Alice Nahon, Antwerpen 16 augustus 1896 - Antwerpen 21 mei 1933

Alice Nahon / bron foto: schrijversgewijs.be't Is goed in 't eigen hert te kijken
Nog even vóór het slapen gaan

Of ik van dageraad tot avond
Geen enkel hert heb zeer gedaan;

Of ik geen ogen heb doen schreien,
Geen weemoed op een wezen lei;

Of ik aan liefdeloze mensen
Een woordeke van liefde zei.

En vind ik in het huis mijns herten,
Dat ik één droefenis genas,

Dat ik mijn armen heb gewonden
Rondom één hoofd dat eenzaam was,

Dan voel ik, op mijn jonge lippen,
Die goedheid lijk een avond-zoen.

't Is goed in 't eigen hert te kijken
En zó z'n ogen toe te doen.

Uit: Op zachte vooizekens, 1921

Biografie

Alice Nahon werd geboren op 16 augustus 1896 in Antwerpen, Grote Markt 58 in een strenggelovig, kroostrijk Antwerps gezin. Zij was derde van elf kinderen. Ze las veel, haar vader werkte voor de Nederlandse Boekhandel in Antwerpen. Vanaf 1911, ze was toen 15, volgde ze landbouwschool in Overijse. Daar deed ze haar liefde voor de natuur op. Ze publiceerde ondertussen haar eerste gedichten, die verschenen in het Vlaamsgezinde tijdschrift “Vlaamsch Leven” en postuum gepubliceerd werden in de dichtbundel Maart-April (1936).

Bij het uitbreken van de eerste wereldoorlog in 1914 ging zij samen met haar oudere zus aan de slag als leerling-verpleegster in het Antwerpse Stuivenberg-ziekenhuis om aan de kost te komen. Door het harde werk in vochtige kelders waar gewonde soldaten ondergebracht waren, werd ze ziek : tuberculose dacht men. Ze werd vanaf 1915 opgenomen in sanatoria in het Antwerpse en daarna verbleef ze in Tessenderlo van 1917 tot 1922. Daar was ze soms erg depressief. Ze kreeg er nochtans veel vrienden op bezoek en ze had ook enkele relaties in die periode. Tijdens haar opnames schreef ze gedichten.

Haar tuttige imago van vrome eenvoud en weemoedige onschuld kwam niet overeen met de werkelijkheid. Alice Nahon had relaties met verschillende mannen uit de artistieke avant-garde kringen. Ze was zelfs een tijd zwanger. 

Alice Nahon leest voor uit haar werkGeplaagd door chronisch geldgebrek, en niet welkom bij haar ouders, was ze haar leven lang wat op de dool. Dankzij een geldinzameling kon ze zich in 1923 laten onderzoeken in Zwitserland. Daar stelden de artsen vast dat ze geen tuberculose had maar chronische bronchitis, een ziekte waarvan ze in eerste instantie genas. Na een kuur in Italië voelde Nahon zich herboren en met financiële hulp van vrienden reisde ze door Frankrijk. In juli 1923 was ze terug in Antwerpen en ging voorlezen uit haar werk in Vlaanderen en Nederland. Ook daar waren haar gedichten bijzonder populair.

Haar gezondheid was een tijdlang goed en in 1927 kon ze, zonder diploma, als bibliothecaris aan de slag in de Stedelijke Volksboekerij in Mechelen. Ze werkte er vijf jaar en mocht ondertussen wonen in de kapelwoning van kasteel Cantecroy in Mortsel. Maar in 1932 kwam de chronische bronchitis terug en ze genas niet meer. Toen Alice Nahon stierf was ze pas 36. Ze ligt begraven op het Schoonselhof in Antwerpen.

 

Oeuvre

Alice Nahon  debuteerde in 1917 met het gedicht “De kinderen van De Soetewey” in Vlaamsch Leven, een Vlaamsgezind geïllustreerd tijdschrift.

"Maar zien ze in het deurgat hun moederke staan
Gauw schieten ze sokjes en blokjes weer aan.
Klikkerdeklakker, zo kloefren de rijen
Op blokskens voorbij langs de grauwe kasseien."
                  (Uit: De kinderen van De Soetewey)

Ze publiceerde 3 dichtbundels:Vondelingskens, Alice Nahon (achttiende druk, 1942)

  • Vondelingskens (1920)
  • Op zachte vooizekens (1921)
  • Schaduw (1928)

Postuum zijn verschenen:

  • Maart-april. Jeugdgedichten en nagelaten verzen (1936)
  • Bloemen van 't veld (1970)
  • Alice Nahon. Verzamelde gedichten (1983)
  • De mooiste gedichten van Alice Nahon (1983)

Lees ook : Alice Nahon, bibliografie 

Erkenning en prijzen

Alice Nahon was enorm populair, zowel in het katholieke Vlaanderen als het conservatieve, burgerlijke  Nederland. Ze werd er vaak uitgenodigd om lezingen te geven, waar veel volk naartoe kwam ondanks haar vrij monotone optreden. Het grote publiek verkoos haar gedichten boven het werk van experimentele tijdgenoten zoals Paul Van Ostaijen, haar felste criticus overigens, die bij het grote publiek niet in de smaak vielen.
Toch was ze ook in de wereld van schrijvers en critici erg geliefd, bij avant-gardisten en traditionele auteurs zoals Maurits Sabbe, Gerard Walschap. Ze verkocht 250.000 dichtbundels. Verschillende gedichten werden getoonzet.
In 1922 ontving ze de Letterkundige premie van de provincie Antwerpen in 1922.

Aanraders uit de RoSa bibliotheek

  • Ik heb de liefde liefgehad: het leven van Alice Nahon /  Manu Van der Aa (2008) - RoSa exemplaarnummer T/1103
  • Alice Nahon 1896-1933 : kan ons lied geen hooglied wezen  / Ria Van Den Brandt (1996)  - RoSa exemplaarnummer T/0463
  • Veel te veel geluk verwacht : schrijfsters in Vlaanderen 1 / Lisette Keustermans, Brigitte Raskin (1996)- RoSa exemplaarnummer T/0454

Of doorzoek de volledige online RoSa catalogus met als trefwoorden:  Nahon Alice / dichters / België


bron foto Alice Nahon : schrijversgewijs.be

bron ovale foto: documentatiecentrum Alice Nahon, Putte  http://www.alicenahonschool.be/index.php/alice-nahon