Uitgelezen

Welkom op de tweede Uitgelezen van 2016.

Aanwinstenlijst

De collectie van de RoSa-bibliotheek is een work in progress. Bekijk de nieuwste aanwinsten in de RoSa-bibliotheek, ingedeeld per thema.

Alle gesignaleerde titels zijn beschikbaar in de bibliotheek. De meeste werken kunnen ontleend worden. De volledige RoSa-collectie is doorzoekbaar in de online bibliotheekcatalogus. Vragen in verband met de collectie en aankoopsuggesties zijn altijd welkom op info@rosavzw.be

Download de aanwinstenlijst - pdf

Antropologie

Ukpokolo Chinyere
Being and becoming: gender, culture and shifting identity in sub-Saharan Africa
Denver: Spears Media Press, 2016. 264 p.

Longman Chia, Bradley Tamsin (eds.)
Interrogating harmful cultural practices: gender, culture and coercion
Farnham: Ashgate, 2015. 214 p.

Beleid/Politiek

Alexander-Scott M. (e.a.); Violence Against Women and Girls (VAWG)
DFID Guidance Note: Shifting Social Norms to Tackle Violence Against Women and Girls (VAWG).
London: Violence Against Women and Girls (VAWG), 2016. 48 p.

Australian Government
Amplifying Our Impact: Australia's International Strategy to Combat Human Trafficking and Slavery
[S.l.]: Australian Government, 2015. 33 p.

Australian Government
Australian Gender Pay Gap Statistics March 2016
[S.l.]: Australian Government, 2016.

Bonewit Anne; Europees Parlement Think Tank
The Issue of Violence Against Women in the European Union: study
Brussels: European Parliament, 2016. 57 p.

Bultman Saskia (ed.)
Gender and activism: women's voices in political debate
Amsterdam: Verloren, 2015. 155 p.

Civitas
Smart choices for cities: Gender equality and mobility: mind the gap!
[S.l.]: Civitas, 2016.

Committee on the Elimination of Discrimination against Women (CEDAW)
Statement of the Committee on the Elimination of Discrimination against Women (CEDAW) on the refugee crises and the protection of women and girls. Adopted on 20 November 2015 during its sixty second session
[S.l.]: Committee on the Elimination of Discrimination against Women (CEDAW), 2015.

Conrad Ryan (ed.)
Against equality: queer revolution not mere inclusion
Edinburgh: AK Press, 2014. 260 p.

Eriksson Eeva; Policy Department C: Citizens' Rights and Constitutional Affairs
Women's empowerment and its links to sustainable development
Brussels: European Parliament, 2016. 27 p.

Equality Now
The State we're in: ending sexism in nationality laws
New York: Equality Now, 2016. 103 p.

European Union Agency for Fundamental Rights (FRA)
Professionally speaking: challenges to achieving equality for LGBT people
Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2016. 95 p.

FRA-European Union Agency for Fundamental Rights
Violence against women: an EU-wide survey: main results
Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2014. 193 p.

Global Fund for Widows, Widows for Peace through Democracy, Widows Rights International
Widowhood: An Economic, Social, & Humanitarian Crisis. Parallel Event: Commission on the Status of Women 60th Session, March 14, 2016
[S.l.]: Global Fund for Widows, 2016.

Heine Sophie
The Rise of Single Motherhood in the EU: Analysis and Propositions
Brussels: EGMONT Royal Institute for International Relations, 2016. 9 p.

Hellum Anne, Kameri-Mbote Patricia, Van Koppen Barbara (eds.)
Water is life: women's human rights in national and local water governance in Southern and Eastern Africa
Harare: Weaver Press, 2015. 620 p.

ICRW
Central or Sidelined: Examining How Girls Fared in the 2030 Agenda
Washington DC: ICRW, 2015.

IEFH
Non aux violences. Plan d'action national de lutte contre toutes les formes de violence basée sur le genre 2015-2019
Bruxelles: Institut pour l'égalité des femmes et des hommes, 2015.

Institute of Development Studies (IDS), Engendering Men: Evidence on Routes to Gender Equality (EMERGE)
Reframing men and boys in policy for gender equality
[S.l.]: Institute of Development Studies, 2016.

Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen
De eerste balans van de wet van 28 juli 2011 over genderquota in de raden van bestuur
Brussel: Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2016.

Inter-Parliamentary Union (IPU)
Women in Parliament in 2015. The year in review
Geneva: Inter-Parliamentary Union, 2016. 11 p.

Kang Alice J.
Bargaining for women's rights: activism in an aspiring muslim democracy
Minneapolis: University of Minnesota Press, 2015. 241 p.

LeCain Eleanor
Mayors Guide: Accelerating Gender Equality. Strengthening communities by advancing women and girls
San Anselmo: It's Time Network, 2016. 138 p.

Macedo Stephen
Just married: same-sex couples, monogamy & the future of marriage
Princeton: Princeton University Press, 2015. 300 p.

Mergaert Lut, Arnaut Catarina, Leye Els (e.a.)
Estimation of girls at risk of female genital mutilation in the European Union - Report
Vilnius: EIGE, 2015. 109 p.

Morbeck Melissa
Encouraging the participation of the private sector and the media in the prevention of violence against women and domestic violence: article 17 of the Istanbul convention
[S.l.]: Conseil de l' Europe, 2016. 54 p.

OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR)
Compendium of Good Practices for Advancing Women's Political Participation in the OSCE Region
Warsaw: OSCE/ODIHR, 2016. 104 p.

Pollitt Katha (intro); Kreitner Richard (ed.)
Who is Hillary Clinton?: two decades of answers from the left
London: I.B. Tauris, 2016. 372 p.

Puri Lakshmi; UN Women
Driving the gender-responsive implementation of the 2030 Agenda for Sustainable Development
[S.l.]: UN WOMEN, 2016. 18 p.

Scherrer Amandine, Werner Helmut; European Parliamentary Research Service (EPRS)
Trafficking in Human Beings from a Gender Perspective Directive 2011/36/EU: European Implementation Assessment
Brussels: European Union, 2016. 240 p.

Seguino Stephanie
Financing for gender equality in the context of the Sustainable Development Goals
New York: UN WOMEN, 2016. 28 p.

Shreeves Rosamund; European Parliamentary Research Service (EPRS)
Gender aspects of migration and asylum in the EU: an overview
Brussels: European Parliament, 2016. 12 p.

Siim Birte, Mokre Monika (eds.)
Negotiating gender and diversity in an emergent European public sphere
London: Palgrave MacMillan, 2013. 234 p.

Smith Jane Monckton, Williams Amanda, Mullane Frank
Domestic abuse, homicide and gender: strategies for policy and practice
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2014. 172 p.

Van Egten Corine (e.a.)
Vrouwenstemmen in de raad: ambities, belemmeringen en successen van vrouwen in de lokale politiek
Amsterdam: Atria, 2016. 131 p.

Walby Sylvia (e.a.)
Study on the gender dimension of trafficking in human beings
Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2016. 236 p.

Economie/Arbeid

Bohnet Iris
What works: gender equality by design
Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press, 2016. 385 p.

Boushey Heather
Finding time: the economics of work-life conflict
Cambridge: Harvard University Press, 2016. 343 p.

Broadbridge Adelina, Fielden Sandra L. (eds.)
Handbook of gendered careers in management: getting in, getting on, getting out
Cheltenham: Edward Elgar, 2015. 518 p.

Chamberlain Andrew
Demystifying the Gender Pay Gap: Evidence From Glassdoor Salary Data
Mill Valley: Glassdoor, 2016. 49 p.

Craig Béatrice
Women and business since 1500: invisible presences in Europe and North America?
London: Palgrave MacMillan, 2016. 216 p.

Davis Pluess Jessica (e.a.); International Centre for Research on Women (ICRW)
Building Effective Women's Economic Empowerment Strategies
[S.l.]: BSR, 2016. 68 p.

Dong Xiao-yuan, Li Shi, Yang Sui
Trade liberalization, social policy development and labour market outcomes of Chinese women and men in the decade after China's accession to the World Trade Organization
New York: UN WOMEN, 2016. 52 p.

European Federation of Food, Agriculture and Tourism Trade unions
Domestic Workers in Europe: Getting Organised!
Brussels: EFFAT, 2016. 36 p.

Hegewisch Ariane (e.a.); IWPR
Pathways to Equity: Narrowing the Wage Gap by Improving Women's Access to Good Middle-Skill Jobs
Washington: Institute for Women's Policy Research, 2016.

Hegewisch Ariane, DuMonthier Asha; Institute for Women's Policy Research (IWPR)
The Gender Wage Gap by Occupation and by Race and Ethnicity
Washington DC: Institute for Women's Policy Research, 2016.

Hozic Aida A., True Jacqui (eds.)
Scandalous economics: gender and the politics of financial crises
Oxford: Oxford University Press, 2016. 338 p.

Korn Ferry
The real gap: fixing the gender pay divide
[S.l.]: Korn Ferry, 2016. 26 p.

Lambert Brittany, McInturff Kate
Making Women Count. The unequal economics of women's work
Ottawa: Canadian Centre for Policy Alternatives (CCPA), Oxfam Canada, 2016. 26 p.

Melsens Dieter (e.a.)
Women on the move: gids gender & loopbaantransities: een educatief pakket dat aanzet tot nadenken over de barrières en hefbomen die vrouwen ervaren tijdens de verschillende fases van hun loopbaan.
[S.l.]: JUMP, UGent, Vlerick,[s.a.]. 49 p.

Newton-Small Jay
Broad influence: how women are changing the way America works
New York: Time Books, 2016. 232 p.

Ruiz Franco Aida (e.a.)
Guide to collective bargaining for equal pay
[S.l.]: UGT of Catalonia, Maria Aurèlia Capmany Foundation, 2015. 57 p.

Stangl Anne (e.a.); ICRW, ILO
Enhancing Women's Entrepreneurship in Kenya. Initial Qualitative Assessment of the ILO's GET Ahead Business Training Programme
[S.l.]: ILO, 2015. 30 p.

Stanley Jo
From cabin 'boys' to captains: 250 years of women at sea
Gloucesterhire: The History Press, 2016. 304 p.

Stewart Emma, Bivand Paul; Joseph Rowntree Foundation
How flexible hiring could improve business performance and living standards
York: Joseph Rowntree Foundation, 2016. 46 p.

Stokkink Denis (dir.)
L'Accès des femmes aux postes à responsabilité en Europe. Bonnes pratiques et recommandations pour les entreprises sociales et classiques
Bruxelles: Pour la Solidarité, 2016.

Thomas Gillian
Because of sex: one law, ten cases, and fifty years that changed American women's lives at work
New York: St. Martin's Press, 2016. 291 p.

Uwizeyimana Emeline
Le micro-crédit à l'épreuve des inégalités de genre: la persistance de la pauvreté au Rwanda post-génocide
Paris: L'Harmattan, 2016. 301 p.

Ward Kelly, Wolf-Wendel Lisa
Academic motherhood: how faculty manage work and family
New Brunswick: Rutgers University Press, 2012. 263 p.

World Bank Group
World Bank Group Gender Strategy: Gender Equality, Poverty Reduction & Inclusive Growth
[S.l.]: World Bank, 2016. 97 p.

Zij-kant, ABVV
Equal Pay Day 13 maart 2016
Brussel: Zij-kant, 2016. 23 p.

Zij-kant
Equal Pay Day - 13 maart 2016 - persdossier
Brussel: Zij-kant, 2016.

Filosofie/Ethiek

Bauer Nancy
How to do things with pornography
Cambridge: Harvard University Press, 2015. 211 p.

Bibard Laurent
Terrorisme et féminisme: le masculin en question
La Tour d'Aigues: l'Aube, 2016. 154 p.

Brake Elizabeth (ed.)
After marriage: rethinking marital relationships
Oxford: Oxford University Press, 2016. 247 p.

Cutas Daniela, Chan Sarah (eds.)
Families - beyond the nuclear ideal
London: Bloomsbury, 2014. 221 p.

Fraisse Geneviève
La sexuation du monde: réflexions sur l'émancipation
Paris: Presses Sciences Po, 2016. 157 p.

Rudrappa Sharmila
Discounted life: the price of global surrogacy in India
New York: New York University Press, 2015. 211 p.

Taguieff Pierre-André
Des putes et des hommes: vers un ordre moral androphobe: essai
[S.l.]: Ring, 2016. 291 p.

Geschiedenis

Agnès Frédérique, Lefort Isabelle
100 ans de combats pour la liberté des femmes
Paris: Flammarion, 2014. 546 p.

Alexijevitsj Svetlana
De oorlog heeft geen vrouwengezicht
Amsterdam: De Bezige Bij, 2016. 332 p.

Bard Christine (dir.)
Les féministes de la première vague
Rennes: Presses Universitaires de Rennes, 2015. 229 p.

Chase Michelle
Revolution within the revolution: women and gender politics in Cuba, 1952-1962
Leuven: Davidsfonds, 2014. 245 p.

De Schaepdrijver Sophie
The death and life of a female spy in the First World War
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2015. 292 p.

Dardigna Anne-Marie Lugan
Ces dames au salon: féminisme et fêtes galantes au XVIIIe siècle
Paris: Odile Jacob, 2014. 183 p.

Farrell Amy Erdman
Fat shame: stigma and the fat body in American culture
New York: New York University Press, 2011. 209 p.

Fitzpatrick Ellen
The highest glass ceiling: women's quest for the American presidency
Cambridge: Harvard University Press, 2016. 318 p.

Fleming Jacky
The trouble with women
London: Square Peg, 2016.

Giacomini Sonia Maria
Femmes et esclaves: l'expérience brésilienne, 1850-1888
Donnemarie-Dontilly: iXe, 2016.

Helfferich Tryntje
The iron princess: Amalia Elisabeth and the Thirty Years War
Cambridge: Harvard University Press, 2013. 319 p.

Hogan Kristen
The feminist bookstore movement: lesbian antiracism and feminist accountability
Durham: Duke University Press, 2016. 272 p.

Mackay Finn
Radical feminism: feminist activism in movement
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2015. 324 p.

Martucci Jessica L.
Back to the breast: natural motherhood and breastfeeding in America
Chicago: The University of Chicago Press, 2015. 292 p.

Moore Niamh
The changing nature of eco/feminism: telling stories from clayoquot sound
Vancouver: UBCPress, 2015. 262 p.

Murphy Kate
Behind the wireless: a history of early women at the BBC
London: Palgrave MacMillan, 2016. 295 p.

Paoli Marie-Lise, Picco Dominique (dir.)
La cause des femmes dans l'Europe des lumières
Pessac Cedex: Université Bordeaux Montaigne, 2014. 194 p.

Rieu Véronique
L'anticléricalisme féministe sous la IIIe République (1875-1914)
Paris: L'Harmattan, 2015. 174 p.

Shilo Margalit
Girls of liberty: the struggle for suffrage in mandatory Palestine
Waltham: Brandeis University Press, 2016. 200 p.

Showalter Elaine
The civil wars of Julia Ward Howe: a biography
New York: Simon & Schuster, 2016. 303 p.

Toupin Louise
Le salaire au travail ménager: chronique d'une lutte féministe internationale (1972-1977)
Montréal: Les éditions du remue-ménage, 2014. 451 p.

Traister Rebecca
All the single ladies: unmarried women and the rise of an independent nation
New York: Simon & Schuster, 2016. 339 p.

Williams Daniel K.
Defenders of the unborn: the pro-life movement before Roe v. Wade
New York: Oxford University Press, 2016. 365 p.

Ziegler Mary
After Roe: the lost history of the abortion debate
Cambridge: Harvard University Press, 2015. 367 p.

Gezondheidszorg / Hulpverlening

Banerjee Joya, Elabd Sonia, John Hopkins Piego
Gender Analysis Toolkit for Health Systems
[S.l.]: John Hopkins Piego, 2016. 128 p.

Burt Zachary, Nelson Kara, Ray Isha
Towards gender equality through sanitation access
New York: UN WOMEN, 2016. 33 p.

Caterbow Alexandra, Hausmann Johanna; WECF
Women and Chemicals: the impact of hazardous chemicals on women: a thought starter based on an experts' workshop
Utrecht: WECF, 2016. 64 p.

D'Aguanno Annalisa (e.a.); GAMS België
GAMS - Vrouwen, besneden en op de vlucht - Ideeën voor een therapeutische begeleiding
Brussel: Gams België, 2015. 176 p.

Daru S.(e.a.); Movisie
Wat werkt bij partnergeweld
Utrecht: MOVISIE, 2015. 44 p.

Felten Hanneke, Meijsen E.; Movisie
Hoe ondersteun je jongeren met lesbische, homo-, bi- of transgender (LHBT)gevoelens?
Utrecht: MOVISIE, 2016.

Grayson Jennifer
Unlatched: the evolution of breastfeeding and the making of a controversy
New York: Harper Collins, 2016. 324 p.

Human Rights Watch
"I Just Sit and Wait to Die" Reparations for Survivors of Kenya's 2007-2008 Post-Election Sexual Violence
New York: Human Rights Watch, 2016.

Koster Diana
Perfecte bevallingen bestaan niet: de impact van een ingrijpende bevalling op je leven en wat je eraan kunt doen
Tielt: Lannoo, 2016. 287 p.

Movisie
(Ex)partnergeweld: preventie
Utrecht: Movisie, 2015.

Nanda Priya (e.a.)
Making Change from Cash? Evaluation of a Conditional Cash Transfer Program to Improve the Status of Girls in Northern India
Washington DC: ICRW, 2015. 8 p.

Narasimhan Manjulaa (e.a.)
Sexual and reproductive health and human rights of women living with HIV: a global community survey
Geneva: WHO, 2016. 249 p.

Nobel Women's Initiative
Women Refugees at Risk in Europe. Nobel Women's Initiative's Assessment
Ottawa: Nobel Women's Initiative, 2015. 16 p.

Piot Maudy (coord.)
Violences de genre, violences du handicap: forum du 15 octobre 2015 avec le marrainage de Ségolène Neuville
Paris: L'Harmattan, 2016. 158 p.

Thanenthiran Sivananthi, Sarosh Tabinda
Myanmar/Burma:. breaking barriers: advocating sexual and reproductive health and rights
Kuala Lumpur: Asian-Pacific Resource and Research Centre for Women, 2016. 64 p.

UN Women (e.a.)
Essential Services Package for Women and Girls Subject to Violence. Core Elements and Quality Guidelines (Module 1)
[S.l.]: UN WOMEN, 2016. 20 p.

UNDP (e.a.)
Implementing Comprehensive HIV and STI Programmes with Transgender People: Practical Guidance for Collaborative Interventions (the"TRANSIT")
New York: UNDP, 2016. 181 p.

UNFPA
Girlhood, not Motherhood. Preventing Adolescent Pregnancy
New York: UNFPA, 2015. 58 p.

UNFPA
Universal Access to Reproductive Health: Progress and Challenges
New York: UNFPA, 2016. 102 p.

Vuijsje Herman; Kring van Veiligheid
Huiselijk geweld te lijf - Manifest Kring van Veiligheid
Utrecht: Movisie, Nederlands Jeugdinstituut, 2016. 27 p.

Kunst

Darrieussecq Marie
Être ici est une splendeur: vie de Paula M. Becker
Paris: P.O.L, 2016. 151 p.

Ford Lita
Living like a runaway
New York: Dey St., 2016. 262 p.

Mayer Sophie
Political animals: the new feminist cinema
London: I.B. Tauris, 2016. 260 p.

McFadden Cybelle H.
Gendered frames, embodied cameras: Varda, Akerman, Cabrera, Calle, and Maïwenn
Madison: Fairleigh Dickinson University Press, 2014. 233 p.

Meskimmon Marsha, Sawdon Phil
Drawing difference: connections between gender and drawing
London: I.B. Tauris, 2016. 155 p.

Mizejewski Linda
Divine decadence: fascism, female spectacle, and the makings of Sally Bowles
Princeton: Princeton University Press, 1992. 261 p.

Pauwels Peter J.H.; Boon Kristien (coll.)
Marthe Donas: a woman artist in the avant-garde
Antwerpen: Ludion, 2015. 318 p.

Reilly Maura (ed.)
Women artists: the Linda Nochlin reader
London: Thames & Hudson, 2015. 472 p.

Rocamora Agnès, Smelik Anneke (eds.)
Thinking through fashion: a guide to key theorists
London: I.B. Tauris, 2016. 310 p.

Rouland Norbert
A la découverte des femmes artistes: une histoire de genre
Aix-en-Provence: Presses Universitaires d'Aix-Marseille, 2016. 433 p.

Stratigakos Despina
Where are the women architects?
Princeton: Princeton University Press, 2016. 114 p.

Teugel Marleen (e.a.) (eindred.)
Feministisch boudoir / Boudoir féministe
Brussel: Amazone, 2015. 63 p.

Van Den Ende Eliane
De Rossaert & zijn passanten
Antwerpen: Ludion, Ronny Van de Velde, 2016. 400 p.

Literatuur

Ards Angela A.
Words of witness: black women's autobiography in the post-brown era
Madison: The University of Wisconsin Press, 2015. 230 p.

Bradford Clare, Reimer Mavis (eds.)
Girls, texts, cultures
Waterloo: Wilfrid Laurier University Press, 2015. 331 p.

Fraustino Lisa Rowe, Coats Karen (eds.)
Mothers in children's and young adult literature: from the eighteenth century to postfeminism
Jackson: University Press of Mississippi, 2016. 270 p.

Heimans Sylvia
Josepha Mendels: het eigenzinnige leven van een niet-nette dame: biografie
Amsterdam: Cossee, 2016. 348 p.

Leduc Guyonne (dir.)
Comment faire des études-genres avec de la littérature: masquereading
Paris: L'Harmattan, 2014. 308 p.

López Muñoz Juan Manuel, Marnette Sophie (coord.)
Genre et discours rapporté en français medieval
Louvain-la-Neuve: EME, 2016. 188 p.

Lyngdoh Gayreen
Her quest for self: a journey: revisiting select novels of two American women writers
[S.l.]: Partridge, 2015. 205 p.

Media

Addario Lynsey
Dit is wat ik doe: fotograferen in tijden van liefde en oorlog
Amsterdam: De Arbeiderspers, 2015. 415 p.

Association mondiale pour la communication chrétienne (WACC)
Qui figure dans les nouvelles? Projet mondial de monitorage des médias (GMMP) 2015. Rapport national Belgique (francophone)
Brussel: Association des Journalistes Professionnels, 2015. 46 p.

Cuklanz Lisa M., McIntosh Heather (eds.)
Documenting gendered violence: representations, collaborations, and movements
New York: Bloomsbury, 2016. 275 p.

Gjelsvik Anne, Schubart Rikke (eds.)
Women of ice and fire: gender, game of thrones, and multiple media engagements
New York: Bloomsbury, 2016. 277 p.

Harper Kate (e.a.) (ed.)
Girls' sexualities and the media
New York: Peter Lang, 2013. 297 p.

Kock Marjolein
Sexting: I think I love you
Cruquius: Kock Marjolein, 2014. 68 p.

Pender Patricia
I'm Buffy and you're history: Buffy the Vampire slayer and contemporary feminism
London: I.B. Tauris, 2016. 242 p.

Raicheva-Stover Maria, Ibroscheva Elza
Women in politics and media: perspectives from nations in transition
New York: Bloomsbury, 2016. 334 p.

UNFPA
Reporting on Gender-Based Violence in the Syria Crisis: A Training Manual
New York: UNFPA, 2016. 54 p.

Zeisler Andi
We were feminists once: from Riot Grrrl to CoverGirl the buying and selling of a political movement
New York: PublicAffairs, 2016. 285 p.

Onderwijs / Pedagogie

Accardi Maria T.
Feminist pedagogy for library instruction
Sacramento: Library Juice Press, 2013. 148 p.

Bagilhole Barbara, White Kate (eds.)
Generation and gender in academia
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2013. 203 p.

Connell Catherine
School's out: gay and lesbian teachers in the classroom
Oakland: University of California Press, 2015. 253 p.

Etienne Jan
Learning in womanist ways: narratives of first-generation African Caribbean women
London: UCL Institute of Education Press, 2016. 181 p.

Evans-Winters E., Love Bettina L. (eds.)
Black feminism in education: black women speak back, up, and out
New York: Peter Lang, 2015. 215 p.

Fisher Julie (e.a.)
Digital divas: putting the wow into computing for girls
Clayton: Monash University, 2016. 197 p.

Frans Erika (e.a.)
Buiten de lijnen: Sensoa Vlaggensysteem voor kinderen en jongeren met bijzondere behoeften
Antwerpen: Garant, 2016.

Gill Judith, Esson Katharine, Yuen Rosalina (eds.)
A girl's education: schooling and the formation of gender, identities and future visions
London: Palgrave MacMillan, 2016. 210 p.

Hopper Gill
Art, education and gender: the shaping of female ambition
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2015. 177 p.

Howe Sondra Wieland
Women music educators in the United States: a history
Lanham: The Scarecrow Press, 2014. 337 p.

Kilvington Jacky, Wood Ali
Gender, sex and children's play
London: Bloomsbury, 2016. 179 p.

Murphy Michael J., Ribarsky Elizabeth N. (eds.)
Activities for teaching gender and sexuality in the university classroom
Lanham: Rowman & Littlefield, 2013. 253 p.

Ntiri Daphne W.(ed.)
Literacy as gendered discourse: engaging the voices of women in global societies
Charlotte: Information Age Publishing, 2015. 203 p.

Orenstein Peggy
Girls & sex: navigating the complicated new landscape
New York: HarperCollins, 2016. 303 p.

Riordan Cornelius
Single-sex schools: a place to learn
Lanham: Rowman & Littlefield, 2015. 74 p.

Sartorius Kelly C.
Deans of women and the feminist movement: Emily Taylor's activism
New York: Palgrave MacMillan, 2014. 252 p.

Sauntson Helen
Approaches to gender and spoken classroom discourse
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2012. 233 p.

Sensoa
Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO
Antwerpen: Sensoa, 2016. 5 p.

Sunduram Vanita, Sauntson Helen
Global perspectives and key debates in sex and relationships education: addressing issues of gender, sexuality, plurality and power
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2016. 147 p.

Tayler Kath, Price Deborah
Gender diversity and inclusion in early years education
London: Routledge, 2016. 144 p.

Psychologie

Ben Romdhane Hakim
Femmes en otage: etude clinique interculturelle sur la situation psychologique des femmes d'origine arabo-musulmane en France
Paris: L'Harmattan, 2016. 273 p.

Giordano Simona
Children with gender identity disorder: a clinical, ethical, and legal analysis
New York: Routledge, 2013. 213 p.

Richards Christina, Barker Meg John (eds.)
The Palgrave handbook of the psychology of sexuality and gender
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2015. 476 p.

Recht / criminologie

Bunting Annie, Lawrance Benjamin N., Roberts Richard L. (eds.)
Marriage by force?: contestation over consent and coercion in Africa
Athens: Ohio University Press, 2016. 343 p.

Carmon Irin, Knizhnik Shana
Notorious RBG: the life and times of Ruth Bader Ginsburg
New York: Harper Collins, 2015. 227 p.

Dubuy Mélanie, Motsch Pascaline, Noel Johanna (dir.)
Féminisme(s) et droit public
Nancy: Presses Universitaires de Nancy, Editions Universitaires de Lorraine, 2015. 330 p.

Ehrlich Shoshanna J.
Regulating desire: from the virtuous maiden to the purity princess
Albany: Suny Press, 2014. 213 p.

Gtari Rim
L'égalité des femmes en Tunisie: histoire et incertitudes d'une révolution légale
Aix-en-Provence: Presses Universitaires d'Aix-Marseille, 2015. 229 p.

Krakauer Jon
Missoula: verkrachting en het rechtssysteem in een universiteitsstad
Amsterdam: Prometheus, 2016. 414 p.

Psaila Emma (e.a.); FEMM Committee
Forced Marriage from a Gender Perspective
Brussels: European Union, 2016. 139 p.

Zawati Hilmi M.; Doherty Justice Teresa A. (prep.)
Fair labelling and the dilemma of prosecuting gender-based crimes at the international criminal tribunals
Oxford: Oxford University Press, 2014. 228 p.

Religie

Ngono Honorine
La place et le rôle de la femme dans l'Église: lecture biblique et ecclésiologique
Paris: L'Harmattan, 2016. 196 p.

Van Heijst Annelies, Derks Marjet
Catharina Halkes "Ik verwacht iets groots": levenswerk van een feministisch theologe 1920-2011
Nijmegen: Vantilt, 2016. 608 p.

Sociologie

Choo Hae Yeon
Decentering citizenship: gender, labor, and migrant rights in South Korea
Stanford: Stanford University Press, 2016. 200 p.

Thompson Beverly Yuen
Covered in Ink: tattoos, women, and the politics of the body
New York: New York University Press, 2015. 207 p.

Uwizeyimana Emeline
Le micro-crédit à l'épreuve des inégalités de genre: la persistance de la pauvreté au Rwanda post-génocide
Paris: L'Harmattan, 2016. 301 p.

Vrouwenstudies / Genderstudies

Anderson Julie; The Institute for Women's Policy Research
The Status of Women in the South (southern USA)
Washington: Institute for Women's Policy Research, 2016. 224 p

Baksh Rawwida, Harcourt Wendy (eds.)
The Oxford handbook of transnational feminist movements
Oxford: Oxford University Press, 2015. 960 p.

Balay Anne
Steel closets: voices of gay, lesbian and transgender steelworkers
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2014. 172 p.

Bellows Anne C. (e.a.) (ed.)
Gender, nutrition, and the human right to adequate food: toward an inclusive framework
New York: Routledge, 2016. 471 p.

Birchall Jenny; Institute of Development Studies
Gender, Age and Migration. An extended briefing
Brighton: Institute of Development Studies, 2016. 72 p.

Chesler Ellen, McGovern Terry (eds.)
Women and girls rising: progress and resistance around the world
London: Routledge, 2016. 395 p.

Cîrstocea Ioana, Giraud Isabelle (coord.)
Pluralisme dans les mouvements féministes contemporains
Paris: L'Harmattan, 2016. 283 p.

Colfer Carol J. Pierce, Basnett Bimbika Sijapati, Elias Marlène (eds.)
Gender and forests: climate change, tenure, value chains and emerging issues
London: Routledge, 2016. 331 p.

DeKeseredy Walter S., Corsianos Marilyn
Violence against women in pornography
New York: Routledge, 2016. 136 p.

Dudink Stefan, Plate Liedeke (red.)
Mythen van gender essays voor Willy Jansen
Nijmegen: Vantilt, 2015. 294 p.

Embrechts Evie
Feminisme: een nieuw begin
Antwerpen: De Wrikker, 2016. 380 p.

Etim James (ed.)
Introduction to gender studies in Eastern and Southern Africa: a reader
Rotterdam: Sense publishers, 2016. 286 p.

Feertchak Sonia
Les femmes s'emmerdent au lit: le désir à l'épreuve du féminisme et de la pornographie
Paris: Albin Michel, 2015. 213 p.

Felgata Raja
I love Mo: het Marokkaanse mannenalfabet van Ali tot Zaki
Amsterdam: Querido's, 2015. 172 p.

Gray Mary L., Johnson Colin R., Gilley Brian J.
Queering the countryside: new frontiers in rural queer studies
New York: New York University Press, 2016. 396 p.

Hendriks Sarah (e.a.); Plan International
Because I am a Girl. The State of the World's Girls 2015. The Unfinished Business of Girls' Rights
Woking: Plan International, 2015. 152 p.

Higgins Nadia Abushanab
Feminism: reinventing the f-word
Minneapolis: Twenty-First Century Books, 2016. 112 p.

Keilty Patrick, Dean Rebecca (eds.)
Feminist and queer information studies reader
Sacramento: Litwin Books, 2013. 700 p.

Keshavarz Nahid
Les nouveaux féminismes en Iran: le mouvement des femmes de 1989 à 2009
Paris: L'Harmattan, 2015. 269 p.

Kif Kif, Ella, VOK
2016 Summer school: gender & superdiversiteit
Antwerpen: Kif Kif, 2016.

Kornetis Kostis, Kotsovili Eirini, Papadogiannis Nikolaos (eds.)
Consumption and gender in Southern Europe since the long 1960s
London: Bloomsbury, 2016. 280 p.

Kumbier Alana
Ephemeral material: queering the archive
Sacramento: Litwin Books, 2014. 257 p.

Kuyper Lisette
LHBT-monitor 2016. Opvattingen over en ervaringen van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender personen
Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2016. 99 p.

Lombardo Emanuela, Meier Petra
The symbolic representation of gender: a discursive approach
Farnham: Ashgate, 2014. 210 p.

Matthijs Koen (e.a.)
Gender in/en historische demografie: historisch-demografisch onderzoek in Vlaanderen en Nederland: jaarboek historische demografie 2013
Leuven: Acco, 2013. 258 p.

Meulenbelt Anja
Het verschil: zeventien actuele kwesties bekeken vanuit het feminisme
Houten: Spectrum, 2016. 350 p.

Meyer Doug
Violence against queer people: race, class, gender, and the persistence of anti-LGBT discrimination
New Brunswick: Rutgers University Press, 2015. 194 p.

Miescher Stephan F., Mitchell Michele, Shibusawa Naoko (eds.)
Gender, imperialism and global exchanges
Chichester: Wiley Blackwell, 2015. 341 p.

Nazneen Sohela, Sultan Maheen (eds.)
Voicing demands: feminist activism in transitional contexts
London: Zed Books, 2014. 268 p.

Pepe Victoria (e.a.)
I call myself a feminist
London: Virago Press, 2016. 269 p.

Postma Wiegertje (samenst.)
Vrouwen schrijven niet met hun tieten: een nieuwe generatie schrijvers over alledaags seksisme, onnodige ongelijkheid en eicellen met klauwtjes
Amsterdam: Atlas Contact, 2016. 238 p.

Schillebeeckx Yasmine
Echte vrouwen bestaan niet
Amsterdam: Bruna, 2016. 176 p.

Schippers Mimi
Beyond monogamy: polyamory and the future of polyqueer sexualities
New York: New York University Press, 2016. 200 p.

Shaw Adrienne
Gaming at the edge: sexuality and gender at the margins of gamer culture
Minneapolis: University of Minnesota Press, 2014. 317 p.

Shetler Jan Bender (ed.)
Gendering ethnicity in African women's lives
Madison: The University of Wisconsin Press, 2015. 335 p.

Sips Maaike
Monica, mijn vader
Amsterdam: Podium, 2015. 285 p.

Spain Daphne
Constructive feminism: women's spaces and women's rights in the American city
Ithaca: Cornell University Press, 2016. 259 p.

Stone Amy L., Cantrell Jaime (eds.)
Out of the closet, into the archives: researching sexual histories
Albany: Suny Press, 2015. 352 p.

The International Organization for Migration-Iraq Mission
A Gendered Perspective: Safety, Dignity and Privacy of Camp and Camp-like settings in Iraq
Baghdad: International Organization for Migration, 2016. 38 p.

Tomc Sandra, Bailly Sophie, Ranchon Grâce (dir.)
Pratiques et langages du genre et du sexe: déconstruire l'idéologie sexiste du binarisme
Louvain-la-Neuve: EME, 2016. 254 p.

UNICEF
Female genital mutilation/cutting: a global concern. UNICEF's data work on FGM/C
New York: UNICEF, 2016.

United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Statistics Division
The World's Women 2015. Trends and Statistics.
New York: UN, 2015. 232 p.

Valenti Jessica
Sex object: a memoir
New York: HarperCollins, 2016. 204 p.

Van den Abbeel Monique, Balfoort Brigitte
Graag zien: blinde mama, sterke vrouw
Kalmthout: Van Halewijck, 2016. 157 p.

Van der Tuin Iris
Generational feminism: new materialist introduction to a generative approach
Lanham: Lexington Books, 2015. 153 p.

Wade Lisa, Ferree Myra Marx
Gender: ideas, interactions, institutions
New York: W. W. Norton & Company, 2015. 419 p.

Wexelbaum Rachel(ed.)
Queers online: LGBT digital practices in libraries, archives, and museums
Sacramento: Litwin Books, 2014. 239 p.

Willey Angela
Undoing monogamy: the politics of science and the possibilities of biology
Durham: Duke University Press, 2016. 195 p.

Wilson Elizabeth A.
Gut feminism
Durham: Duke University Press, 2015. 230 p.

Withers Deborah
Feminism, digital culture and the politics of transmission: theory, practice and cultural heritage
London: Rowman & Littlefield, 2015. 201 p.

Women Enabled International
Enabling a Global Human Rights Movement for Women and Girls with Disabilities: Global Disabled Women's Rights Advocacy Report.
Washington: Women Enabled International, 2016. 52 p.

Women's Refugee Commission
Urban Refugees'Risks of Gender-Based Violence
New York: Women's Refugee Commission, 2016. 142 p.

Varia

Conseil de l'Europe
Glossaire sur l'égalité entre les femmes et les hommes
Strasbourg: Conseil de l'Europe, 2016. 24 p.

Council of Europe
The Council of Europe Glossary on Gender Equality
[S.l.]: Council of Europe, 2015. 23 p.

Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen
Engagement: jaarverslag 2014
Brussel: Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2015. 116 p.

Joannin Pascale
Will Europe's Leap Forward Come from Women?
Paris; Brussels: Fondation Robert Schuman, 2016. 8 p.

Meneghetti Martina, Volpe Ilaria (coord.)
Harassment on the basis of gender and sexual harassment: supporting the work of equality bodies: an Equinet report
Brussels: Equinet, 2014. 43 p.

Noppe Jo; Departement Kanselarij en Bestuur
SCV-survey meet voor het eerst de houding tegenover transgenders
Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, 2016.

UNDP
Gender responsive national communications toolkit
New York: UNDP, 2015. 61 p.

Unia
Jaarverslag 2015: samenleven op scherp
Brussel: Unia, 2016. 78 p.

Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen
Kalender 2016
[S.l.]: VBOV, 2016

Working Group on Gender Equality
Equality bodies and the gender goods and services directive
Brussels: Equinet, 2014. 51 p.

Wetenschap

Marius Kamala, Raibaud Yves (dir.)
Genre et construction de la géographie
Pessac: Maison des Sciences de l'Homme d'Aquitaine, 2013. 238 p.

Swaby Rachel
Headstrong: 52 women who changed science - and the world
New York: Broadway Books, 2015. 273 p.

Tsai-Chien Chiang
Madame Wu Chien-Shi!ung: the first Lady of physics research
New Jersey: World Scientific, 2014. 264 p.

Wetenschappelijke Artikels

De RoSa-bibliotheek huisvest ook een groot aantal wetenschappelijke tijdschriften. Hier vind je een selectie van de meest in het oog springende wetenschappelijke artikels.

Mothers' strategies to strengthen their daughters' body image / Maor Maya
Feminism & Psychology, vol. 26, nr. 2, feb 2016, p. 11-29.
uiterlijk / identiteit / moeder-dochterrelatie / vrouwenlichaam / opvoeding / Israël / Verenigde Staten

Bad men, good men, bystanders: who is the rapist? / Messner Michael A.
Gender & Society, vol. 30, nr. 1, feb 2016, p. 57-66.
verkrachting / seksueel geweld / vrouwenbeweging / preventie / mannelijkheid / profeministische mannen / Verenigde Staten

Affective labor and feminist politics / Oksala Johanna
Signs, vol. 41, nr. 2, winter 2016, p. 281-303.
marxistisch feminisme / kapitalisme / feminisme / theorieën / politiek

Citizens' attitudes towards descriptive representation: the case of women in Portugal / Esperito-Santo Ana
European Journal of Women's Studies, vol. 23, nr. 1, feb 2016, p. 43-59.
attituden / vrouwbeelden / politici / stereotypering / onderzoek / Portugal

Neuroscience and feminist theory : a new directions essay / Roy Deboleena
Signs, vol. 41, nr. 3, spring 2016, p. 531-552.
neurologie / feminisme / wetenschapstheorie / man-vrouwverschillen / theorieën / biologie

Tapping the sustainable development goals for progressive gender equity and equality policy? / Koehler Gabriele
Gender & Development, vol. 24, nr. 1, mrt 2016, p. 53-68.
sustainable development goals / duurzame ontwikkeling / ontwikkelingsbeleid

Boko Haram and female suicide bombers / van Santen José C.M.
Tijdschrift voor Genderstudies, vol. 19, nr. 1, 2016, p. 83-106.
terrorisme / gender / islam / discriminatie / onderwijs / sekserollen / Kameroen

The social imaginaries of Women's peace activism in Northern Uganda / Chigudu Simukai
International Feminist Journal of Politics, vol. 18, nr. 1, 2016, p. 19-38.
zwart feminisme / vrouwenbeweging / vredesopbouw / discourse analysis / Oeganda

Gender and time use in college: converging or diverging pathways? / Quadlin Natasha Yurk
Gender & Society, vol. 30, nr. 2, apr 2016, p. 361-385.
tijdsbesteding / man-vrouwverschillen / studenten / hoger onderwijs / Verenigde Staten

Same old story? Children and young people's continued normalisation of men's violence against women / McCarry Melanie ; Lombard Nancy
Feminist Review, nr. 112, 2016, p. 128-143.
geweld / kinderen / jeugd / mannen / attituden / onderzoek / Verenigd Koninkrijk

Giving sex: deconstructing intersex and trans medicalization practices / Davis Georgiann e.a.
Gender & Society, vol. 30, nr. 3, june 2016, p. 490-514.
transgender / interseksualiteit / identiteit / medicalisering / gender / Verenigde Staten

Démarches méthodologiques et perspectives féministes / Charron Hélène ; Auclair Isabelle
Recherches Féministes, vol. 29, nr. 1, 2016, p. 1-261.
methoden van onderzoek / feminisme

What makes a (Third) Wave? How and why the Third-Wave narrative works for contemporary feminists / Evans Elizabeth
International Feminist Journal of Politics, vol. 18, nr. 3, 2016, p. 409-428.
derde feministische golf / intersectionaliteit / feminisme / Verenigd Koninkrijk / Verenigde Staten

Feminist dilemmas and the agency of veiled Muslim women: analysing identities and social representations / Chapman Madeleine
European Journal of Women's Studies, vol. 23, nr. 3, aug 2016, p. 237-250.
feminisme / islam / hoofddoeken / identiteit / gender / intersectionaliteit

Special issue: Native American men-women, lesbians, two spirits: contemporary and historical perspectives / Lang Sabine
Journal of Lesbian Studies, vol. 20, nrs. 3-4, jul-dec 2016, p. 299-441.
holebi / lesbische vrouwen / Indianen / gender

De 24

Uit elke aanwinstenlijst pikt onze redactie 24 publicaties.

Via 24 korte besprekingen bieden we je een unieke blik in de rijkdom van de RoSa-collectie.

Kang Alice J.
Bargaining for women's rights: activism in an aspiring muslim democracy
Minneapolis: University of Minnesota Press, 2015. 241 p.

Cover bargaining womens rights

Vrouwenrechten op de politieke agenda krijgen in Niger, is altijd al een moeizaam proces geweest dat enkel kan begrepen worden door zowel naar de mobilisatie van het maatschappelijk middenveld te kijken als naar de binnenlandse politieke context.

Het boek vertrekt van drie claims: (1) vrouwen die hun eigen, onafhankelijke organisaties op poten hebben gezet, met een eigen agenda en zelfgekozen leiders, zijn beter in staat invloed uit te oefenen. In Niger waren het immers vrouwen die als eersten de ongelijkheid binnen het gezin en het gebrek aan vrouwen in politieke functies aanklaagden ; (2) wanneer conservatieve activisten zich mobiliseren tégen een bepaalde hervorming, zijn staten minder snel geneigd om hun standpunten in beleid om te zetten (wegens onpopulair). Dat is intussen wel veranderd, want tegenwoordig slagen zij er alsmaar beter in om progressieve voorstellen af te doen als ondenkbaar of te westers ; (3) of vrouwenrechten opgenomen raken in het beleid is sterk onderhevig aan de binnenlandse politieke context. Het Parlement in Niger heeft niet altijd even autonoom kunnen opereren. Meer nog, bij bepaalde problemen werd vaak beroep gedaan op religieuze autoriteiten, ondanks het feit dat Niger nog steeds een seculiere staat is.


Hellum Anne, Kameri-Mbote Patricia, Van Koppen Barbara (eds.)
Water is life: women's human rights in national and local water governance in Southern and Eastern Africa
Harare: Weaver Press, 2015. 620 p.

Cover water is life

In Water is life wordt het overheidsbeleid van Kenia, Malawi, Zuid-Afrika en Zimbabwe rond water landen empirisch onderzocht. De toegang tot proper drinkwater en waterzuiveringssystemen is een fundamenteel mensenrecht dat in sommige ontwikkelingslanden zelfs opgenomen werd in de Grondwet, maar de omzetting van die principes naar beleid toe blijft problematisch. Vooral arme en lage-inkomensgezinnen delven telkens weer het onderspit.

Vrouwen zijn verantwoordelijk voor 2/3de van alle water dat verzameld wordt. Zij moeten vaak lange afstanden afleggen naar de waterpomp (in rurale gebieden in Kenia is men gemiddeld méér dan 30 minuten onderweg!), en zo blijft er maar weinig tijd over voor andere socio-economische activiteiten. Het feit dat vrouwen zoveel water halen, is het gevolg van de ongelijke verdeling van huishoudelijke arbeid. Maar ook in de steden, waar er waterleiding is, zijn er problemen. De kosten om erop aan te sluiten zijn gewoonweg te hoog. Kapitaalkrachtige landbouwbedrijven in Zimbabwe houden dan weer alle water voor zichzelf en worden daarin gesteund door een belangrijke politieke partij. Ook al reiken wetten en conventies handvaten aan om toegang tot watervoorzieningen en de participatie van vrouwen in besluitvorming mogelijk te maken, wordt daar te weinig mee gedaan.


Macedo Stephen
Just married: same-sex couples, monogamy & the future of marriage
Princeton: Princeton University Press, 2015. 300 p.

Cover just married

Homo- en lesbische huwelijken worden in de VS meer en meer geaccepteerd. Maar wat betekent dit voor het huwelijk als zodanig? Tegenstanders vrezen dat de erkenning van het homohuwelijk leidt tot de erkenning van - in hun ogen - nog radicalere samenlevingsvormen (bv. polygamie en zelfs incest). De auteur houdt echter een pleidooi voor het monogame huwelijk, omdat het de democratische waarden vertegenwoordigt. Hij waarschuwt voor de alarmerende standpunten van rechts, maar dient ook de radicale critici van het huwelijk (als té hetero-normatief) van antwoord.

In het eerste deel gaat het over de conservatieve argumenten tégen het homohuwelijk van de voorbije 30 jaar, zowel in de politiek als in de rechtspraak. Deel twee richt zich op de critici die het huwelijk in haar huidige vorm als onrechtvaardig aanzien. De auteur stelt dat de specifieke rechten & verantwoordelijkheden van huwelijkspartners zowel kunnen opgaan voor hetero- als homokoppels. Het laatste deel handelt over monogamie versus polygamie en bestudeert twee rechtszaken (in Canada en de VS) waarin tegengestelde vonnissen t.a.v. het polygame huwelijk werden geveld. In zijn conclusie stelt de auteur dat het monogame huwelijk - als liberaal en democratisch instituut - aan kracht zal winnen door de erkenning van het homohuwelijk.


Craig Béatrice
Women and business since 1500: invisible presences in Europe and North America?
London: Palgrave MacMillan, 2016. 216 p.

Cover women and business since 1500

Vandaag vormen vrouwen nog steeds een minderheid in de zakenwereld, maar wil dat zeggen dat er vroeger geen zakenvrouwen waren? Toch wel, zoals deze historische studie over vrouwelijke ondernemers in Europa en Noord-Amerika aantoont.

Wat opvalt is dat vrouwen tot aan de Industriële Revolutie best een flink aandeel hadden in het ondernemerschap. De industrialisatie bracht echter heel wat verandering met zich mee: de huisnijverheid kwam onder druk en familiebedrijven evolueerden naar beursgenoteerde bedrijven, die voortaan geleid werden door managers die een opleiding hadden genoten, m.a.w. mannen! Maar ook de Victoriaanse normen over wat als geschikte activiteiten voor vrouwen werden beschouwd, werkten de terugval mee in de hand. Het idee van de gescheiden leefsferen had ook als gevolg dat historici weinig aandacht hebben gehad voor de 19e en vroege 20e eeuw.

Zakenvrouwen uit het verleden worden uit de obscuriteit gehaald, en factoren die de terugval in de hand hebben gewerkt worden geïdentificeerd. Het boek toont een evolutie doorheen de tijd, heeft aandacht voor verschillen qua locatie en onderzoekt op welke manier de ervaringen van vrouwen in de zakenwereld verschilden van die van mannen.


Stanley Jo
From cabin 'boys' to captains: 250 years of women at sea
Gloucesterhire: The History Press, 2016. 304 p.

Cover from cabin boys to captains

Maandenlang op zee vertoeven, lijkt op het eerste gezicht niet evident. De eerste Britse vrouwen die het waagden, vermomden zich stiekem als scheepsjongen. Anderen hadden dan weer het geluk een scheepskapitein als echtgenoot te hebben, die hen meenam op zijn reizen.

De Britse zeevaart is lang geplaagd geweest door een systemisch seksisme. Tot op de dag van vandaag is het nog steeds moeilijk om als vrouw een belangrijke functie op een schip te mogen vervullen. Zo laat Royal Navy vrouwen nog maar toe sinds 1991! De eerste échte jobs beperkten zich tot dienstverlening, verzorging en de commerciële sector. Pas in de jaren zeventig werden vrouwen toegelaten op het dek en in de machinekamer. Intussen waren er stewardessen genoeg, maar een vrouwelijke kapitein? Ook vandaag zijn ze nog steeds met weinig!

From cabin boys to captains geeft een overzicht van de verschillende jobs die vrouwen op zee hebben uitgeoefend sedert 1750 tot vandaag: stewardessen en purserettes (aanvankelijk de persoon verantwoordelijk voor geldzaken, voorraden en administratie ; later als hoofd van de stewards), verpleegsters en dokters, winkelpersoneel op cruiseschepen en entertainers, ingenieurs, kapiteins etc.


Meulenbelt Anja
Het verschil: zeventien actuele kwesties bekeken vanuit het feminisme
Houten: Spectrum, 2016. 350 p.

Cover het verschil

In persoonlijke en directe taal laat Anja Meulenbelt haar licht schijnen over zeventien actuele kwesties. Haar korte definitie van feminisme luidt: "eerlijk delen en niet slaan" ; haar meer uitgebreide versie zegt dat feminisme niet alleen moet gaan over vrouwen, maar ook over de vraag in wat voor wereld we willen leven en wat we wensen door te geven aan de volgende generaties.

Ze ervaart veel ongenoegen ten aanzien van wat er o.a. over het feminisme allemaal gezegd wordt, over de steeds weer terugkerende discussies, over het samengaan van feminisme en islam, over het moeilijk uit te roeien seksisme en over mannen & feminisme. Het zijn maar enkele van de thema's die ze aanraakt, en dat komt natuurlijk omdat het feministisch denken zo veelomvattend is. Neem bijvoorbeeld de discussie over de zogenaamde sekseverschillen: voor Meulenbelt is het duidelijk dat mannelijke en vrouwelijke eigenschappen mekaar niet uitsluiten. De hokjes "man" en "vrouw", met niets daartussenin, ergeren haar danig. We moeten af van het denken in zulke absolute termen en de diversiteit omarmen.


Rudrappa Sharmila
Discounted life: the price of global surrogacy in India
New York: New York University Press, 2015. 211 p.

Cover discounted life

India kent de laatste jaren een heuse stijging op het vlak van draagmoederschap. Van over de hele wereld komen wensouders erheen om een beroep te doen op vrouwen, die in ruil voor hun 'diensten' vergoedingen ontvangen. Dat wordt allemaal vastgelegd in een commercieel contract, waarin de partijen zich aan wettelijke regels moeten houden.

De auteur spreekt over een ware voortplantingsindustrie, die zodanig georganiseerd is dat vrouwen (en hun lichaam) gecontroleerd en onderworpen worden. Het vrouwelijk lichaam verwordt immers tot een ruwe grondstof, volgepompt met hormonen (overigens niet zonder risico's!) en eicellen worden er massaal uit ontgonnen. Hebben deze vrouwen eigenlijk wel een stem wanneer ze zich onderwerpen aan een dergelijk contract? Vele draagmoeders komen immers uit armoede en zien in het draagmoedershap een kans om een flink centje bij te verdienen. Hebben zij echter misschien nog andere motieven? En wat met de wensouders, hoe positioneren zij zich in dit geheel? Het draagmoederschap biedt kansen aan onvruchtbare koppels, maar de auteur stelt toch een aantal pertinente vragen omtrent de bio-ethische kant van deze 'voorplantingseconomie'.


Van den Abbeel Monique, Balfoort Brigitte
Graag zien: blinde mama, sterke vrouw
Kalmthout: Van Halewijck, 2016. 157 p.

Cover graag zien

Monique is een alleenstaande moeder, die op jonge leeftijd blind werd als gevolg van een aangeboren oogaandoening. In dit autobiografische werk vertelt ze hoe ze - ondanks haar beperking - er in geslaagd is haar zoon een goede opvoeding te geven en een zelfstandig leven uit te bouwen. Reeds op jonge leeftijd vond Monique zelfstandigheid erg belangrijk, maar haar keuzes werden beperkt, zowel op school als op de arbeidsmarkt. Veel werkgevers stonden weigerachtig tegenover haar indienstneming, maar Monique wilde juist op gelijke voet behandeld worden en niet als iemand met het statuut van een werknemer in een beschutte werkplaats.

Over de beslissing om alleen een kind op te voeden, vertelt ze ook onomwonden. Monique leerde zichzelf te behelpen, door o.a. haar huishoudtoestellen van braille-labels te voorzien, maar ook door zichzelf tijd te gunnen om nieuwe handelingen te leren en toch wat gezinshulp te aanvaarden. Door het wegvallen van haar zicht, ontwikkelde Monique andere vaardigheden: zo heeft ze een verscherpt gehoor en kan ze goed iemands uitstraling aanvoelen ; zo pikt ze dingen op die anderen wellicht ontgaan.

Chase Michelle
Revolution within the revolution: women and gender politics in Cuba, 1952-1962
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2015. 292 p.

Cover revolution cuba

Van buitenaf bekeken leek Cuba reeds vóór de tweede feministische golf al aan een heleboel feministische eisen te hebben voldaan, omdat het socialistische regime o.a. decreten uitvaardigde rond de gelijke verdeling van huishoudelijk werk en de gelijke berechtiging in huwelijk & echtscheiding. In dit boek wordt de periode 1952-1962 bestudeerd, toen Cuba zich nog in een prille overgangsfase bevond. De aandacht gaat uit naar welke rol vrouwen hebben gespeeld in de revolutie en in hoeverre zij hebben kunnen wegen op het beleid.

Vrouwen waren zeker niet onzichtbaar en bleken zeer wel in staat om hun eisen kracht bij te zetten. Het toont aan dat de revolutie zeker geen louter top-down gegeven was, maar dat er van onderuit heel wat stemmen weerklonken die hun leiders aanspoorden tot actie. Niettemin werden fouten gemaakt, bijvoorbeeld tijdens de voedselschaarste: de leiders zagen vrouwen vooral als consumenten en niet zozeer als krachtige handen die mee in het levensonderhoud konden voorzien. Ook bemoeide de regering zich met aspecten van het gezin en de private sfeer, wat door vrouwen niet altijd gewaardeerd werd.


Fitzpatrick Ellen
The highest glass ceiling: women's quest for the American presidency
Cambridge: Harvard University Press, 2016. 318 p.

Cover the highest glass ceiling

In dit historisch overzicht worden drie vrouwen, die Hillary Clinton zijn voorafgegaan in de race voor het Amerikaanse presidentschap, beschreven. De eerste is Victoria Woodhull, die reeds in 1872 een gooi deed naar het presidentschap. Zeer merkwaardig, want vrouwen hadden toen nog niet eens stemrecht, laat staan dat ze een publiek ambt mochten uitoefenen. Woodhull was amper 34 jaar oud, maar vond dat ze een voorbeeld moest stellen. Bijna honderd jaar later deed Margaret Chase Smith (lid van de Republikeinse partij) ook een poging. Zij kreeg echter te maken met vooroordelen omwille van haar leeftijd en werd 'te vrouwelijk' bevonden! Ze was nochtans de eerste vrouwelijke senator en kon dus terugvallen op heel wat politieke ervaring. Ze hield het uit tot aan de Conventie in 1964 en werd zo de eerste vrouw op de nominatielijst. Enkele jaren later stelde Shirley Chisholm zich kandidaat voor de Democraten, ook met weinig succes. Chisholm was de eerste zwarte vrouw in het Congres. Ook zij kreeg bijzonder vernederende commentaren te verwerken, maar dat belette haar niet om een uiterst anti-militaristisch en feministisch discours te voeren. Alle drie deze vrouwen werden tijdens hun campagne niet ernstig genomen. Zal Hillary Clinton dit stramien als eerste doorbreken?


McFadden Cybelle H.
Gendered frames, embodied cameras: Varda, Akerman, Cabrera, Calle, and Maïwenn
Madison: Fairleigh Dickinson University Press, 2014. 233 p.

Cover gendered frames

Filmmaaksters Agnes Varda, Chantal Akerman, Dominique Cabrera, Sophie Calle en Maïwenn richten de camera naar het vrouwelijk lichaam, met de uitdrukkelijke bedoeling om een breder spectrum aan vrouwbeelden te tonen. Ze filmen ook zichzelf en hun éigen lichaam, en brengen zo het artistieke proces mee in beeld. Het doel is een tegengewicht te bieden tegen traditionele representaties van vrouwen als objecten van lust, als passieve wezens zonder eigenheid, als biologisch gedetermineerde individuen, … .

Zij maken avant garde-films, omdat die meer tot nadenken stemmen, en in het bijzonder omdat ze reflectie over niet-illusionaire vormen van representatie mogelijk maken. Met hun films willen ze zowel de vrouw als filmmaker zichtbaar maken, als de betekenis van het vrouwenlichaam-on-screen veranderen, maar ook hun status binnen het beroep herbevestigen. Het is immers een feit dat vrouwelijke filmmakers weinig kansen krijgen om een groot publiek te bereiken, laat staan dat ze überhaupt de kans krijgen om een film te maken. Elke hoofdstuk behandelt een van de filmmaaksters als een case-study voor een specifieke manifestatie van zelf-representatie en het vrouwelijk lichaam d.m.v. een specifieke, reflectieve praktijk.


Pauwels Peter J.H.; Boon Kristien (coll.)
Marthe Donas: a woman artist in the avant-garde
Antwerpen: Ludion, 2015. 318 p.

Cover marthe donas

Het werk van avant-garde kunstenaar Marthe Donas kwam vrij recentelijk opnieuw in de belangstelling. Geboren in Antwerpen op 26 oktober 1885 en opgroeiend in de Franssprekende bourgeoisie, begon ze in 1902 - zeer tegen de zin van haar vader - stiekem lessen te volgen aan de Academie. Ze wilde ontsnappen aan het middenklasse-bestaan, maar het duurde nog tot 1916 vooraleer haar artistieke ontwikkeling echt in een stroom-versnelling kwam. In Parijs maakte ze kennis met het kubisme en was onmiddellijk geïntrigeerd. Onder invloed en begeleiding van o.m. André Lhote en van Alexander Archipenko (met wie ze ook een tijdlang een relatie had), ontwikkelde ze haar eigen stijl. Een belangrijk kenmerk was Donas' bijzondere fijngevoeligheid ten aanzien van kleur.

Ze moest opboksen tegen het mannelijke bastion dat de kunstwereld nu eenmaal was. Ze kende in de vroege jaren 20 wel een internationale doorbraak, maar dat succes loste haar geldproblemen niet op. Teleurstelling, gezondheidsproblemen en het moederschap deden haar in 1923 besluiten te stoppen met schilderen. Gedurende meer dan twintig jaren produceerde ze geen enkel werk meer. Pas in de herfst van 1947 pikte ze de draad weer op. Ze overleed op 31 januari 1967.


Giordano Simona
Children with gender identity disorder: a clinical, ethical, and legal analysis
New York: Routledge, 2013. 213 p.

Cover children with gender identity disorder

Wat is transgenderisme? Wat gebeurt er met kinderen met een 'atypische' gender-ontwikkeling? Hoe kunnen we deze kinderen helpen? De antwoorden op zulke vragen zijn complex, want wat is uiteindelijk 'gender'? En wanneer noemen we iets 'typisch' of 'atypisch'? Dit boek biedt een kritische reflectie over wat een genderidentiteitsstoornis nu eigenlijk inhoudt, en wat het is om dit te ervaren - kinderen in het bijzonder. Immers, hoe moet je oordelen over iets dat jarenlang als een 'ziekte' werd beschouwd, maar in feite gewoon deel uitmaakt van iemands genderontwikkeling?

Verschillende theorieën en modellen uit het verleden moeten met de nodige scepsis benaderd worden, zo vindt de auteur. Een simpele, eenduidige interpretatie van genderidentiteit is volgens haar niet mogelijk en ook niet wenselijk. Het boek is dan ook geschreven vanuit medeleven voor een groep wiens toestand omgeven is door onbegrip en vooroordelen. Dit gebeurt aan de hand van filosofische en technische analyses, wettelijke en ethische aspecten, klinische beschrijvingen maar ook door middel van enkele citaten uit sprookjes ; deze kunnen de lezer inspireren om met een nieuwe blik naar genderminderheden te kijken, want uiteindelijk zijn we allemaal een beetje "in between".


Richards Christina, Barker Meg John (eds.)
The Palgrave handbook of the psychology of sexuality and gender
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2015. 476 p.

Cover Palgrave handbook psychology

Dit handboek over de psychologie van seksualiteit en gender bestaat uit 5 delen: (1) seksualiteit ; (2) gender ; (3) relaties ; (4) deelgebieden van de psychologie die seksualiteit & gender bestuderen ; (5) intersecties (over de link met leeftijd/veroudering, sociale klasse, handicap, etniciteit en religie). De 25 hoofdstukken behandelen één deelaspect (bv. biseksualiteit) meer in detail. Er wordt telkens wat geschiedenis gegeven, centrale theorieën en belangrijke onderzoeken vernoemd, discussiepunten aangehaald, implicaties voor de psychologie en de toegepaste praktijk besproken alsook enkele toekomst-perspectieven worden vermeld.

Gezien de uitgebreide scope van dit boek wordt het een en ander eerder beknopt weergegeven, maar er zijn op het einde van ieder hoofdstuk wel bijkomende 'leestips' toegevoegd. Heel veel belangrijke punten wordt aangeraakt en wanneer meer studie/onderzoek vereist is, wordt dit ook altijd gesignaleerd.


Krakauer Jon
Missoula: verkrachting en het rechtssysteem in een universiteitsstad
Amsterdam: Prometheus, 2016. 414 p.

Cover missoula

Missoula, een stadje in de Amerikaanse staat Montana, werd een paar jaren geleden opgeschrikt door enkele flagrante gevallen van verkrachting bij studentes van de plaatselijke universiteit. In één van die gevallen was de dader een lokale sportheld, wiens reputatie van hogere waarde leek dan de noodzaak om recht te doen geschieden. In zulk klimaat is het niet verwonderlijk dat de cijfers m.b.t. het aantal seksuele gewelddaden in de VS (en daarbuiten) ons misleiden, want veel slachtoffers durven geen aangifte te doen.

In dit boek wil auteur Jon Krakauer (bekend van o.a. 'Into the Wild') de negatieve gevolgen van seksueel geweld doorgronden, en dit vanuit het oogpunt van de slachtoffers. Hij neemt het Amerikaanse rechtssysteem zwaar op de korrel. Het gaat niet alleen over het trauma, maar ook over de psychologische schade die ze achteraf te verwerken krijgen door de argwanende houding van politie en gerecht. Het ondergaan van denigrerende onderzoeken en alles opnieuw moeten beleven tijdens het proces, daar ontsnap je al niet aan, maar als daders binnen (en buiten!) de rechtszaal ook nog eens de kans krijgen om de geloofwaardigheid van het slachtoffers aan te vallen, worden zij opnieuw slachtoffer.


Chesler Ellen, McGovern Terry (eds.)
Women and girls rising: progress and resistance around the world
London: Routledge, 2016. 395 p.

Cover women and girls rising

Women and girls rising brengt ons een wereldwijde stand van zaken inzake vrouwenrechten & gelijke kansen, zowel op het niveau van de Verenigde Naties als in nationale en lokale context. Er worden hoofdstukken gewijd aan gelijke kansen in arbeid en economie. Daarnaast gaat de aandacht ook uit naar culturele en structurele barrières, het tekort aan middelen voor meisjesonderwijs en de voortdurende beperkingen die meisjes ervaren als gevolg van kindhuwelijken. Een genderbewuste aanpak van de klimaatverandering en de milieuproblematiek is ook meer dan ooit nodig.

Er zijn heel wat punten van kritiek. Zo is het gebrek aan samenhang tussen de promotie van gelijke kansen enerzijds en het macro-economische beleid anderzijds nadelig gebleken voor vrouwen. De hardnekkige focus op economische groei, heeft hen bitter weinig opgeleverd. Een ander probleem is de promotie van traditionele waarden door conservatieve groepen, die dreigen een terugval te veroorzaken in hard bevochten verworvenheden. Maar er is ook te weinig geld om projecten en vrouwenorganisaties te blijven ondersteunen. De monitorings- en evaluatiesystemen en het gebruik van bepaalde meetinstrumenten m.b.t. het ontwikkelingsbeleid (o.a.Wereldbank) zijn ook aan revisie toe, want ze bevatten te vaak nauwe interpretaties. Met bijdragen van o.m. Malala Yousafzai, Wanjira Mathai, Gloria Steinem en Hillary Clinton.

Higgins Nadia Abushanab
Feminism: reinventing the f-word
Minneapolis: Twenty-First Century Books, 2016. 112 p.


Cover feminism reinventing

Deze toegankelijke introductie op het feminisme in de VS wil lezers helpen achterhalen of ze nu feminist zijn of niet. In het inleidende hoofdstuk wordt aan de hand van quotes van bekende feministen uitgelegd wat feminisme inhoudt. Daarna volgt een kort overzicht van de drie feministische golven en worden enkele belangrijke protagonisten in de kijker gezet. Er is natuurlijk ook aandacht voor de belangrijkste strijdpunten van het feminisme. Zo wordt in het tweede hoofdstuk de problematiek van gelijke kansen op vlak van arbeid aangehaald (van loonkloof tot glazen plafond, de discriminatie t.a.v. werkende moeders etc.). Vervolgens komt geweld tegen vrouwen aan bod en worden oorzaken en gevolgen beschreven vanuit feministisch standpunt. Seksualiteit & uiterlijk zijn het onderwerp van het volgende hoofdstuk, waar het o.m. gaat over het dwingende schoonheidsideaal, de seksualisering en de porno-cultuur. Verwezenlijkingen op het vlak van reproductieve rechten (o.a. abortusstrijd) zijn het onderwerp van hoofdstuk vijf. Het laatste hoofdstuk kijkt naar het feminisme van vandaag en ziet uitdagingen voor de toekomst.

Het geheel van dit boek is weliswaar beknopt, maar er is wel ruimte gelaten voor enkele kritische kanttekeningen.


Lombardo Emanuela, Meier Petra
The symbolic representation of gender: a discursive approach
Farnham: Ashgate, 2014. 210 p.

Cover symbolic representation gender

Symbolische representatie is de representatie van een groep/natie of van een bepaald principe, waarbij een 'object' of 'agent' een zekere representatieve betekenis krijgt toegewezen. In deze studie ligt de focus op de analyse van de wijze waarop mannen én vrouwen als politieke symbolen geconstrueerd worden. Op de cover van het boek staat een foto van de Spaanse Defensieminister die - op dat moment zwanger - de troepen inspecteert. Het is een beeld dat een bepaalde emotionele respons teweegbrengt, die gevoed wordt vanuit de normen en waarden in onze samenleving omtrent de rollen van mannen en vrouwen.

'Gender' zoals het binnen het politieke debat geconstrueerd wordt, staat centraal in dit boek. Het gaat hier niet louter om beelden, maar ook over hoe in een bepaald beleid een kader wordt geschept omtrent sociale geslachtsrollen. Zo wordt o.m. gekeken naar het beleid rond arbeid en zorg in de EU en naar welke soorten 'identiteit' en 'genderrollen' daarin gecreëerd worden. In het politieke discours rond seksueel geweld zitten dan weer vormen van politieke controle vervat, die het leven van mannen en vrouwen beïnvloeden.


Hozic Aida A., True Jacqui (eds.)
Scandalous economics: gender and the politics of financial crises
Oxford: Oxford University Press, 2016. 338 p.

Cover scandalous economics

Scandalous Economics schaart zich aan de zijde van de Occupy-beweging en wil alternatieven voor onze socio-economische organisatie aanreiken. De studie van de financiële crisis biedt de mogelijkheid om de gangbare, 'masculiene' wijze waarop de wereldeconomie is georganiseerd in vraag te stellen. Problemen veroorzaakt door het neoliberalisme krijgen maar al te vaak ook neoliberale oplossingen. Meer vrouwen in leidinggevende functies wordt soms als deel van de oplossing beschouwd, maar intussen raakt de aandacht voor de ongelijke economische en sociale effecten voor vrouwen totaal ondergesneeuwd. Genderstereotypen dragen er o.m. ook toe bij dat het nemen van hoge, financiële risico's als toepasselijk en normaal gedrag wordt beschouwd.

Tijdens de crisis kwamen er ook heel wat schandalen aan het licht, maar de commentaren in de media concentreerden zich echter bijna uitsluitend op de 'gender make-up' van sommige betrokken besluitvormers en hadden totaal geen aandacht voor de genderongelijkheden. Aandacht voor de nog steeds sterk masculiene organisatielogica binnen bedrijven was er al evenmin. Vrouwen werden zodoende opnieuw in hun klassieke rol van slachtoffer geduwd. Dit boek betoogt dan ook dat we te maken hebben met een crisis van het kapitalisme, niet met een crisis in het kapitalisme.


Schillebeeckx Yasmine
Echte vrouwen bestaan niet
Amsterdam: Bruna, 2016. 176 p.

Cover echte vrouwen bestaan niet

Auteur Yasmine Schillebeeckx - mede-initiatiefneemster van #wij overdrijven niet - bracht met haar column 'mijn naam is niet "hey sexy"' heel wat teweeg in ons land. Een heel aantal reacties die ze kreeg, waren ongelofelijk grof en seksistisch, en men vond dat ze overdreef. Dat toonde nog maar eens aan hoe diep het seksisme in onze samenleving nog steeds verankerd zit. Het gaat trouwens om veel meer dan seksueel geweld & intimidatie ; het gaat ook om kleine dingen zoals "vluchtige opmerkingen, verdoken sneren en giftige kritiek".

Slut-shaming, body-shaming, cat-calling, stereotyperende vrouwbeelden in film & televisie & populaire cultuur, discriminatie op de werkvloer, … - we moeten er van af! Vrouwen worden gevangengezet in hun 'vrouwelijkheid' - wat uiteindelijk niet meer is dan een stel ongeschreven regels waaraan onmogelijk te voldoen is. Echte vrouwen bestaan niet houdt een pleidooi om eindelijk eens af te raken van al die absurde regels en verwachtingen. De "échte vrouw" is immers een even grote mythe als de "échte man" (want ook mannen zitten hopeloos vast in het bewijzen van hun zogenaamde mannelijkheid).


Shaw Adrienne
Gaming at the edge: sexuality and gender at the margins of gamer culture
Minneapolis: University of Minnesota Press, 2014. 317 p.

Cover gaming at the edge

In Gaming at the edge wordt de wereld van computergames op feministische en kritische wijze benaderd. Games worden geanalyseerd als een 'mediatekst', waaraan de spelers al dan niet bepaalde betekenissen koppelen, waarmee ze identiteiten construeren en zich een voorstelling kunnen maken van de wereld waarin we leven. Aan de hand van interviews met gamers, wordt de relatie tussen de identificatie met spelkarakters enerzijds en de reactie op beelden & representaties anderzijds kritisch bestudeerd. De centrale vragen zijn: (1) op welke wijze identificeren personen zich met karakters ; (2) welke invloed heeft het medium op het proces van identificatie ; en (3) wanneer & in hoeverre speelt representatie een rol bij het publiek.

Computergames kunnen een interessante manier zijn om meer diversiteit in media te promoten, op voorwaarde dat ze niet vervallen in tokenisme en overdreven stereotypering. Een spel spelen komt echter niet altijd voort uit een behoefte om zich ergens mee te identificeren ; als individu deel uitmaken van een specifieke groep, is dus niet noodzakelijk van belang. Anderzijds kan de beeldvorming ten aanzien van bepaalde spelkarakters wel een rol spelen om er al dan niet interactie mee aan te gaan.


Alexijevitsj Svetlana
De oorlog heeft geen vrouwengezicht
Amsterdam: De Bezige Bij, 2016. 332 p.

Cover oorlog vrouwengezicht

Schrijfster Svetlana Alexijevitsj ontving de Nobelprijs voor Literatuur in 2015 voor haar ganse oeuvre. In De oorlog heeft geen vrouwengezicht gaan literatuur en mondelinge geschiedenis hand in hand en vertellen vrouwelijke soldaten, verpleegsters, chauffeurs, verbindingsofficiers, scherp-schutters, piloten, cryptografen en partizanen over hun belevenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het resultaat werd een zeer natuurgetrouw maar uiterst hard relaas, dat bij de Sovjets niet in goede aarde viel. Het boek verscheen aanvankelijk in 1985, maar werd gecensureerd. In de recente heruitgave zijn de geschrapte passages echter grotendeels opnieuw toegevoegd.

Alexijevitsj noemt zichzelf een 'historicus van het gevoel' - ze bestudeert de concrete mens, in een concrete tijd en in concrete gebeurtenissen, en tegelijkertijd zoekt ze naar het eeuwige in de mens. "De vrouwenoorlog is erger dan de mannenoorlog", schrijft ze. "Mannen verschuilen zich achter de geschiedenis, de feiten. De oorlog fascineert hen als handeling, als botsing van ideeën en belangen. Vrouwen worden gegrepen door gevoelens. Bovendien worden mannen er van jongs af aan op voorbereid dat ze misschien ooit moeten schieten… en vrouwen niet. De vrouwenoorlog heeft geur en kleur, en geeft details van alledag".


Withers Deborah
Feminism, digital culture and the politics of transmission: theory, practice and cultural heritage
London: Rowman & Littlefield, 2015. 201 p.

Cover feminism digital culture

De geschiedenis van het feminisme wordt vaak geconstrueerd volgens grote, overkoepelende concepten (denk bijvoorbeeld aan de feministische golven). Zulke concepten of 'ankers voor het feministische gedachtengoed' leiden tot een 'generatie-denken', maar de materiële en technische processen die bijdragen tot de totstandkoming van dit soort denken, worden er wel door versluierd. De auteur - zelf curator van beroep met veel ervaring in feministisch erfgoed - spreekt van een "feminism already-there": ons erfgoed definieert de contouren van de wereld waarin we leven en ons bewegen, en maakt dat we ons bepaalde technieken, gedragingen, … eigen maken.

Vooraleer informatie beschikbaar wordt, is ze al georganiseerd en geoperationaliseerd. De digitalisering en technische transmissiesystemen beïnvloeden wel degelijk onze 'weg' naar bepaalde kennisbronnen: ze fragmenteren, blokkeren en omfloersen die kennis, en sturen je in een bepaalde richting. De komst van het internet tilt de wisselwerking met erfgoed zeker naar een hoger niveau, maar we moeten ons er wel van bewust zijn dat onmiddellijk beschikbare informatie over feminisme oppervlakkig kan zijn en kan leiden tot enge interpretaties.


Marius Kamala, Raibaud Yves (dir.)
Genre et construction de la géographie
Pessac: Maison des Sciences de l'Homme d'Aquitaine, 2013. 238 p.

Cover genre geographie

In de beoefening van de (sociale) geografie is men lange tijd uitgegaan van éénzelfde menselijk (mannelijk) subject ; er werd geen differentiatie qua beleving van plaats en ruimte gemaakt tussen mannen en vrouwen. Er is echter heel wat dat uitnodigt om dieper te gaan graven. Zo worden vrouwen op veel plaatsen gedwongen te gehoorzamen aan de angst voor geweld: op straat, op de werkvloer en thuis. De toegang tot bepaalde locaties is ook niet voor iedereen dezelfde (bv. vrouwen die 's nachts bepaalde wijken in de stad vermijden), en daarenboven zijn er ook verschillen op vlak van mobiliteit, werk & inkomen.

Een feministische geografie kan de schijnbare neutraliteit van de discipline doorbreken en ons helpen te herontdekken welke plaats de arbeid van vrouwen krijgt en welke economische waarde daaraan verbonden wordt. Het kijkt naar vormen van sociale en ruimtelijke dominantie en leert ons deze te identificeren. Het gaat met andere woorden over de 'onzichtbare' muren die vrouwen (alsook seksuele minderheden) ervaren. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van studies over het nachtleven in een Franse grootstad, over jeugd & sportbeoefening in de stad, over migratiearbeid en over mobiliteit in ontwikkelingslanden.

Onderwijskatern

In RoSa's onderwijskatern presenteren we een gedocumenteerde keuze van roldoorbrekend materiaal voor het onderwijs.

Download RoSa's onderwijskatern - pdf

Boeken

Bagilhole Barbara, White Kate (ed.)
Generation and gender in academia
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2013. 203 p.

Een academische loopbaan uitbouwen is voor vrouwen nog altijd niet makkelijk of vanzelfsprekend. De universitaire wereld is nog grotendeels een mannenwereld met de daarbij horende masculiene bedrijfscultuur. Maar er zijn wel degelijk vrouwen die aan een klim op de academische ladder beginnen. En dit al vanaf de jaren zeventig toen vrouwen gingen studeren aan universiteiten. Deze generatie nadert nu of is al de zestig voorbij en is in de laatste fase van hun carrière. Een geschikt moment om eens terug te blikken. Zij kunnen meteen ook aangeven welke uitdagingen de toekomstige generatie het hoofd moeten bieden. Hun bevindingen worden vergeleken met de ervaringen van de aankomende generatie vrouwen die aan het begin of halfweg hun loopbaan zijn.

gender / loopbaan / hoger onderwijs / universiteiten / wetenschappelijke beroepen / leeftijdsgroepen / ervaringen / feminisme
Exemplaarnummer EII d/ 0135


Connell Catherine
School's out: gay and lesbian teachers in the classroom
Oakland: University of California Press, 2015. 253 p.

Cover schools out School's out onderzoekt hoe homoseksuele en lesbische leerkrachten hun seksuele identiteit en professionele identiteit trachten te verzoenen. Van leerkrachten wordt een zekere discretie omtrent hun privéleven verwacht maar anderzijds leven we in een tijd van de gay pride, met als slogan 'out and proud' - dus ook op de werkvloer en in de klas. Er is een toenemende aanvaarding van homoseksualiteit aan de ene kant maar ook latent en soms openlijk homofoob geweld. Hoe leerkrachten schipperen tussen deze identiteiten in een niet altijd zo holebi -vriendelijke maatschappij is het onderwerp van dit onderzoek.

holebi / leraren / onderwijs / identiteit / coming out / homofobie / Verenigde Staten
Exemplaarnummer DII 3a/0315


Evans-Winters, Love Bettina L. (ed.)
Black feminism in education: black women speak back, up, and out
New York: Peter Lang, 2015. 215 p.

De academische wereld wordt globaal genomen nog altijd gedomineerd door witte, mannelijke academici. Zwarte vrouwelijke academici vormen een minderheid in deze ivoren toren. In tegenstelling tot de vorige generatie zwarte vrouwen heeft de huidige minder te maken gehad met formele discriminatie. Toch wordt hun stem nog al te vaak niet gehoord. Vanuit hun eerder marginale positie zoeken zij naar hun eigen stem. Hun geschiedenis van achteruitstelling en discriminatie helpt om kritische vragen te stellen over de totstandkoming van deze witte, vaak eurocentrisch kennis. Zij baseren zich niet alleen op hun voorgangsters, zoals bell hooks of Audre Lorde, om hun academische identiteit te ontwikkelen, maar evengoed vormen spiritualiteit en hedendaagse populaire cultuur een inspiratiebron.

zwart feminisme / onderwijs /hoogleraren / ervaringen / epistemologie/ identiteit /zwarte vrouwen /intersectionaliteit / Verenigde Staten
Exemplaarnummer DIII4p/0002


Fisher Julie (e.a)
Digital divas: putting the wow into computing for girls
Clayton: Monash University, 2016. 197 p.

Cover digital divas Computers en meisjes zijn een niet zo geslaagde combinatie. Ondanks de alom-tegenwoordigheid van computers, tablets en smartphones in het dagelijks leven en op de werkvloer, vinden meisjes de weg niet naar het computerlokaal. Geen meisjes in het computerlokaal betekent ook dat er weinig of geen meisjes kiezen voor een hogere IT opleiding. 'Computing is too important to be left to men', een uitspraak van een Karen Sparck-Jones en pionier in de IT, geeft het probleem mooi weer. Het Australische project 'Digital Divas' wil hier een mouw aanpassen. Uit onderzoek blijkt immers dat de manier waarop in school IT wordt onderwezen in hoge mate bepalend is voor een positieve attitude van meisjes. De uitwerking en de resultaten van het 'Digitale Divas' programma wordt in deze publicatie beschreven.

ICT / meisjes / secundair onderwijs / stereotypering / onderwijsprogramma's / studiekeuze / beroepskeuze / evaluatie / onderzoek / Australië
Exemplaarnummer DII 3f/0174


Gill Judith, Esson Katharine, Yuen Rosalina
A girl's education: schooling and the formation of gender, identities and future visions
London: Palgrave MacMillan, 2016. 210 p.

Meisjes en onderwijs zijn het centrale thema van dit boek. Waar vroeger het onderwijs meisjes voorbereidde op hun rol van moeder en echtgenote, liggen nu de studie- en beroepskansen binnen handbereik. Gebaseerd op onderzoek in twee Australische meisjesscholen gaan de auteurs na hoe meisjes omgaan met die keuzevrijheid. Tegenover de vroeger generaties hebben ze het beter maar niet alles is rozengeur en maneschijn. Onderhuids leven nog veel onbewuste verwachtingen die aan de vroegere sekserollen gelinkt zijn. De invloed van de omgeving en cultuur op de identiteitsvorming en toekomstplannen van meisjes kan dan ook niet overschat worden.

onderwijs / meisjes / gender / theorieën / attituden / leerprocessen / identiteit / studiekeuze / gescheiden onderwijs / Australië / Verenigde Staten / Verenigd Koninkrijk
Exemplaarnummer DII 3a/0314


Hopper Gill
Art, education and gender: the shaping of female ambition
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2015. 177 p.

Het genderaspect binnen het kunstonderwijs is een nog weinig belicht thema. Zeker de lessen artistieke vorming in het basisonderwijs bleven onder de radar. Meestal viel er alleen maar positiefs te melden over de combinatie meisjes-kunst-basisonderwijs. De auteur plaatst hier toch enkele kanttekeningen bij. Uit haar eigen observaties en ervaringen - zij gaf les in het basisonderwijs en in de lerarenopleiding plastische kunsten - kwam zij tot de conclusie dat de artistiek getalenteerde meisjes in hun ambitie ontmoedigd worden. Net zoals dit gebeurde met de kunstenaressen in de 19e eeuw. Seksestereotiepe opvattingen spelen hierin een belangrijke rol. Kunstonderwijs wordt zowel op het niveau van de basisschool als in het hoger onderwijs niet al te serieus genomen, en vrouwen die hun talenten en creativiteit willen ontwikkelen al helemaal niet. Met als gevolg dat vrouwen eerder opteren voor een baan in het onderwijs en hun creatieve ambities op een lager pitje zetten. 'Art, education and gender' onderzoekt de wisselwerking tussen de heersende stereotiepe opvattingen in de maatschappij en de geïnternaliseerde attituden van de meisjes met de bedoeling de loopbaankeuzes te verbreden en vrouwelijk artistiek talent te herwaarderen.

onderwijs / kunstonderwijs / gender / ambitie / meisjes / leraren /identiteit / studiekeuze / Verenigd Koninkrijk
Exemplaarnummer DIII3a/0074


Howe Sondra W.
Women music educators in the United States: a history
Lanham: The Scarecrow Press, 2014. 337 p.

Cover women music educators Vrouwen worden in geschiedenisboeken al eens over het hoofd gezien. Dankzij Sondra Howe zijn de muziekleraressen uit de Verenigde Staten verzekerd van hun plaats in de geschiedenis. Haar verhaal begint in de koloniale periode en loopt tot het einde van de twintigste eeuw. Muziekonderwijs wordt door haar breed gedefinieerd en omvat zowel het officieel onderwijs als onderwijs dat in een meer informele setting zoals thuis werd gegeven.

muziek / onderwijs / leraren / pedagogie / Verenigde Staten / historisch
Exemplaarnummer GIV2m/0196


Kilvington Jacky, Wood Ali
Gender, sex and children's play
London: Bloomsbury, 2016. 179 p.

Is er een verschil in speelgedrag tussen jongens en meisjes? Als er verschil zou zijn komt dit dan tot uiting in de manier waarop ze spelen? Met andere woorden beïnvloeden gender, sekse en seksualiteit het leer- en speelgedrag van jongens en meisjes? De auteurs geven geen pasklare antwoorden, maar stellen nog bijkomende vragen en onderzoeken kritisch de antwoorden die vanuit verschillende perspectieven werden geformuleerd.

basisonderwijs / spelgedrag / gender / kinderen / jongens / meisjes /seksualiteit / man-vrouwverschillen / Verenigd Koninkrijk
Exemplaarnummer DII 5a/0016


Marthers Paul P.
"Eight sister no more": the origins and evolution of Connecticut College
New York: Peter Lang, 2011. 268 p.

Het Connecticut College for Women werd in 1911 opgericht door Elizabeth Wright in reactie op de weigering van de Wesleyan university om nog vrouwen toe te laten. De benaming 'Eight sister' is een verwijzing naar de 'Seven Sisters', zeven vooraanstaande vrouwenuniversiteiten opgericht tussen 1837 en 1989. De auteur beschrijft het ontstaan en de evolutie van dit college en vindt dat het in de loop van zijn geschiedenis de vergelijking met die vooraanstaande vrouwenuniversiteiten wel verdiend heeft. Het college had als missie om hoger onderwijs toegankelijker te maken voor vrouwen. Een breed algemeen vakkenpakket en enkel beroepsgerichte vakken waren het handelsmerk van het instituut in de eerste vijftig jaar van haar bestaan. Bij de aanstelling van Rosemary Park in de jaren vijftig onderging het curriculum een grondige wijziging, de beroepsgerichte vakken verdwenen uit het curriculum en werden vervangen door wetenschappelijke vakken.

universiteiten / gescheiden onderwijs / onderwijsprogramma's / co-educatie / Verenigde Staten / historisch / 20e eeuw
Exemplaarnummer DIII3m/0016

Murphy Michael J., Ribarsky Elizabeth N. (ed.)
Activities for teaching gender and sexuality in the university classroom
Lanham: Rowman & Littlefield, 2013. 253 p.

De stijgende interesse in thema's zoals gelijke kansen, diversiteit en seksualiteit vertaalt zich aan de Amerikaanse universiteiten in een groter aantal studenten die zich inschrijven voor cursussen genderstudies. Ook in andere faculteiten komen deze topics meer en meer aan bod. Deze publicatie is een handige tool om aan de slag te gaan met gender en seksualiteit in de universitaire seminaries en colleges. De verschillende topics zijn in kant en klare lessen gegoten. Zij gaan uit van een actieve leerstijl die de studenten een sterk participerende rol geeft. Enkele thema's waarvoor je in deze publicatie terecht kan zijn: ethiek, seksualiteit, relaties, arbeid , literatuur en media.

universiteiten / seksualiteit / relaties / vrouwelijkheid / mannelijkheid / media / vrouwenbeweging / gender / literatuur / lichaam / arbeid / intersectionaliteit / Verenigde Staten / leermiddel
Exemplaarnummer DIII3p/0003


Ntiri Daphne W. (ed.)
Literacy as gendered discourse: engaging the voice of women in global societies
Charlotte: Information Age Publishing, 2015. 203 p.

Ongelijkheid, racisme en discriminatie kan je op verschillende manieren counteren. Zeker is wel dat onderwijs en met name volwassenenonderwijs, waarover het hier gaat, een cruciale rol speelt. Vrouwen onderwijzen is niet alleen hen leren lezen en schrijven maar hen ook bewust maken van hun plaats in de samenleving. Wereldwijd is de graad van analfabetisme van vrouwen nog erg groot, in de ontwikkelingslanden is de situatie soms schrijnend. Onderwijs aan vrouwen als 'empowering' instrument is dan ook de rode draad doorheen de bijdragen in dit boek. De focus ligt vooral op de onderwijssituatie van zwarte vrouwen.

onderwijs / volwasseneneducatie / gender / gelijke kansen / zwarte vrouwen / universiteiten / muziek / empowerment / media / Verenigde Staten / Afrika / Zimbabwe / Malawi / Mexico
Exemplaarnummer DIII3g/0047


Riordan Cornelius
Single-sex schools: a place to learn
Lanham: Rowman & Littlefield, 2015. 74 p.

De auteur van dit boek wil een lans breken voor gescheiden onderwijs voor jongens en meisjes. Of correcter: hij wil een debat zonder een ideologische en politieke agenda, maar gestoeld op wetenschappelijk onderzoek. Hij wil weg van de extreme voor - of tegenstanders van gescheiden of gemengd onderwijs en naar een meer sereen debat dat steunt op theorie en praktijkervaringen. In Amerika komen er steeds meer scholen die gescheiden onderwijs aanbieden . De auteur, die kan bogen op dertig jaar onderzoek ter zake, ziet hierin een opportuniteit om de effectiviteit van gescheiden onderwijs te onderzoeken. Hij distantieert zich uitdrukkelijk van gescheiden klassen in een gemengde school. De voorstanders hiervan gaan volgens hem te nadrukkelijk uit van vaststaande hersenverschillen tussen jongens en meisjes.

gescheiden onderwijs / co-educatie / overheidsbeleid / evaluatie / Verenigde Staten
Exemplaarnummer DII 3a/0316


Sartorius Kelly C.
Deans of women and the feminist movement: Emily Taylor's activism
New York: Palgrave MacMillan, 2014. 252 p.

Emily Taylor werd dean of women aan de universiteit van Kansas in 1956. In deze functie, die nu niet meer bestaat, was ze verantwoordelijk voor de vrouwelijke studenten. Ze moedigde haar studentes aan om hun leven in eigen handen te nemen en hun ambities waar te maken. De toenmalige gedachte dat vrouwen moesten kiezen tussen huwelijk of studeren was niet aan haar besteed. Haar no-nonsense attitude en feministische ideeën leverden haar niet alleen loyale supporters op maar ook tegenstanders. Haar hele loopbaan en leven stond in het teken van gelijke kansen voor vrouwen. In 1958 richtte ze de eerste universitaire 'Commission on the Status of Women' op van de Verenigde Staten. Ze produceerde en modereerde een wekelijks radioprogramma getiteld 'A feminist perspective' dat uitgezonden werd tussen 1969 en 1973.

leidinggevende beroepen / universiteiten / Taylor Emily / feminisme / Verenigde Staten / 20e eeuw
Exemplaarnummer FII m/0777


Sauntson Helen
Approaches to gender and spoken classroom discourse
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2012. 233 p.

De school zou een plaats moeten zijn waar kinderen zich in een veilige omgeving ten volle kunnen ontwikkelen. Dat is niet altijd het geval. Op school heersen nog altijd strikte regels over welk gedrag past bij jongens of meisjes. Ander gedrag wordt al vlug als genderoverschrijdend gedrag ervaren en fysiek of emotioneel afgestraft. Taalgebruik is bij dit laatste een bepalende factor. Het onderzoek in dit boek spitst zich toe op het taalgebruik in de klas. Hoe wordt via de taal inhoud gegeven aan begrippen zoals gender, sekserollen en seksuele geaardheid. Taal als middel om iemand op zijn plaats te houden of op zijn plaats te wijzen. Centraal in het onderzoek staat de analyse van de communicatie van leerlingen aangevuld met interviews van de leraren.

gender / onderwijs / secundair onderwijs / seksualiteit / discourse analysis / taalgebruik / onderzoek / feminisme / queer theory / Verenigd Koninkrijk
Exemplaarnummer GI a/0217


Sunduram Vanita, Sauntson Helen
Global perspectives and key debates in sex and relationships education: addressing issues of gender, sexuality, plurality and power
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2016. 147 p.

Het vak seksuele opvoeding heeft doorheen de jaren, mede als gevolg van maatschappelijke evoluties, een inhoudelijke shift ondergaan. Waar vroeger informatie en vorming over seksuele gezondheid centraal stond, krijgt nu ook het onderwerp seksuele rechten een plaats in het curriculum. Aandacht voor seksueel geweld bij adolescenten, de toenemende bezorgdheid over de 'seksualisering' van meisjes in de media en de grotere beschikbaarheid van porno zijn een paar van de thema's die zijn toegevoegd. De insteek van het boek is internationaal. Onderwijsprogramma's uit Engelstalige landen in het noorden en het zuiden worden belicht.

onderwijs / seksuele vorming / seksualiteit / meisjes / pornografie / geweld / diversiteit / Verenigd Koninkrijk / Australië / Nieuw Zeeland / Zuid-Afrika
Exemplaarnummer DII 2a/0921


Swaby Rachel
Headstrong: 52 women who changed science - and the world
New York: Broadway Books, 2015. 273 p.

Meisjes vinden maar moeilijk de weg naar wetenschappelijke vakken en beroepen. Een gemiste kans voor de meisjes en de maatschappij. Misschien ontbreekt het hen aan rolmodellen? 'Headstrong' biedt hier een mooi antwoord op. In 52 portretten treden vrouwelijke wetenschappers voor het voetlicht. Ze komen uit diverse wetenschappelijke vakgebieden zoals onder meer geneeskunde, natuurkunde, wiskunde, astronomie en technologie. Wie weet dat de apgar score, een test die een snel resultaat geeft over de gezondheid van pasgeboren baby's, werd ontwikkeld door de Amerikaanse anesthesiste Virginia Apgar? Of Rachel Carson, een mariene biologe, die mede door haar onderzoek, de Amerikaanse overheid wist te overtuigen om DDT, een zeer gevaarlijk pesticide, te bannen?

wetenschappelijke beroepen / wetenschap / geneeskunde / biologie / ecologie / genetica / natuurkunde / astronomie / wiskunde / technologie / uitvinders
Exemplaarnummer EII m/0138


Tayler Kath, Price Deborah
Gender diversity and inclusion in early years education
London: Routledge, 2016. 144 p.

Cover gender diversity early Hoe kunnen we ervoor zorgen dat kinderen hun talenten en vaardigheden ten volle ontplooien en niet gekortwiekt worden door allerlei verwachtingen gebaseerd op hun sekse? Leerkrachten die zich herkennen in deze vraag krijgen in dit boek veel theoretisch inzicht en praktische tips om in hun eigen klas toe te passen. Het boek richt zich naar leerkrachten in het basisonderwijs. Elk hoofdstuk begint met een kleine theoretische inleiding gevolg door enkele cases uit de praktijk. De vragen en discussiepunten bij elke casus, nodigen de leerkrachten uit om hun eigen ideeën verder uit te diepen en hun gedrag in hun klas te evalueren.

gender / diversiteit / basisonderwijs / transgender /sekserollen / Verenigd Koninkrijk
Exemplaarnummer DII 4a/0052


Ward Kelly, Wolf-Wendel Lisa
Academic motherhood: how faculty manage work and family
New Brunswick: Rutgers University Press, 2012. 263 p.

Vrouwen die een academische loopbaan en een gezinsleven met kinderen nastreven krijgen meteen te horen dat dit wel een zeer ambitieus doel is, lees bijna onmogelijk te bereiken. De vrouwen die in 'Academic motherhood' aan het woord komen nuanceren deze stelling. Het counteren van deze negatieve beeldvorming is belangrijk omdat het door zijn alomtegenwoordigheid effect heeft op de keuzes die vrouwen maken. Het is geen evidente en gemakkelijke keuze maar uit de getuigenissen blijkt ook dat ze er veel plezier en voldoening aan overhouden. En het is vooral dat laatste dat belangrijk is en soms te weinig wordt belicht. Het laatste hoofdstuk lijst de beleidsaanbevelingen op die een betere combinatie van werk en gezin mogelijk maken.

wetenschappelijke beroepen / moederschap / arbeid / gezin / loopbaan / ervaringen / Verenigde Staten
Exemplaarnummer EII a/0759

Artikels

Karen Maex neemt revanche op Leuven: Belgische wordt allicht rector van universiteit van Amsterdam
De Standaard, 17 maart 2016.
leidinggevende beroepen / Maex Karen / universiteiten / België / Nederland


Valls wil hoofddoek weg op universiteit
De Standaard, 14 april 2016.
hoofddoeken / universiteiten / hoger onderwijs / Frankrijk


Belgische benoemd tot rector van Amsterdamse universiteit
De Standaard, 19 april 2016.
leidinggevende beroepen / Maex Karen / universiteiten / Nederland


Nieuwe rector VUB werkt liefst 'in de luwte'
De Morgen, 30 april 2016.
universiteiten / leidinggevende beroepen / Pauwels Caroline / België


Family plans and the reproduction of occupational gender segregation / Cech Erin
Gender and Society, vol. 30, nr. 2, april, 2016, p. 265-288.
beroepskeuze / studenten / universiteiten / gezin / Verenigde Staten


Gender and time use in college: converging or diverging pathways?/ Quadlin Natasha
Gender and Society, vol. 30, nr. 2, april, 2016, p. 361-385.
tijdsbesteding / studenten / man-vrouwverschillen / hoger onderwijs / Verenigde Staten


Kairos and the time of gender equity policy in Australian schooling / Gannon Susanne
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may, 2016, p. 330-342.
gelijke kansen / onderwijs / overheidsbeleid / feminism / feministische kritiek / Australië


For a revival of feminist consciousness-raising: horizontal transformation of epistemologies and transgression of neoliberal TimeSpace / Firth Rhiannon, Robinson A.
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may, 2016, p. 343-358.
feminisme / pedagogie / epistemologie / Verenigd Koninkrijk / Verenigde Staten


From performativity to Aporia: taking 'tremendous responsability' towards feminism and the university / Vrablikova Lenka
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may, 2016, p. 359-371.
universiteiten / feminisme / theorieën / feministische filosofie / wetenschappelijk onderwijs


Process-model feminism in the Corporate University / Spitzer-Hanks D.T.
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may, 2016, p. 386-400.
feminisme / pedagogie / hoger onderwijs / universiteiten / beleid /epistemologie / Verenigde Staten


Finding feminism, finding voice? Mobilising community education to build women's participation in Myanmar's political transition / Maber Elizabeth Jane
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may, 2016, p. 416-430.
onderwijs / feminisme / vrouwenbeweging / gelijke kansen / empowerment / Myanmar

Feminist tales of teaching and resistance: reimagining gender in early childhood education (Reggio Emilia, Italy) / Balfour Beatrice
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may,2016, p. 445-457.
basisonderwijs / leraren / feminisme / historisch / verzetsbeweging/ Italië / 20e eeuw


'Start from your own situation': a political analysis on the relationship between gender and education in an Italian university course / Bazzoni Ludmila, Cossutta Carlotta
Gender and education, vol. 28, nr. 3, may,2016, p. 465-470.
gender / feminisme / onderwijs / universiteiten / ervaringen / Italië


Prof zet stap opzij na klacht. UGent worstelt met pestdossiers
De Standaard, 13 juni 2016.
universiteiten / seksuele intimidatie / België


Blandijnberg bevlekt
De Standaard, 14 juni 2016.
universiteiten / seksuele intimidatie / België


'Niemand mag bang zijn om klacht in te dienen' UGent voert statuut klokkenluider in.
De Standaard, 15 juni 2016.
seksuele intimidatie / universiteiten / leidinggevende beroepen / De Paepe Anne / België / interview


Geplaagde UGent roept hulp in van drie vrouwen
De Standaard, 17 juni 2016.
universiteiten / seksuele intimidatie / beleid / België


Eerder Almus Pater dan Alma Mater?
De Standaard, 20 juni 2016.
universiteiten / gender / macht / standpunten/ België


Het 'neen' moet ook van bovenaf komen
De Standaard, 23 juni 2016.
universiteiten / seksuele intimidatie / standpunten / België


Escaping oppositional thinking in the teaching of pleasure and danger in sexuality education / Cameron-Lewis Vanessa
Gender and education, vol. 28, nr. 4, july, 2016, p. 491-509.
seksuele vorming / seksualiteit / theorieën / seksueel geweld / pedagogie / secundair onderwijs / Nieuw-Zeeland


A case for critical literacy analysis of the advertising texts of menstruation: responding to missed opportunities / Agnew Shire, Sandretto Susan
Gender and education, vol. 28, nr. 4, july, 2016, p. 510-526.
menstruatie / reclame / tekstanalyse / basisonderwijs

RoSa bespreekt

Een groot deel van RoSa's expertise over gender en femisisme is opgebouwd dankzij de zorgvuldig opgebouwde collectie.

In deze editie van Uitgelezen bespreekt RoSa volgende drie werken.

 We were feminists once: from Riot Grrrl to Covergirl, the buying and selling of a political movement (2016)

 The Female Eunuch (1970)

 Interrogating harmful cultural practices: gender, culture and coercion (2016)

We were feminists once (2016)

Cover feminists once

Bibliografische informatie

Andi Zeisler
We were feminists once: from Riot Grrrl to Covergirl, the buying and selling of a political movement
New York: PublicAffairs, 2016. 285 p.

feminisme / populaire cultuur / media / films / marketing / televisie / vrouwbeelden / Verenigde Staten

RoSa exemplaarnummer GIa/0219

Tussen het overheersende beeld dat in media en populaire cultuur over feminisme wordt opgehangen en waar feminisme eigenlijk écht over moet gaan, gaapt een diepe kloof. Auteur Andi Zeisler heeft het over 'marketplace feminism', waarin het feminisme een modewoord is geworden dat moet helpen verkopen. Wat hier in feite werkelijk gebeurt, is de de-contextualisering en de-politisering van het feminisme. Wat overblijft, is een sterk afgezwakte versie waarbij de diepere oorzaken van genderongelijkheid helemaal naar de achtergrond verdwijnen.


Feminisme als buzzword

Zeisler kijkt eerst naar hoe de reclamewereld het feminisme begon te gebruiken om producten aan te prijzen. Zo verschenen er ooit pakjessigaretten met daarop een afbeelding waar '150 jaar Seneca Falls' werd herdacht. Elizabeth Cady Stanton en haar feministische tijdgenoten moesten ineens helpen sigaretten verkopen, zo bleek! De trieste waarheid was echter dat het feminisme in dienst kwam te staan van het kapitalisme. Gedurende vele jaren had de reclamewereld zich naar vrouwen gericht door vooral nadruk te leggen op hun rol in relatie tot anderen. Naarmate de emancipatie zich verder ontwikkelde, begon men te spelen met het idee van zelfontplooiing: vrouwen zouden zichzelf kunnen ontplooien door het maken van persoonlijke consumptiekeuzes (alsof dat de enigste soort autonomie is die moest nagestreefd worden!) . En de reclame speelde daar opnieuw op in. Consumptie werd meer en meer aanzien als een element van bevrijding en werd altijd gekoppeld aan status. Advertising werd empowertising: door voor een bepaald product te kiezen, identificeer je jezelf als feminist - dat was de boodschap. Maar daarover zegt Zeisler: "Still, there 's a vast difference between using the language of empowerment to suggest that being able to choose between three different kinds of diet frozen pizza is a radical accomplishment and helping to create a world where diet frozen pizza isn't something that needs to exist in the first place." En dat illustreert ook wat het verschil is tussen feminisme en marketplace feminism.

Maar niet alleen de reclamewereld heeft het feminisme uitgehold. Ook Hollywoodfilms hebben dat gedaan. Vandaag worden films volgens bepaalde criteria opeens bejubeld als feministisch, maar wie beter kijkt (& luistert) merkt dat het hier ook weer om marketplace feminism gaat. Dat er een feministische kijk op een bepaald onderwerp wordt aangeboden in een film is één zaak, maar een film in zijn geheel als feministisch bestempelen is nog iets anders. Zo pikte de media er gretig op in om films te laten beoordelen volgens de befaamde Bechdel-test. Maar intussen is al gebleken dat slagen voor de Bechdel-test nog niet wil zeggen dat een film ook daadwerkelijk feministisch is. De trieste waarheid is dat Hollywood nog altijd de status-quo handhaaft: er zijn nog steeds te weinig films van & over vrouwen. Als een vrouwelijke regisseur éénmaal de Oscar wint, denkt men al snel dat vrouwen het nu écht wel gemaakt hebben. Maar soms worden zulke prestaties afgedaan als gelukstreffers (en als de film flopt, zal het wel de schuld van de regisseur zijn!)

Celebrity Feminism

Feminisme was intussen cool geworden! Zo cool zelfs dat beroemdheden zoals Beyoncé en Emma Watson zich openlijk begonnen te profileren als 'feminist'. Vandaag kan men in de VS niet debatteren over feminisme zonder dat Beyoncé ter sprake komt. Maar was zij wel oprecht? De meningen liepen uiteen: staan twerken op een podium, met amper kleren aan, is geen feminisme, aldus zangeres Annie Lennox. En bell hooks vond dat Beyoncé eerder anti-feministisch uit de hoek kwam en was tevens bezorgd om de impact op jonge meisjes.

"The fascination with Beyoncés feminism, the urge to either claim her in sisterhood or discount her eligibility for it, speaks to the way that a focus on individuals and their choices quickly obscures the larger role that systems of sexism, racism and capitalism play in defining and constraining those choices."

Ook actrice Emma Watson is een zogenaamde beroemde feminist. Zij deed een opgemerkte speech voor de Verenigde Naties en is intussen goodwill-ambassadeur van de HeforShe-campagne, waarin mannen opgeroepen worden zich in te zetten voor het feminisme. Watson kan dan wel oprecht zijn, maar de focus op gelijke kansen werd verduisterd door de overdreven nadruk die gelegd werd op het overtuigen van mannen - zij moeten blijkbaar overtuigd worden dat feminisme lang niet zo beangstigend is als zij wel denken. Maar als zij zich enkel zorgen maken om gelijkheid zolang het hun persoonlijke comfort niet bedreigd, tja, dan bereik je niks.
En dan zijn er ook nog blanke popzangeressen die feministische claims maken, maar intussen wel videoclips de wereld insturen waarin zwarte vrouwen en latina's met hun achterste staan te schudden. Wat zegt dat over vrouwen? Feminisme met een racistisch kantje is toch oké? Neen, voor Andi Zeisler is het duidelijk: het moet niet gaan over wie zich uitspreekt over feminisme, maar over de manier waarop zij voor het feminisme opkomen! Ze betreurt dat het feminisme (& de vrouwenbeweging) zich zo afhankelijk heeft gemaakt van beroemdheden ; het lijkt wel of dat de enige manier is waarop het feminisme een legitieme status kan krijgen:

"We want the inherent value, the rightness of the movement to be acknowledged by people who have the megaphone most of us don't. Celebrities are taken seriously in a way that regular feminists aren't because, ironically enough, they are perceived to have less skin in the game, and therefore less bias."

Girl power

Nog zo'n modewoord is empowerment. Ook dat blijkt goed te verkopen. Maar Zeisler sabelt dat ook onverbiddelijk neer: "Instead of teaching girls actual self-advocacy and confidence, a shift towards increasingly gendered capitalism turned Girl Power into little more than a cute, chauvinist retail fad."

Zeisler stelt de vraag of er zoiets bestaat als feministische mode. Wat we alleszins kunnen vaststellen, is dat stijl & uiterlijk blijkbaar inherent deel zijn gaan uitmaken van iemands feministische boodschap. Merkwaardig, want de modewereld wou zich vroeger niet eens associëren met het feminisme. Nu ze gemerkt hebben dat het helpt verkopen, claimen ze het maar al te graag. Alweer worden feminisme & empowerment ondergeschikt gemaakt aan het kapitalisme, de betekenis ervan vernauwd tot een tunnelvisie en gereduceerd tot een merknaam.
Feministische televisie, bestaat dat dan? Ook op die vraag geeft Zeisler antwoord. In een terugblik stelt ze vast dat in de jaren 70 wel wat feminisme op TV te zien was, maar in het daaropvolgende decennium kwam er een terugval. Nog later, met de komst van de reality-tv, werden vrouwen weer in een keurslijf geduwd. En toen kwam 'Sex and the city': er werd over deze serie veel in de media gepraat, maar het zogezegde impliciete feminisme werd alsmaar ongeloofwaardiger, de karakters werden karikaturen en het geheel was doordrenkt van narcisme.
Intussen blijven er maar vrouwenconferenties georganiseerd worden, maar daar zie je enkel vrouwen uit de elite (middenklasse & blank!) verschijnen. Er wordt amper over de échte problemen gesproken. Bovendien moet je flink wat betalen om aan deze conferenties deel te nemen, die bovendien dan ook nog eens gesponsord worden door o.a. cosmeticabedrijven. Is dat feministisch? vraagt Zeisler zich af. Je erotische kapitaal gebruiken, is dat dan een goede manier om je als feminist te uiten? Baat het niet, dan schaadt het niet, denken velen. Maar daar komt het dwingende schoonheidsideaal weer de kop opsteken. De feministische boodschap is ondergeschikt gemaakt aan de persoon die ze brengt (en aan diens uiterlijk).

Teleurgesteld in het potentieel van media & cultuur

Voor Zeisler is het duidelijk dat terwijl feminisme gebruikt wordt om te verkopen, de strijdpunten van de vrouwenbeweging onopgelost blijven en - erger nog - dat ze zelfs onder druk komen te staan. We moeten af van dit feel-good feminisme. Dit soort feminisme geeft aan gelijkheid misschien wel een aantrekkelijk, sexy en cool imago, maar het is gericht naar de happy few terwijl aan de grondoorzaken van ongelijkheid niet wordt getornd.

Meer lezen?
Zoek in de online RoSa catalogus met als trefwoorden FEMINISME | MEDIA | POPULAIRE CULTUUR | VROUWBEELDEN | MARKETING | TELEVISIE | FILMS

The Female Eunuch (1970)

Cover female eunuch

Bibliografische informatie

Germaine Greer
The Female Eunuch
London: Paladin , 1970. 354 p.

feminisme / emancipatie / man-vrouwverschillen / vrouwenonderdrukking

RoSa exemplaarnummer FIIIa/0243

De feministische klassieker The Female Eunuch (De vrouw als Eunuch) van de Australische publicist, auteur en academicus Germaine Greer, handelt over de onderdrukking van de vrouw vanaf Bijbelse tijden tot nu. De centrale stelling is dat seksuele bevrijding de sleutel is tot de algemene bevrijding van de vrouw en de enige mogelijkheid om te ontsnappen aan patriarchale dwingelandij.


The Female Eunuch is een indringend pleidooi voor het recht van vrouwen om hun eigen seksualiteit ongegeneerd te beleven. Germaine Greer stelt dat het traditionele huwelijk vrouwen seksueel onderdrukt, hen leegzuigt en eunuchen van hen maakt. Ze roept vrouwen op om te revolteren tegen de algemeen aanvaarde gedragsregels. Vrouwen moeten de vrijheid krijgen om te rennen, te roepen en met hun benen open te zitten. Ze hebben het recht om niet bang te hoeven zijn, niet gemuilkorfd, verminkt of geslagen te worden.

De vrijmoedigheid van The Female Eunuch veroorzaakte een schokgolf bij de publicatie in 1970. Het boek is bits, geestig, zelfbewust en provocatief. Als een orkaan van boze verontwaardiging keerde Greer de conventionele sociale orde ondersteboven. Onafgebroken hamerde ze op de rol van seks in het versterken van het machtsonevenwicht tussen vrouwen en mannen. Vrouwen moeten hun eigen menstruatiebloed proeven en celibaat en monogamie opgeven. Vrouwen moeten zich losscheuren van het patriarchale kerngezin, van de verplichting om kinderen op de wereld te zetten, van seksuele dienstbaarheid aan de man.

Greer ontmaskerde in een adem een aantal mythes rond romantische liefde en het gelukkige gezin. Ze beschreef de ellende van onvervulde vrouwenlevens en de vergeefse hang naar veiligheid.

"There is no such thing as security. There never has been."

Vrouwen moeten hun eigen talenten en vaardigheden ontplooien, ze moeten zich niet opofferen voor het geluk van man en kinderen, want dat maakt van hen gefrustreerde krengen.

"Childbearing was never intended by biology as a compensation for neglecting all other forms of fulfilment and achievement."

"For so much sacrificed self the expected reward is security, and seeing that a reward is expected it cannot properly speaking be called self-sacrifice at all. It is in fact a kind of commerce, and one in which the female must always be the creditor."

Mannen houden niet van echte vrouwen maar van een ingebeeld stereotype, het eeuwig vrouwelijke, met als belangrijkste kenmerk castratie. Haar gezicht mag geen spoortje eigen persoonlijkheid of intellect verraden.

"The stereotype is the Eternal Feminine. She is the Sexual Object sought by all men, and by all women. Her value is solely attested by the demand she excites in others. She need achieve nothing, for she is the reward of achievement"

Haar commentaar op andere vrouwen was vrij denigrerend. Vrouwen zijn onzeker, haten hun eigen lichaam, onderdrukken hun libido, ze zijn masochistisch en destructief tegenover zichzelf en hun gezin. Hun altruïsme is verdoken ikzucht.

"Properly speaking, altruism is an absurdity. Women are self-sacrificing in direct proportion to their incapacity to offer anything but this sacrifice. They sacrifice what they never had: a self."

Vrouwen beseffen nog altijd niet hoe erg mannen hen haten en hoe ze geconditioneerd worden om een hekel te hebben aan zichzelf, en dan vooral aan hun lichaam en seksualiteit.

"Women have very little idea of how much men hate them."

In de lectuur over genderidentiteit is The Female Eunuch een baanbrekend werk. Als een van de eersten wijst Greer op het onderscheid tussen biologische verschillen, die inherent en onveranderlijk zijn, en psychologische verschillen die voortkomen uit sociale conditionering. Sekserollen zijn niet natuurlijk maar aangeleerd. Vrouwen worden geconditioneerd om hun autonomie op te geven en een stereotiepe versie van vrouwelijkheid aan te nemen. Het resultaat is hulpeloosheid, wrok, en de onmogelijkheid om te genieten van hun leven en van hun lichaam. De rebelse Greer weigert dat spel mee te spelen.

"So what's the beef? Maybe I'm sick of pretending, of eternally belying my own intelligence, my own will, my own sex, peering throuth false eyelashes. I refuse to be a female impersonator. I am a woman, not a castrate".

Mannen en vrouwen wringen zich in bochten om te conformeren aan sociaal geconstrueerde genderpatronen. Maar in de natuur bestaat geen bewezen onderscheid tussen mannenhersenen en vrouwenhersenen.

"Sex hormones do enter the brain, but no correlation between physiological fact and mental capacity has ever been established, although it has been assumed. "
"Brain weight is irrelevant, as was swiftly admitted when it was found to operate to male disadvantage."

Haar buitengewone lef, haar openheid over seks en haar stoute humor maakten Greer in een klap beroemd. Haar verteltrant was tegelijk erudiet en brutaal, haar argumentatie intelligent en origineel maar ook vol tegenspraak. Greer putte uit geschiedenis, literatuur, filosofie, biologie en populaire cultuur. Haar strijd om bevrijding draaide om het individu, niet om het collectief. Ze was goed in het analyseren van de positie van de vrouw in de maatschappij, maar haar oplossingen om verandering in te voeren waren onrealistisch en boden weinig houvast. Niettemin betekende The Female Eunuch een mijlpaal in de geschiedenis van het feminisme.

Over Germaine Greer

germaine greer

Germaine Greer werd geboren in Melbourne, Australië, op 29 januari 1939. Haar ouders waren Eric Reginald Greer, directeur bij een krant, en Margaret Mary Lafrank (Peggy). Met haar moeder had Germaine een heel slechte band, wat haar ideeën over moederschap ongetwijfeld beïnvloed heeft. Germaine Greer studeerde literatuur aan de universiteit van Melbourne (1959) en romantische poëzie aan de universiteit van Sidney (1963). Ze kwam in 1967 naar Groot-Brittannië voor een doctoraat aan de Britse Cambridge universiteit. Haar doctorale thesis was getiteld 'The Ethic of Love and Marriage in Shakespeare's early comedies'.

Van 1968 tot 1972 was ze docent aan de universiteit van Warwick. Greer schreef columns voor het Britse satirische blad Private Eye onder het pseudoniem Rose Blight, voor Oz als Dr. G en ze was medeoprichter en redacteur van het Amsterdamse protestblad Suck. Ze werd een bekende mediafiguur en genoot van de aandacht. Ze gaf voordrachten en werd een paar keer opgepakt om haar schokkende taalgebruik. Greer noemde zichzelf een radicale anarchist die de geldende normen en waarden ondersteboven wou keren. Ze sloot zich nooit aan bij een politieke partij.

Met haar boek The Female Eunuch brak ze op haar dertigste wereldwijd door. Het werd in meer dan 12 talen vertaald. Greer kreeg vaak felle kritiek van andere feministen om haar standpunten die niet altijd spoorden met nieuwe inzichten in het feministische gedachtegoed. Germaine Greer is 77 en woont in Engeland.

Aanraders uit de RoSa-bibliotheek
The Female Eunuch / Germaine Greer, 1970. - RoSa exemplaarnummmer FIIIa/0243.
De vrouw als eunuch / Germaine Greer, 1975. - RoSa exemplaarnummmer FIIIa/0001.

Meer lezen?
Zoek in de online RoSa catalogus met als trefwoorden FEMINISME | EMANCIPATIE | MAN-VROUWVERSCHILLEN | SEKSISME | GENDER

Interrogating Harmful Cultural Practices (2016)

Cover harmful cult practices

Bibliografische informatie

Chia Longman ; Tamsin Bradley (eds.)
Interrogating harmful cultural practices: gender, culture and coercion
Farnham: Ashgate, 2015. 214 p.

vrouwenlichaam / verminkingen / genitale verminking / gender / discriminatie / cultuurverschillen / theorieën / eerwraak / hoofddoeken / antropologie / Afrika / Azië / Europa

RoSa exemplaarnummer Cg/0183

Wanneer mag men spreken van 'schadelijke culturele praktijken'? Vormen zij een nuttige categorie voor de vergelijkende studie en theorievorming inzake genderdiscriminatie? Kan deze term toepassing vinden binnen de antropologie? En meer nog: kunnen westerse gebruiken óók op dezelfde manier geanalyseerd en begrepen worden?

Schadelijke culturele praktijken

Ontwikkelingsorganisaties, die actief zijn op het vlak van mensenrechten, verwijzen geregeld naar discriminerende praktijken. Het gaat dan om praktijken die voortkomen uit bepaalde culturele tradities die de genderongelijkheid in stand houden en/of vrouwenrechten schenden. Vanuit het feminisme is daar al veel over gezegd en geschreven. Het is vanuit westers oogpunt echter gemakkelijk om bepaalde culturele praktijken te gaan veroordelen. Als men de logica verder doortrekt, zouden de schadelijke effecten van de westerse schoonheidspraktijken ook voorwerp van analyse kunnen zijn.

Het is daarom allereerst van belang te achterhalen of het concept 'schadelijke culturele praktijken' de lading wel voldoende dekt. Wanneer beleidskaders worden ontwikkeld en interventies gepland, moet men zich de vraag stellen of het concept niet te nauw begrepen wordt - vooral als men specifieke vormen van geweld wenst te begrijpen. Zo worden ondanks de vooruitgang in vrouwenrechten praktijken als genitale verminking nog steeds in stand gehouden. Het gebruik is hardnekkig, en het is moeilijk om de bevolking mee te krijgen in preventieacties. Het is nu eenmaal niet eenvoudig om de geesten van deze mensen op korte termijn te doen omslagen.

It's all in the eye of the beholder

In de landen van het rijke Noorden worden echter ook schadelijke praktijken in stand gehouden. Het beleid inzake culturele en religieuze diversiteit heeft plaats moeten ruimen voor modellen die gericht zijn op integratie & assimilatie. Men is ervan overtuigd dat bepaalde culturele praktijken haaks staan op onze liberale noties t.a.v. gendergelijkheid. Maar zo worden etnische minderheden gestigmatiseerd. Om dat te illustreren werd een hoofdstuk gewijd aan de discrepantie binnen het Belgische beleid tussen enerzijds de reglementering en het gevoerde discours, en de visie & ervaringen van gewone burgers en etnische minderheden anderzijds (denk maar aan het hoofddoekendebat).

Het Afrikaanse land Malawi wordt reeds lang geplaagd door HIV & AIDS-besmettingen. De politieke elite van het land stelt echter de plattelandsbevolking verantwoordelijk voor de aanhoudende epidemie. Reden daarvoor zou te maken hebben met het feit dat meisjes op het platteland nog seksueel geïnitieerd worden, maar dat is een te eenzijdige visie. Alsof er geen besmettingen zouden plaatsvinden in de steden! De schuld wordt door de rijkere middenklasse van de steden afgeschoven naar een ver verwijderde, laaggeschoolde bevolkingsgroep. Maar hulpdonors hebben die uitleg geloofd. De wijze waarop schadelijke culturele prakijken (zoals initiatieriten) werden gekaderd, had tot gevolg dat de impact op vrouwenrechten maar weinig aandacht kreeg.

Maar het hoeft niet alleen om praktijken te gaan zoals genitale verminking of seksuele initiatieriten. Er is ook een hoofdstuk gewijd aan de seksesegregatie op het openbaar vervoer in Israël, meer bepaald bij de orthodoxe joden. Ook dat zou als een schadelijke praktijk beschouwd kunnen worden. Hier wordt o.m. de vraag gesteld of CEDAW voldoende aangrijpingspunten biedt die een toepassing kunnen vinden in het Israëlisch beleid.

Kan het ook anders?

In Kenia wordt de praktijk van genitale verminking nog altijd toegepast. Vele preventieacties werden er al op poten gezet, maar de Keniaanse vrouwen voelen zich snel aangevallen wanneer men de term 'verminking' in de mond neemt. Waarom niet spreken over 'circumcisie', wat een veel neutralere term is? Maar zelfs dan blijft het nog moeilijk, want als ze ineens zouden stoppen met deze gewoonten, dan verliezen ze wellicht het respect van hun gemeenschap. Westerlingen blijven het echter een brutale praktijk vinden en kunnen maar niet begrijpen dat sommige vrouwen deze op hardnekkige wijze blijven in standhouden.

Er zijn dus vrouwen die wel in actie willen komen, maar niet durven. Er zijn er echter ook die genitale verminking hebben ondergaan en niet langer willen dat toekomstige generaties meisjes ook zo moeten lijden. Als ze moed genoeg hebben, komen ze er ook voor uit. Het wegnemen van seksueel genot blijkt echter niet voor elke vrouw een probleem te zijn. In Egypte zijn er vrouwen die een geheel eigen idee hebben van 'seksueel verlangen' en zij zien de besnijdenis niet per se als iets dat hen schade heeft toegebracht. Wederom is zoiets voor een westerling moeilijk te vatten. De vagina wordt daarentegen in vele culturen aanzien als hét symbool van de vrouwelijke seksualiteit. Er bestaan verschillende culturele praktijken langs dewelke vrouwen hun seksualiteit en de voortplanting legitimeren en navigeren, en waaraan bepaalde percepties ronds gender, nationale identiteit en een bepaald 'vrouwelijk ideaal' aan ten grondslag liggen.

Effecten van de globalisering

Nog een praktijk die als schadelijk zou kunnen bestempeld worden, is de bruidsschat. Onder invloed van de globalisering zijn bruidsschatten namelijk fel in waarde gestegen, met soms vernietigende gevolgen. In landen zoals India, waar dit gebruik nog steeds erg veel toepassing vindt, zijn er gevallen van bruut geweld (en zelfs moord) geweest. Wanneer een familie maar een beperkte bruidsschat weet op te hoesten, is immers de status van de ganse familie in gevaar.

De bemoeienissen van (westerse) buitenstaanders worden ook niet (altijd) gewaardeerd, en zijn ook niet altijd zo effectief. Zo heeft men zich willen bemoeien met de praktijk van lip-platen die Mursi-vrouwen in Ethiopië dragen. Het gebruik werd veroordeeld, maar er werd veel te weinig gewerkt met de Mursi-vrouwen zelf. Zo bleken zij zich wel degelijk bewust te zijn van gezondheidsrisico's en gevaar voor infecties als gevolg van het uitrekken van hun lippen. Het gebruik is inderdaad afgenomen, maar werken met de vrouwen zelf had misschien nog een beter effect kunne ressorteren.

Tot slot

Als men echt verandering wil bereiken, zal men moeten afstappen van top-down beslissingen. Werk aan een inclusief beleid, samen met de mensen zelf, luister naar hen en tracht hen intussen iets bij te brengen. Dat wil echter niet zeggen dat we niet alles moeten doen om praktijken die de gezondheid en/of mensenrechten schaden een halt toe te roepen.

Meer lezen?
Female genital cutting in industrialized countries: mutilation or cultural tradition ? / Mary Nyangweso, 2014 - RoSa exemplaarnummer Cg/0179
De tweede helft: tijd voor een nieuw feminisme / Assita Kanko, 2015 - RoSa exemplaarnummer FIIa/1138

Literatuurlijst
Gender & Games

Regelmatig stellen RoSa-medewerkers literatuurlijsten samen over specifieke thema's. Alle publicaties zijn raadpleegbaar in de RoSa-bibliotheek.

Literatuurlijst Gender & Games

afbeelding gamesfinal

Deze literatuurlijst biedt een overzicht van publicaties over gender en games ; sommige publicaties handelen over de stereotiepe, seksistische beelden van vrouwelijke personages in games, andere bespreken dan weer het seksisme binnen gaming-communities.

Download de literatuurlijst Gender & Games

Pareltje uit de RoSa collectie

De RoSa-bibliotheek huisvest een aantal unieke stukken: oude boeken, handgeschreven feministische pamfletten, archiefstukken, ... Verborgen, maar niet vergeten parels die wij graag in de kijker zetten.

In deze Uitgelezen stellen we u het boek "Verborgen Schakels" van Helene Mercier voor. Het boek in de RoSa-bibliotheek is een vierde druk uit 1910, het jaar van haar overlijden, uitgegeven in Amsterdam door De Maatschappij voor goede en goedkope lectuur.

Helene Mercier ( 1839-1910) was een Nederlandse schrijfster en sociaal-liberaal feministe. Haar kennismaking in 1870 met de Amsterdamse auteur en leraar Willem Doorenbos vormde het begin van een levenslange belangstelling voor de emancipatie van de vrouw. Kort na haar ontmoeting met Doorenbos schreef zij haar eerste artikelen, weliswaar nog onder het pseudoniem Stella, in 'Onze Roeping, Orgaan voor de Nederlandsche vrouw'.

In haar boek 'Verbonden Schakels, voor het eerst verschenen in 1889, pleit zij voor een betere opleiding voor vrouwen. Het is een verzameling van artikels verschenen tussen 1878 en 1888 in het tijdschrift 'Vragen des Tijds' en het weekblad 'Sociaal Weekblad'. Haar ideeën over de vorming van vrouwen evolueerde met de tijd. Waar zij eerst een opleiding als een goede voorbereiding voor het huwelijk zag, en dan nog alleen voor arme ongehuwde vrouwen, nuanceerde ze later haar opinie en vond ze een opleiding en betaald werk nuttig voor alle vrouwen én voor de maatschappij.

Een citaat uit het boek over de toekomst van 'het onbemiddelde jonge meisje onzer middenklasse' : "Waarom maakt zij zelve geen einde aan het onzekere, onwaardige wachten, dat haar ten slotte maar al te vaak het afschuwelijke trouwen om getrouwd te zijn een uitkomst doet achten? Waarom vraagt zij niet luid en dringend om een levenstaak, die haar onafhankelijkheid waarborgt".

In het boek is ook een artikel opgenomen als een eerbetoon aan Helene Mercier. Het verscheen in de 'Nieuwe Gids' van februari 1911 met als titel 'Een heilige van den nieuwen tijd'. In een ander artikel getiteld 'wegwijzers' schrijft Helen Mercier over het Amsterdamse 'Leesmuseum voor vrouwen' opgericht om in de leesbehoefte van vrouwen te voorzien. Vrouwen hadden immers in die tijd geen toegang tot bibliotheken. Alle artikels hoe verschillend ook het thema, vormen één krachtig pleidooi voor onderwijs aan vrouwen.

Het boek 'Verbonden schakels is in te kijken in de RoSa-bibliotheek, exemplaarnummer DIII4f/0021.

Meer informatie over de geschiedenis van meisjesonderwijs:
Een tien voor vlijt : meisjesonderwijs vanaf de oudheid tot de MMS / Karen Den Dekker e.a., 1992, 184 p. - RoSa-exemplaarnummer DII 3m/0015
Vrouwen, kiesrecht en arbeid: Nederland 1889-1919 / Josine Block e.a., 1977, 214 p. - RoSa-exemplaarnummer FI m/0009
Marie Elisabeth Belpaire (1853-1948): facetten van een levenswerk / Aline Dereere, Helga Van Beeck (red.), 2002, 237 p. - RoSa-exemplaarnummer T/0680
Opvoeding en onderwijs van meisjes in Brussel in de nieuwe tijd / Christel Meulepas, 1988, 257 p. - RoSa-exemplaarnummer DII 3m/0009

Uitgelezen

Is het semestriële attenderingsbulletin van de RoSa-bibliotheek

info@rosavzw.be