Jonge jaren
Opleiding
Werken voor de kost
Schrijven
Posthuum succes
Meer lezen

Jonge jaren

Brontë zustersHulppredikant Patrick Brontë, oudste van tien van Ierse keuterboeren, trouwt in 1812 met Maria Branwell, dochter van een welvarende koopman in Penzance. Het paar vestigt zich in Yorkshire nabij Hartshead Moors. Daar worden Mary (1813) en Elisabeth (1815) geboren. Het gezin verhuist naar Thornton waar Charlotte (1816), Branwell (1817), Emily Jane (1818) en Anne (1820) ter wereld komen. Patrick wordt benoemd tot predikant te Haworth maar enkele maanden na de verhuis naar de nieuwe parochie overlijdt zijn vrouw.

Na de dood van hun moeder komt Aunt Elizabeth Branwell bij hen inwonen. Voor de kinderen betekent dit een goed geordend leven zonder liefde. Ze hebben geen contact met andere familie of speelkameraden, maar ze mogen wel zwerven door de woeste natuur in de omgeving en ze worden aangemoedigd om te lezen. Mary en Elisabeth worden naar Cowan Ridge gestuurd, een goedkope school voor predikantendochters, later ook Charlotte en Emily. De levensomstandigheden zijn een verschrikking, maar ze klagen niet, wat waarschijnlijk tekenend is voor de relatie met hun vader. Eerst komt Mary naar huis met tuberculose, daarna Elisabeth, een ziekte waaraan ze allebei sterven. Dan pas gaat Mr. Brontë Charlotte en Emily terughalen.

De vier kinderen hebben veel fantasie en in hun afzondering vinden ze een fictieve wereld uit waarover ze verhalen schrijven: Charlotte en Branwell schrijven over Angria, en Emily en Anne over Gondal. Dit bezorgt hen de schrijfervaring die hen later goed van pas komt.

naar overzicht

Opleiding

Het jaar 1831 brengt een grote verandering in hun leven. Mr Brontë besluit na een ernstige ziekte dat al zijn kinderen in staat moeten zijn in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Om te beginnen wordt Charlotte ingeschreven op Roe Head, een nieuwe school gesticht door Miss Wooler. Hier raakt zij bevriend met Ellen Nussey en Mary Taylor, met wie ze de rest van haar leven contact zal houden. Ellen is afkomstig uit een adellijke familie. Ze heeft veel broers en zussen en woont in een oud huis met een groot park. Zij bewaarde alle brieven van Charlotte, een belangrijke informatiebron over de familie Brontë. Mary Taylor, dochter van een stoffenfabrikant, is radicaal en non-conformistisch zoals haar familie.
In 1835 gaat Emily naar Roe Head en nog een jaar later ook Anne. Charlotte keert terug naar Roe Head als onderwijzeres, maar dit wordt geen succes. Branwell, arrogant, verwaand en slap, wil kunstschilder worden. Hij geraakt echter nooit ingeschreven aan de academie omdat hij al zijn geld verbrast op weg naar de Royal Academy in Londen.

naar overzicht

Werken voor de kost

De volgende jaren doen de zussen pogingen om aan de kost te komen als gouvernante maar er loopt steeds iets mis. Op hun broer moeten ze niet rekenen om mee te verdienen. Branwell probeert het eerst als huisleraar en daarna bij de spoorwegen. Telkens gaat het fout door zijn drankzucht en opiumverslaving.

Na haar tegenslagen als gouvernante besluit Charlotte in 1841 zelf een school te beginnen, maar eerst gaat ze samen met Emily naar Brussel studeren in het pensionaat de Heger-Parent om Frans, Duits en Italiaans te leren. Wanneer Aunt Branwell sterft keren ze terug naar Haworth, maar begin 1843 vertrekt Charlotte opnieuw naar Brussel. De school die ze wil oprichten komt nooit van de grond.

naar overzicht

Schrijven

Gelukkig is er eindelijk iets positiefs in het leven van de zussen wanneer in 1846 hun gezamenlijke dichtbundel "Poems" verschijnt, onder de mannelijke schuilnamen Currer, Ellis en Acton Bell. Hoewel dit een financiële strop wordt (slechts 2 exemplaren verkocht) accepteert de uitgeverij Smith, Elder & Co in datzelfde jaar Emily's "Wuthering Heights" en Anne's "Agnes Grey". "The Professor" van Charlotte wordt echter geweigerd. In 1847 verschijnt "Jane Eyre" van Charlotte ook bij Smith, Elder & Co, meteen een bestseller. In 1848 verschijnt "The Tenant of Windfell Hall" van Anne. In dat jaar sterven zowel Branwell als Emily aan tuberculose en een jaar later Anne. Na de publicatie van "Shirley" van Charlotte weet stilaan iedereen wie Currer Bell echt is. Charlotte's volgende roman "Villette" kent geen groot succes.

De volgende twee jaar verblijft Charlotte ofwel op het eenzame Haworth of in Londen op uitnodiging van uitgever Smith en zijn vrouw. Daar ontmoet ze andere schrijvers, zoals Thackeray en hofdichter Samuel Rogers, ze bezoekt de National Gallery en andere bezienswaardigheden in Londen en haar portret wordt geschilderd door George Richmond. In 1850 leert ze ook de schrijfster Mrs. Gaskell kennen, haar latere biografe.

In 1854 trouwt ze zeer tegen de zin van haar vader met Arthur Bell Nicholls, de hulppredikant, en ze gaan op huwelijksreis naar zijn geboorteland Ierland. Ze komen op Haworth wonen, waar Charlotte in november tijdens een wandeling een longaandoening opdoet. In januari wordt er een dokter bijgeroepen, want ondertussen lijdt ze ook doorlopend aan misselijkheid. Zoals ze reeds veronderstelde is ze zwanger. De misselijkheid wordt steeds erger, ze kan niet meer eten en uiteindelijk, eind maart, valt ze in coma en sterft. De dood van de beroemde schrijfster van "Jane Eyre" wordt uitgebreid besproken in de pers, met artikelen die hoe langer hoe meer uit de lucht gegrepen zijn. Tenslotte vraagt haar vader aan Mrs. Gaskell om een biografie van Charlotte te schrijven, om één en ander recht te zetten. De biografie verschijnt in 1857 en hetzelfde jaar wordt "The Professor" ook uitgegeven.

Posthuum succes

Zelfs na hun dood blijft een grote belangstelling bestaan voor de gezusters Brontë: in 1872 komt een eerste geïllustreerde versie van hun werken uit, in 1893 wordt een Brontë Society opgericht en in 1928 wordt de pastorie van Haworth het ‘Brontë Parsonage Museum’. De romans "Jane Eyre" en "Wuthering Heights" horen nog altijd bij de meest gelezen negentiende-eeuwse romans.

naar overzicht

Meer lezen

RoSa-bibliotheek, trefwoorden: Brontë Charlotte / Brontë Emily / Brontë Anne

  • Femmes remarquables au XIXe siècle / Liesel Schiffer & Jean Tulard, 2008 - RoSa-ex.nr.: T/1054
  • The Brontës and education / Marianne Thormählen, 2007 - RoSa-ex.nr.: GIV2a/0561
  • De Brontës : biografie over de familie Brontë / Juliet Baker, 1997 - RoSa-ex.nr.: T/0495

Lees via literature.org de romans Wuthering Heights (Emily Brontë), Jane Eyre (Charlotte Brontë) en The Tenant of Wildfell Hall (Anne Brontë).