Wat betekent 1 euro voor jou? Voor meer dan 1 biljoen mensen wereldwijd bestaat hun dagelijkse budget uit 1 euro voor voedsel, medicijnen en huisvesting. Armoede komt niet alleen voor in de ontwikkelingslanden, maar ook dichter bij huis. Op 17 oktober vragen we extra aandacht voor de bestrijding van armoede. Minder armoede betekent ook meer gendergelijkheid.

Op de Internationale dag voor de uitroeiing van armoede wordt actie gevoerd om te benadrukken dat armoede een schending van de mensenrechten is. Vrouwen lopen nog steeds een hoger armoederisico dan mannen.

Armoede 

endpovertyDe meerderheid van de armen wereldwijd zijn vrouwen. Vooral vrouwelijke landbewerkers, vrouwen actief in de informele sector, migranten, alleenstaande moeders, vrouwen met een handicap en oudere vrouwen zijn kwetsbare groepen. Unicef schat dat hoewel wereldwijd twee derde van de gedane arbeid door vrouwenhanden gebeurt, deze vrouwen slechts één tiende van het beschikbare inkomen krijgen en ze minder dan één percent van alle bezittingen in handen houden.

De sleutel om armoede uit te bannen ligt dus deels bij het verbeteren van vrouwenrechten. Vrouwen en meisjes meer kansen geven in het onderwijs en op de arbeidsmarkt is noodzakelijk. 

Volgens Europese cijfers is het armoederisico ook in België hoger voor vrouwen dan voor mannen: nl. 16,5% tegenover 14,4%. Deze cijfers gaan evenwel aan enkele zaken voorbij en impliceren dat beide partners die als koppel samenleven, altijd hetzelfde armoederisico hebben. (Meer: Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting: feiten en cijfers

Armoedebestrijding en gendergelijkheid

Meisjesonderwijs

Recht op onderwijs is vanzelfsprekend, maar niet voor 62 biljoen meisjes wereldwijd. Investeren in meisjesonderwijs biedt nochtans heel wat voordelen. Kindersterftecijfers van goed opgeleide moeders liggen veel lager, betere onderwijsresultaten in volgende generaties, veel meer hoger opgeleide vrouwen op de arbeidsmarkt en daling van het aantal AIDS-gevallen door een betere kennis over gezondheid, ziekte en zorg.

Loonkloof en arbeidsverdeling

Nergens ter wereld neemt de loonkloof tussen vrouwen en mannen sneller af dan in België, maar vrouwen verdienen nog steeds minder omdat het gros van deeltijdse arbeid door vrouwen wordt ingevuld. In rijkere landen is dat 3 op 4 van de deeltijdse jobs. Vrouwen onderbreken ook vaker hun loopbaan wat gevolgen heeft voor het opbouwen van sociale rechten (werkloosheidsuitkering, pensioen, ...) en in het verdere verloop van hun carrière (minder promotiekansen, ...). 

Lees meer: Kwestie Arbeidsparticipatie

Alleenstaande moeders

Het alleen komen te staan (bv. scheiding) na een relatie/huwelijk waarin een vrouw economisch afhankelijk is geweest. En door de loonkloof en een onvolledige arbeidsloopbaan als gevolg van de zorg voor de kinderen/familie/... komen door ons pensioenstelsel veel vrouwen in armoede terecht eens ze op pensioenleeftijd komen. Oudere alleenstaande vrouwen zijn dan ook het meest kwetsbaar voor armoede. Ook alleenstaande ouders (en alleenstaande moeders maken nog steeds het merendeel uit van deze groep) lopen een verhoogd risico. Bij hen speelt de moeilijke combinatie arbeid-gezin nog extra.

Gehuwde thuisblijvende vrouwen

Er zijn steeds minder vrouwen zonder eigen inkomen of uitkering en met eigen sociale rechten. Laaggeschoolde vrouwen daarentegen zijn extra kwetsbaar. Voor deze vrouwen wegen de voordelen van een job vaak niet op tegen het combineren van arbeid en zorgtaken, de werkloosheidsval. Hun scholing, werkervaring en economische afhankelijkheid van hun man maakt hen kwetsbaar om in armoede te belanden. 

Toegang tot financiële bronnen en erfenisrechten

 Vrouwen die geboren worden in armoede hebben wereldwijd minder toegang tot financiële bronnen zoals leningen. In heel wat landen worden vrouwen nog steeds benadeeld bij erfenisrechten, eigendomsrechten en familierecht (echtscheidingen).

Traditionele rolpatronen

Veel van bovenstaande punten worden beïnvloed door traditionele ideeën rond arbeid/zorg: huishouden blijft vooral een vrouwenzaak, man is in de meeste gezinnen de kostwinner,... 

 Meer lezen in de RoSa-bibliotheek

Zoek op via RoSa's online catalogus met trefwoorden ARMOEDE / INKOMEN / ALLEENSTAANDE OUDERS / PENSIOENEN / ONTWIKKELINGSLANDEN