten gevolge van een cycloon. In 2005 kwamen meer vrouwen dan mannen op straat terecht na de ellende van de orkaan Katrina in New Orleans. Vrouwen en meisjes werden masaal het slachtoffer van ongewenste intimiteiten in de Haïtiaanse vluchtelingenkampen in 2010. Na de overstromingen in Myanmar in 2015 ondervonden vooral vrouwen problemen bij de heropbouw van het land.

De klimaatverandering heeft overwegend serieuze gevolgen voor de ontwikkelingslanden die afhankelijk zijn van natuurlijke hulpbronnen om te kunnen (over)leven. Vrouwelijke boeren in het bijzonder, omdat zij 45-80% van de voedselproductie in handen hebben. Mannen kunnen naar andere gebieden trekken om werk te zoeken, terwijl van vrouwen wordt verwacht dat ze thuisblijven voor het huishouden, de kinderen en de ouderen. Ook de zoektocht naar hout en water verloopt moeizaam door grote ontbossingen en woestijnvorming. Omdat verre afstanden afgelegd worden, worden meisjes mee ingeschakeld met schoolverzuim en analfabetisme tot gevolg. 

Evenredige vertegenwoordiging in beslissingorganen

Over de hele wereld staan vrouwen in de frontlinie tegen de klimaatverandering. In de rurale gebieden van Afrika en Pakistan experimenteren vrouwen met duurzame energiesystemen. In El Salvador halen vrouwelijke boeren energie uit planten. In Mali worden vrouwen op het platteland opgeleid om metereologische data door te sturen naar de overheid. De knowhow van vrouwelijke klimaatexperten is dus onontbeerlijk in initiatieven tegen de klimaatverandering, maar jammer genoeg zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in nationale en internationale beslissingsorganen, ondanks het feit dat vrouwen juist het grootste risico lopen. Ook in Europa is het aantal vrouwen in bestuursraden van grote energiebedrijven betreurenswaardig.

De rol van gender in het milieu- en klimaatdebat 

Gendergelijkheid moet een vaste plaats krijgen in klimaatgesprekken. Tot nu toe wordt er vooral gekeken naar de effecten van de klimaatverandering op vrouwen, terwijl vrouwen ook uitgesproken meningen hebben over hun leefomgeving en zich wereldwijd organiseren op het gebied van duurzame ontwikkeling. Maar toch krijgen ze zelden het woord op klimaatconferenties. 

De Verenigde Naties heeft hierin verandering gebracht door aandacht te vragen voor de ongelijkheden tussen vrouwen en mannen in het beheer van natuurlijke hulpbronnen en het behoud van het milieu in het Actieprogramma van het Peking platform in 1995, de Milleniumdoelstellingen (2000-2015) en de Sustainable Development Goals (post 2015).

Lees meer 

Op RoSa's website 

Aanvullende gegevens