Op 30 juli is het de Werelddag tegen Mensenhandel. Mensenhandel is de snelst groeiende tak van de internationale misdaad. Omdat een groot deel van de slachtoffers in de seksindustrie belandt, zijn het vaak meisjes en vrouwen. Maar het aandeel jongens en mannen dat in handen valt van mensenhandelaars valt ook niet te onderschatten.

Wat is mensenhandel?

In België wordt mensenhandel gedefinieerd als volgt: "de werving, het vervoer, de overbrenging, de huisvesting, de opvang van een persoon, de wisseling of de overdracht van de controle over hem teneinde deze persoon uit te buiten."

Specifieker gaat het om volgende vormen van uitbuiting:

1. uitbuiting in de prostitutie of kinderpornografie
2. uitbuiting van bedelarij
3. economische uitbuiting via werk
4. het wegnemen van organen
5. verplichten om een misdaad of wanbedrijf te plegen

In België is mensenhandel niet hetzelfde als mensensmokkel: "Mensensmokkel is ertoe bijdragen, op welke manier ook, rechtstreeks of via een tussenpersoon, dat een persoon die geen onderdaan is van een lidstaat van de Europese Unie het grondgebied van een dergelijke lidstaat binnenkomt, erdoor reist of aldaar verblijft, zulks in strijd met de wetgeving van deze Staat, met het oog op het direct of indirect verkrijgen van een vermogensvoordeel."

Mensenhandel is een wereldwijd fenomeen

mensenhandel2De Internationale Arbeidsorganisatie schat dat er wereldwijd 21 miljoen mensen het slachtoffer zijn van mensenhandel. Kinderen maken bijna een derde uit van de slachtoffers volgens de Verenigde Naties met de hoogste percentages in Sub-Saharisch Afrika (62%) en Centraal-Amerika en Caraïbische eilanden (64%). 

Armoede, onderdrukking, werkloosheid en geen toegang tot hulmiddelen vormen de voedingsbodem voor mensenhandel. Slachtoffers worden vaak met geweld, onder dwang of onder valse voorwendselen geronseld, vervoerd of ondergebracht om te worden uitgebuit. Alleen in een vreemd land, worden hun paspoort afgenomen en worden ze gedwongen om hun schuld af te betalen bij de mensenhandelaar.

De overgrote meerderheid van de slachtoffers zijn nog steeds meisjes en vrouwen, ook jongens en mannen worden steeds vaker doelwit van mensenhandelaren als gevolg van de migratiecrisis. Vooral meisjes en vrouwen die weglopen om te ontsnappen aan huiselijk geweld of een gedwongen huwelijk zijn de meest kwetsbare en makkelijkste prooi voor mensenhandelaren en komen vaak in de prostitutie terecht, terwijl jongens en mannen worden verhandeld voor illegale arbeid in de mijnsector, als portiers, soldaten en slaven (Bron: UNODOC, 2016)

Mensenhandel in België

Volgens de laatste cijfers van UNODC (2011-2015) komt het overgrootste gedeelte van de slachtoffers in België terecht in de seksindustrie. Een groot aantal slachtoffers wordt ook economisch uitgebuit via werk. Bedelarij en kinderpornografie komt minder voor en personen die gedwongen worden hun organen af te staan zijn er zelden. Mensenhandelaars zijn vaak mannen, ook vrouwen maar dan in mindere mate die deel uitmaken van een groot netwerk. 

Echte officiële cijfers zijn er echter niet, omdat de netwerken van de mensenhandelaars vaak zo vertakt zijn dat ze onder de radar blijven en door de mazen van het net glippen. 

 Bestrijden van mensenhandel 

Meer lezen

Op de website

In de RoSa-bib

mensenhandel1 mensenhandel2

  • Walby Sylvia, Study on the gender dimension of trafficking in human being, 2016, 240p. (RoSa-exemplaarnr. dd/001393)
  • Cuklanz Lisa M., Documenting gendered violence: representations, collaborations, and movements, 2016, 275p. (RoSa-exemplaarnr. GII 1a/0032)
  • Szörényi Anna, "Rethinking the boundaries: towards a butlerian ethics of vulnerability in sex trafficking debates", 2014, afl.107, p.20-36. (RoSa-bibliotheek open rek)