Welkom op de Uitgelezen van 2017.


De collectie van de RoSa-bibliotheek is een work in progress. Bekijk de nieuwste aanwinsten in de RoSa-bibliotheek, ingedeeld per thema.

We bieden in deze rubriek een up-to-date overzicht van de nieuwe aanwinsten in de RoSa-bibliotheek. Op een aantal uitzonderingen na kunnen alle boeken uitgeleend worden. Vragen in verband met de collectie en aankoopsuggesties zijn altijd welkom via info@rosavzw.be

Download de aanwinstenlijst - pdf


Epp Marlene, Iacovetta Franca (ed.)
Sisters or strangers?: immigrant, ethnic, and racialized women in Canadian history
Toronto: University of Toronto Press, 2016. 609 p.

Bekyol Yasemin, Bende Petra; Policy Department C: Citizens′ Rights and Constitutional Affairs
Reception of female refugees and asylum seekers in the EU. Case study Belgium and Germany
Brussels: European Parliament, 2016. 54 p.

Good Cassandra A.
Founding friendships: friendships between men and women in the early American republic
Oxford: Oxford University Press, 2015. 289 p.

Karimli Leyla; We Care, Oxfam (e.a)
Factors and norms influencing unpaid care work. Household survey evidence from five rural communities in Colombia, Ethiopia, the Philippines, Uganda and Zimbabwe
[S.l.]: Women′s Economic Empowerment and Care, 2016. 62 p.

Salih Ruba
Gender in transnationalism: home, longing and belonging among Moroccan migrant women
London: Routledge, 2015. 192 p.

Vince Natalya
Our fighting sisters: nation, memory and gender in Algeria, 1954-2012
Manchester: Manchester University Press, 2016. 274 p.


Banyard Kat
Pimp state: sex, money and the future of equality
London: Faber & Faber, 2016. 262 p.

Baxter Judith, Al A′ali Haleema
Speaking as women leaders: meetings in Middle Eastern and Western Contexts
London: Palgrave MacMillan, 2016. 152 p.

Beleidsmedewerkers deelnemende Regenboogsteden; Movisie
Samenvatting LHBT-beleid. Project Regenboogsteden 2015-2017
Utrecht: Movisie, 2015.

Boss E.M., Meijsen E.; Movisie
Handreiking LHBT-emancipatie: Gratis LHBT-beleid
Utrecht: Movisie, 2016.

Bürgisser Emma, Nissan Sargon
The IMF and Gender. A Critical Analysis
London: Bretton Woods Project, 2016.

Council of Europe
Equality between women and men
[S.l.]: Council of Europe, 2016. 7 p.

Council of Europe
Gender Equality and Women′s Rights. COE Standards
[S.l.]: Council of Europe, 2016.

Council of Europe
Combating Sexist Hate Speech
[S.l.]: Council of Europe, 2016. 7 p.

Council of Europe
Gender Equality and Women′s Rights. COE Standards
[S.l.]: Council of Europe, 2016.

Council of Europe
Achieving Gender Mainstreaming in all policies and measures
[S.l.]: Council of Europe, 2016.

Council of Europe
Guaranteeing Equal Access of Women to Justice
[S.l.]: Council of Europe, 2016. 7 p.

De Jonge Oudraat Chantal
The 1325 Scorecard. Gender Mainstreaming: Indicators for the Implementation of UNSCR 1325 and its Related Resolutions
[S.l.]: Women In International Security, 2016. 40 p.

Di Cortemiglia Vittoria Luda, Kotava Inna, Ward-Booth Georgiana
The Impacts of the Crisis on Gender Equality and Women′s Wellbeing in European Union (EU) Mediterranean Countries
Geneva: United Nations Interregional Crime and Justice Research Institute (UNICRI), 2014. 259 p.

Domínguez Ruvalcaba Héctor
Translating the queer: body politics and transnational conversations
London: Zed Books, 2016. 194 p.

Enright Máiréad, McCandless Julie, O′Donoghue Aoife
Northern/Irish feminist judgments: judges′ troubles and the gendered politics of identity
Oxford: Hart Publishing, 2017. 655 p.

Fontana Marzia; Policy Department C: Citizens′ Rights and Constitutional Affairs
Gender Equality in EU Trade Agreements
Brussels: European Parliament, 2016. 68 p.

Felten Hanneke, Emmen Michelle, Keuzenkamp Saskia; Movisie
"Do the right thing. De plausibiliteit van interventies voor vergroting van acceptatie van homoseksualiteit"
Utrecht: Movisie, 2015.

Felten Hanneke, Boote M.; Movisie
Handreiking LHBT-emancipatie: Feiten en cijfers op een rij
Utrecht: Movisie, 2015.

Felten Hanneke, Booijink Marijke, Janssens Kristin
Do it right. Stappenplan voor ontwikkeling van interventies voor acceptatie van lesbische vrouwen, homo mannen, biseksuelen en transgenders
Utrecht: Movisie, 2016. 35 p.

Felten Hanneke, Booijink M., Janssens K.; Movisie
Do it right. Stappenplan voor ontwikkeling van interventies voor acceptatie van lesbische vrouwen, homo mannen, biseksuelen en transgenders
Utrecht: Movisie, 2016.

International Center for Research on Women, Solar Sister
Solar Sister: Empowering Women Through Clean Energy Entrepeneurship
[S.l.]: ICRW, 2016.

Khan Zohra, Burn Nalini (eds.)
Financing for gender equality: realising women′s rights through gender responsive budgeting
London: Palgrave MacMillan, 2017. 333 p.

Kirton Gill, Greene Anne-Marie
The dynamics of managing diversity: a critical approach
London: Routledge, 2016. 320 p.

Klugman Jeni, Tyson Laura D.
Gender Equality & Women′s Economic Empowerment - Call to Action: Leave No One Behind - UN Secretary-General Panel Report
[S.l.]: UNHLP, 2016. 138 p.

Leyenaar Monique
Hare excellentie: zestig jaar vrouwelijke ministers in Nederland
Amsterdam: Prometheus, 2016. 339 p.

Luyten Dirk, Van Crombrugge Hans, Emmery Kathleen (eds.)
Het gezin in Vlaanderen 2.0: over het eigene van gezinnen en gezinsbeleid
Antwerpen: Garant, 2017. 305 p.

McDermott Monika L.
Masculinity, femininity, and American political behavior
New York: Oxford University Press, 2016. 237 p.

OECD Recommendation of the Council on Gender Equality in Public Life © OECD 2016
Paris: OECD, 2016. 14 p.

Reinold Julia (e.a); Directorate General for internal policies, Policy Department C: Citizens′ Rights and Constitutional Affairs
International Marriage Brokers and Mail Order Brides. Analysing the need for regulation. Study
[S.l.]: European Parliament, 2016. 126 p.

Rodriguez Ileana
Gender violence in failed and democratic states: besieging perverse masculinitiesM
New York: Palgrave MacMillan, 2016. 208 p.

Sluga Glenda, James Carolyn (eds.)
Women, diplomacy and international politics since 1500Masculinity, femininity, and American political behavior
London: Routledge, 2016. 273 p.

Ecologie/Duurzame ontwikkeling

Buechler Stephanie, Hanson Anne-Marie (eds.)
A political ecology of women, water, and global environmental change
London: Routledge, 2015. 262 p.

Cohen Marjorie Griffin
Climate change and gender in rich countries: work, public and action
London: Routledge, 2017. 321 p.

Detraz Nicole
Gender and the environment
Cambridge: Polity Press, 2017. 214 p.

Van den Berg Floris
De vrolijke feminist: een ecofeministische filosofie
Antwerpen: Houtekiet, 2017. 357 p.

Gender and Climate Change. Gender Analysis of Intended nationally determined contributions (INDCs)
[S.l.]: WEDO, 2016. 118 p.


Bennett Jessica
Feminist fight club: an office survival manual (for a sexist workplace)
New York: Harper Wave, 2016. 294 p.

Bergmann Nadja, Danzer Lisa, Sorger Claudia (eds.)
De loonkloof m/v. Nieuwe oplossingen voor een oud probleem: ontwikkeling van transnationale strategieën in samenwerking met vakbonden en cellen voor gendergelijkheid om de loonkloof m/v aan te pakken. Vergelijkend rapport (Dutch translation of the final GPG comparative report)
Wenen: Gender Pay Gap, 2016. 26 p.

Bidet-Mordrel Annie, Galerand Elsa, Kergoat Danièle (eds.)
Analyse critique et féminismes materialists
Paris: L′Harmattan, 2016. 262 p.

Cooke O′Dowd Sarah ; Equinet - European Network of Equality Bodies)
How to build a case on Equal Pay
[S.l.]: Equinet - European Network of Equality Bodies, 2016. 79 p.

Davis Pluess Jessica (e.a.)
How to build a case on Equal Pay
[S.l.]: ICRW, The Business of a better World, 2015. 68 p.

De Henau Jérôme (e.a.); International Trade Union Confederation (ITUC)
Investing in the Care Economy. A gender analysis of employment stimulus in seven OECD countries
Brussels: International Trade Union Confederation (ITUC), 2016. 56 p.

Vrouwen houden ook van auto′s: vrouwen in technische beroepen garage- en koetswerksector: onderzoeksrapport
Brussel: EDUCAM, 2016. 29 p.

Europees Parlement
Verslag over het creëren van arbeidsmarktomstandigheden die bevorderlijk zijn voor het evenwicht tussen werk en privéleven
[S.l.]: Europees Parlement, 2016. 34 p.

Flynn Patricia M., Haynes Kathryn, Kilgour Maureen A. (eds.)
Overcoming challenges to gender equality in the workplace: leadership and innovation
Sheffield: Greenleaf publishing, 2016. 205 p.

Matthew Patricia A.
Written/unwritten: diversity and the hidden truths of tenure
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2016. 312 p.

Milkman Ruth
On gender, labor, and inequality
Urbana: University of Illinois Press, 2016. 308 p.

Nicolson Paula
Gender, power and organization: a psychological perspective on life at work
London: Routledge, 2015. 179 p.

Olney Shauna, Jeff Johnson Lawrence
Women at Work, Trends 2016
Geneva: ILO, 2016. 117 p.

Samek Lodovici Manuela (e.a.)
The gender pension gap: differences between mothers and women without children
Brussels: European Parliament, 2016. 129 p.

Tulshyan Ruchika
The diversity advantage: fixing gender inequality in the workplace
[s.l.]: [s.n.], 2016. 142 p.

Unerman Sue, Jacob Kathryn
The glass wall: success strategies for women at work - and businesses that mean business
London: Profile Books, 2016. 248 p.

Van Gerven Dirk
Alle mensen zijn gelijk, ook vrouwen: over gendergelijkheid in de professionele loopbaan
Antwerpen: Knops Books, 2016. 134 p.


Coleman Lindsay, Held Jacob M. (eds.)
The philosophy of pornography: contemporary perspectives
Lanham: Rowman & Littlefield, 2014. 286 p.

Deutscher Penelope
Foucault′s futures: a critique of reproductive reason
New York: Columbia University Press, 2017. 261 p.

Dragseth Jennifer Hockenbery
Thinking woman: a philosophical approach to the quandary of gender
Cambridge: The Lutterworth Press, 2015. 195 p.

Furedi Ann
The moral case for abortion
London: Palgrave MacMillan, 2016. 165 p.

McDermott Lydia M.
Liminal bodies, reproductive health, and feminist rhetoric: searching the negative spaces in histories of rhetoric
Lanham: Lexington Books, 2016. 175 p.

Mikkola Mari
The wrong of injustice: dehumanization and its role in feminist philosophy
New York: Oxford University Press, 2016. 285 p.

Ryan Kathleen J., Myers Nancy, Jones Rebecca (eds.)
Rethinking ethos: a feminist ecological approach to rhetoric
Carbondale: Southern Illinois University Press, 2016. 304 p.

Sharkey Sarah Borden
An aristotelian feminism
[s.l.]: Springer, 2016. 167 p.


Becuwe Frank
Flirten met mars en venus: oorlog en prostitutie, 1914-1918
Gent: Mens & Cultuur, 2016. 207 p.

Boncquet Piet
Lief en leed: prostitutie in de Eerste Wereldoorlog
Leuven: Davidsfonds, 2015. 189 p.

Eig Jonathan
The birth of the pill: how four pioneers reinvented sex and launched a revolution
London: Pan Books, 2014. 388 p.

Elkin Lauren
Flâneuse: women walk the city in Paris, New York, Tokyo, Venice and London
London: Chatto & Windus, 2016. 317 p.

Gazdar Kaevan
Feminism′s founding fathers: the men who fought for women′s rights
Winchester: Zero Books, 2016. 265 p.

Grayzel Susan R., Proctor Tammy M.(eds.)
Gender and the Great War
Oxford: Oxford University Press, 2017. 286 p.

Grillet Isabeau
Belgische hervormsters op het internationale toneel. De bijdrage aan het vrouwenvraagstuk door Florence Marie-Louise Deleu (1859-1924)
Gent: UGent, 2016. 9 p.

Ikebuchi Shelly
From slave girls to salvation: gender, race, and Victoria′s Chinese Rescue Home 1886-1923
Vancouver: UBCPress, 2015. 251 p.

Kloek Els
101 vrouwen en de oorlog
Nijmegen: Stichting 1001-Vrouwen,Vantilt, 2016. 199 p.

Leijnse Elisabeth
Cécile en Elsa, strijdbare freules: een biografie
Amsterdam: De Geus, 2016. 638 p.

Monacelli Martine
Male voices on women′s rights: an anthology of nineteenth-century British texts
Koinonia: Manchester University Press, 2017. 209 p.

Muehlenbeck Philip E. (ed.)
Gender, sexuality, and the cold war
Nashville: Vanderbilt University Press, 2017. 306 p.


Sexuality, Sexual & Reproductive Health & Rights, & the Internet)
Kuala Lumpur: Asian-Pacific Resource and Research Centre for Women (ARROW), 2016. 54 p.

Briggs Cynthia A., Pepperell Jennifer l.
Women, girls, and addiction: celebrating the feminine in counseling treatment and recovery
New York: Routledge, 2014. 202 p.

Council of Europe
The Istanbul Convention and the CEDAW framework: A comparison of measures to prevent and combat violence against women
[S.l.]: Council of Europe.

Briggs Cynthia A., Pepperell Jennifer l.
Women, girls, and addiction: celebrating the feminine in counseling treatment and recovery
New York: Routledge, 2014. 202 p.

Evers Thérèse; Movisie
Als u wordt gestalkt. Wat politie, de hulpverlening en rechtshulp voor u kunnen doen - Informatie voor slachtoffers en omstanders
Utrecht: Movisie, 2015.

Flores Jerry
Caught up: girls, surveillance, and wraparound incarceration
Oakland: University of California Press, 2016. 189 p.

Greenfield Shelly F.
Treating women with substance use disorders: the women′s recovery group manual
New York: The Guilford Press, 2016. 324 p.

IRCW (e.a.)
[S.l.]: IRCW (e.a.), 2016.

Kelly Liz, Sharp-Jeffs Nicola; Policy Department C: Citizens′ Rights and Constitutional Affairs
Knowledge and Know-how: the Role of Self-defence in the Prevention of Violence against Women
Brussels: European Parliament, 2016. 55 p.

Leman Johan
Moed en mededogen: mijmeringen van Paula D′Hondt
Antwerpen: Vrijdag, 2016. 143 p.


Gunter Barrie
Media and the sexualization of childhood
London: Routledge, 2014. 224 p.

Anthony Kathryn H.
Defined by design: the surprising power of hidden gender, age, and body bias in everyday products and places
New York: Prometheus Books, 2017. 320 p.

Beer Anna
Sounds and sweet airs: the forgotten women of classical music
London: Oneworld, 2016. 368 p.

Eckhardt Julia, De Graeve Leen
The second sound - conversations on gender and music
[S.l.]: Umland, 2017. 161 p.

Hickey Dave
25 women: essays on their art
Chicago: The University of Chicago Press, 2016. 193 p.


Clasen Tricia, Hassel Holly (eds.)
Gender(ed) identities: critical rereadings of gender in children′s and young adult literature
New York: Routledge, 2017. 301 p.

Favilli Elena, Cavallo Francesca
Good night stories for rebel girls : 100 tales of extraordinary women
[S.l.]: Particular Books, 2017. 212 p.

Jean-Charles, Régine Michelle
Conflict bodies: the politics of rape representation in the Francophone imaginary
Columbus: The Ohio State University Press, 2014. 320 p.

Lakoff Robin Tolmach
Context counts: papers on language, gender, and power
New York: Oxford University Press, 2017. 408 p.

Lévy Christine, Lefèvre Brigitte (dir.)
Parcours féministes dans la littérature et dans la société japonaises de 1910 à 1930: de seitô aux modèles de politique sociale
Paris: L′Harmattan, 2016. 278 p.

Miller Monica Carol
Being ugly: Southern women writers and social rebellion
Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2017. 174 p.


Byerly Carolyn M. (ed.)
The Palgrave International handbook of women and journalism
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2013. 477 p.

Coleman Susan, Robb Alicia M.
The next wave: financing women′s growth-oriented firms
Stanford: Stanford Economics and Finance, 2016. 297 p.

"Are you being served? (notebooks)": (Verbindingen / Jonctions 14)
[S.l.]: Constant, 2013. 182 p.

Groeneveld Elizabeth
Making feminist media: third-wave magazines on the cusp of the digital age)
Waterloo: Wilfrid Laurier University Press, 2016. 205 p.

Trier-Bieniek Adrienne
The Beyoncé effect: essays on sexuality, race and feminism
Jefferson: McFarland & Company, 2016. 220 p.

Mendes Kaitlynn
Slutwalk: feminism, activism and media
Basingstoke: Palgrave MacMillan, 2015. 232 p.

Petersen Anne Helen
Too fat too slutty too loud: the rise and reign of the unruly woman
London: Scribner, 2017. 266 p.

Ringrow Helen
The language of cosmetics advertising
London: Palgrave MacMillan, 2016. 118 p.

Wooden Shannon R., Gillam Ken
Pixar′s boy stories: masculinity in a postmodern age
Lanham: Rowman & Littlefield, 2016. 157 p.


Amant Kathleen; çavaria
Educatief pakket Lou
[S.l.]: çavaria, 2016.

Caldwell Martha, Frame Oman
Let′s get real: exploring race, class, and gender identities in the classroom
New York: Routledge, 2017. 199 p.

Cole Kirsti, Hassel Hollly (eds.)
Surviving sexism in academia: strategies for feminist leadership
New York: Routledge, 2017. 315 p.

Council of Europe
Combating gender stereotypes and sexism in and through education
[S.l.]: Council of Europe, 2016.

David Miriam E.
A feminist manifesto for education
Cambridge: Polity Press, 2016. 210 p.

Delplanque Eve
De l′enseignement à la carrière, trajectoires des femmes artistes en Belgique au XXe siècle
Saint-Maur-des-Fossés: Jets d′Encre, 2016. 166 p.

De Saxe Jennifer Gale
Critical feminism and critical education: an interdisciplinary approach to teacher education
New York: Routledge, 2016. 152 p.

De Welde Kristine, Stepnick Andi (eds.)
Disrupting the culture of silence: confronting gender inequality and making change in higher education
Sterling: Stylus, 2014. 373 p.

Holt Nathalia
New York: Back Bay Books, 2016. 337 p.
New York: Back Bay Books, 2016. 337 p.

European Institute for Gender Equality
Integrating gender equality into academia and research organisations. Analytical paper
Lithuania: EIGE, 2016. 36 p.

European Institute for Gender Equality
Gender Equality in Academia and Research - GEAR tool. Making a Gender Equality Plan
[S.l.]: EIGE, 2016. 58 p.

Kihl Lisa A., Schull Vicki D., Shaw Sally
Gender politics in US college athletic departments: the case of the University of Minnesota Merger
New York: Palgrave MacMillan, 2016. 147 p.

Lakes Richard D., Carter Patricia A. (eds.)
Globalizing education for work: comparative perspectives on gender and the new economy
New York: Routledge, 2015. 221 p.

Longman Karen A, Madsen Susan R. (eds.)
Women and leadership in higher education
Charlotte: Information Age Publishing, 2014. 234 p.

Marina Brenda L. H.(ed.)
Mentoring away the glass ceiling in academia: a cultured critique
Lanham: Lexington Books, 2015. 205 p.

Milner Adrienne N., Braddock Jomills Henry
Sex segregation in sports: why separate is not equal
Santa Barbara: Praeger, 2016. 208 p.

Quinlan Elizabeth (e.a.)(ed.)
Sexual violence at Canadian universities: activism, institutional responses and strategies for change
Waterloo: Wilfrid Laurier University Press, 2017. 342 p.

Rayner-Canham Marelene, Rayner-Canham Geoff
A chemical passion: the forgotten story of chemistry at British independent girls′ schools, 1820s-1930s
London: UCL Institute of Education Press, 2017. 251 p.

Revelles-Benavente Beatriz, Gonzalez Ramos Ana M. (eds.)
Teaching gender: feminist pedagogy and responsibility in times of political crisis
London: Routledge, 2017. 194 p.

Sobel Dava
The glass universe: the hidden history of the women who took the measure of the stars
London: 4th Estate, 2016. 324 p.

Stoll Laurie Cooper
Race and gender in the classroom: teachers, privilege, and enduring social inequalities
Lanham: Lexington Books, 2013. 139 p.

Thompson Barbara
Gender, management and leadership in initial teacher education: managing to survive in the education marketplace?
Lanham: Lexington Books, 2013. 139 p.London: Palgrave MacMillan, 2017. 285 p.

Van de Grift Betsy
Jongensbrein/Meisjesbrein: over genderverschillen en -strategieën voor onderwijs en kinderopvang
Amsterdam: SWP, 2016. 143 p.


Dona Rena
Adolescent Girls in Disaster & Adolescent Girls in Disaster & Conflict. Interventions for Improving Access to Sexual and Reproductive Health Services
New York: UNFPA, 2016. 92 p.

Marchiori Teresa; Council of Europe
Framework for Measuring Access to Justice including specific Challenges facing Women. Guidance Note
New York: UN WOMEN, 2016. 103 p.

Narozhna Tanya, Knight Andy
Female suicide bombings: a critical gender approach
Toronto: University of Toronto Press, 2016. 266 p.

Owen Barbara, Wells James, Pollock Joycelyn
In search of safety: confronting inequality in women′s imprisonment
Oakland: University of California Press, 2017. 260 p.

Ross Loretta J., Solinger Rickie
Reproductive justice: an introduction
Oakland: University of California Press, 2017. 351 p.

Schiller Rebecca
Why human rights in childbirth matter
London: Pinter ′ Martin Ltd, 2016. 192 p.

Slotboom Anne-Marie (e.a.)(red.)
Criminele meisjes en vrouwen: achtergronden en aanpak
Den Haag: Boom Lemma, 2012. 405 p.

Spruill Marjorie J.
Divided we stand: the battle over women′s rights and family values that polarized American politics
New York: Bloomsbury, 2017. 436 p.

Wijnant Tom
Suggesties voor een wettelijke regeling van draagmoederschap in België aan de hand van de statelijke regelingen in de VSA
Gent: UGent, 2014. 322 p.


Khan Frida
Islamic Inheritance Laws and their impact on rural women. A synthesis of studies from Asia and West Africa and emerging recommendations
Rome: International Land Coalition, 2016. 117 p.

Reimer Vanessa (ed.)
Angels on earth: mothering, religion, and spirituality
Bradford: Demeter Press, 2016. 278 p.

Van Raemdonck An
Female genital cutting and the politics of islamicate practices in Egypt: debating development and the religious/secular divide
Gent: UG, Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, 2016. 288 p.

Wilson Derek
Mrs Luther and her sisters: women in the reformation
Oxford: Lion Books, 2016. 224 p.

Seksuele/Reproductieve rechten

De Koster Katrien, Florquin Stéphanie, Tatout Jesica
Vrouwelijke genitale verminking: een aantal mythes onder de loep
Brussel: Gams België, 2016. 57 p.

Dona Rena
Adolescent Girls in Disaster & Conflict. Interventions for Improving Access to Sexual and Reproductive Health Services
New York: UNFPA, 2016. 92 p.

Kalasa Benoit (e.a.)
Religion, Women′s Health and Rights: Points of Contention and Paths of Opportunities
New York: UNFPA, 2016. 132 p.

Kimani Samuel
Health Impacts of Female Genital Mutilation/Cutting: A Synthesis of the evidence
[S.l.]: The Population Council, 2016. 117 p.

Oliver Kelly
Hunting girls: sexual violence from the hunger games to campus rape
New York: Columbia University Press, 2016. 203 p.

Van Berlo Willy, Van Beek Ina; Rutgers WPF, Movisie
Whitepaper - Seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld.Feiten en cijfers
Utrecht: Movisie, 2015.


Bay Mia (e.a.)
Toward an intellectual history of black women
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2015. 308 p.

Bruggeman Katrien
De zoektocht naar kinderopvang. Enquêterapport van de Nederlandstalige Vrouwenraad
Brussel: Vrouwenraad, 2016. 114 p.

Clisby Suzanne, Holdsworth Julia
Gendering women: identity and mental wellbeing through the lifecourse
Bristol: Polity Press, 2016. 271 p.

Daum Meghan (ed.)
Selfish, shallow, and self-absorbed: sixteen writers on the decision not to have kids
New York: Picador, 2016. 282 p.

Gumbs Alexis Pauline, Martens China, Williams Mai′a
Revolutionary mothering: love on the front lines
Oakland: PM Press, 2016. 250 p.

Kind & Gezin
Het kind in Vlaanderen: 2016
Brussel: Kind & Gezin, 2017. 195 p.

Lloyd-Roberts Sue
De wereldwijde oorlog tegen vrouwen
Kalmthout: Van Halewyck, 2016. 301 p.

Lodewijckx Ilona en Quintelier Aurike
Fille folle: no nonsense geen taboes: alles wat we vandaag als meisjes moeten weten (of toch bijna)
Kalmthout: Van Halewyck, 2017. 279 p.

Solnit Rebecca
Mannen leggen me altijd alles uit
Amsterdam: Podium, 2017. 158 p.

Cyber Violence Against Women and Girls: A world-wide wake-up call
[S.l.]: UN WOMEN, 2016. 61 p.

Walsh Matt
The unholy trinity: blocking the left′s assault on life, marriage,and gender
New York: Image, 2017. 234 p.

Wyrod Robert
AIDS and masculinity in the African city: privilege, inequality, and modern manhood
Oakland: University of California Press, 2016. 299 p.


Armitstead Lizzie, Fotheringham William
Lizzie Armitstead: steadfast: my story
London: Blink, 2017. 284 p.

Women in the Olympic Movement - 2016 Factsheet
Lausanne: International Olympic Committee, 2016. 5 p.

Kessel Anna
Eat sweat play: how sport can change our lives
London: MacMillan, 2016. 264 p.

Prange Martine, Oosterbaan Martijn (red.)
Vrouwenvoetbal in Nederland: spiegel en katalysator van maatschappelijke verandering
Utrecht: Klement, 2017. 267 p.

Zeigler Cyd
Fair play: how LGBT athletes are claiming their rightful place in sports
[S.l.]: Edge of Sports, 2016. 207 p.


Pruitt Lesley J.
The women in blue helmets: gender, policing, and the UN′s first all-female peacekeeping unit
Oakland: University of California Press, 2016. 163 p.

Sanford Victoria, Stefatos Katerina, Salvi Cecilia M. (eds.)
Gender violence in peace and war: states of complicity
New Brunswick: Rutgers University Press, 2016. 214 p.

Tielemans Sanne
Gender & conflict analysis toolkit for peacebuilders
London: Conciliation Resources, 2015. 60 p.


45ste Vrouwendag: feminisme nu voor morgen
Brussel: Furia, 2016. 29 p.

46ste Vrouwendag in Mechelen: feminisme: nu! voor morgen
Brussel: Furia, 2017. 38 p.


Bates Laura
Girl up
London: Simon & Schuster, 2016. 326 p.

Brodsky Alexandra, Kauder-Nalebuff Rachel (eds.)
The feminist utopia project: fifty-seven visions of a wildly better future
New York: The Feminist Press, 2015. 359 p.

Castro Borrego Silvia Pilar, Romero Ruiz Maria Isabel (eds)
Identities on the move: contemporary representations of new sexualities and gender identities
Lanham: Lexington Books, 2015. 266 p.

Crispin Jessa
Why I am not a feminist: a feminist manifesto
Brooklyn: Melville House Publishing, 2017. 151 p.

Crossley Alison Dahl
Finding feminism: millennial activists and the unfinished gender revolution
New York: New York University Press, 2017. 233 p.

David Miriam E.Crossley Alison Dahl
Reclaiming feminism: challenging everyday misogyny
Bristol: Policy Press, 2016. 274 p.

Duits Linda
Dolle mythes: een frisse factcheck van feminisme toen en nu
Amsterdam: Amsterdam University Press, 2017. 179 p.

Engelen Ewald
De mythe van de gemaakte vrouw: nieuw licht op het feminisme
Amsterdam: Ambo, 2016. 97 p.

Fine Cordelia
Testosterone REX: unmaking the myths of our gendered minds
London: Icon books, 2017. 265 p.

Launius Christie, Hassel Holly
Threshold concepts in women′s and gender studies: ways of seeing, thinking, and knowing
New York: Routledge, 2015. 203 p.

Mantilla Karla
Gendertrolling: how misogyny went viral
Santa Barbara: Praeger, 2015. 268 p.

Marso Lori J.(ed.)
Fifty-one key feminist thinkers
London: Routledge, 2016. 270 p.

Meulenbelt Anja
Feminisme: terug van nooit weggeweest
Berchem: EPO, 2017. 198 p.

Van Garsse Julie
Gezocht: Femanisten
Brussel: Zij-Kant, 2016. 53 p.


Arnaud Sabine
On hysteria: the invention of a medical category between 1670 and 1820
Chicago: The University of Chicago Press, 2015. 351 p.

Erol Rosie
Women and Dementia. A global research review
Worcester: Association for Dementia Studies, 2017. 65 p.

Pitts-Taylor Victoria(ed.)
Mattering: feminism, science, and materialism
New York: New York University Press, 2016. 313 p.

Pollack Eileen
The only woman in the room: why science is still a boys′ club
Boston: Beacon Press, 2015. 266 p.

Sammarco Angela
Women′s health issues across the life cycle: a quality of life perspective
Burlington: Jones & Bartlett Learning, 2017. 544 p.

Scuro Jennifer
The pregnancy does-not-equal childbearing project: a phenomenology of miscarriage
London: Rowman & Littlefield, 2017. 257 p.

Selhorst Karolien
Overleven met een eetstoornis
Antwerpen: Cyclus, 2014. 203 p.

Stam Dineke; Bosch Mineke, Ahmadie Nazila (medew.)
Briljante studente heel origineel!: negentig jaar Fonds Dr. Catharine van Tussenbroek voor vrouwen in de wetenschap
Hilversum: Verloren, 2016. 130 p.

Weisser Olivia
Ill composed: sickness, gender, and belief in early modern, England
New Haven: Yale University Press, 2015. 281 p.

De 24

Uit elke aanwinstenlijst pikt onze redactie 24 publicaties.

Via 24 korte besprekingen bieden we je een unieke blik in de rijkdom van de RoSa-collectie.

Banyard, Kat
Pimp State. Sex, money and the future of equality
London: Faber & Faber Limited, 2016. 262 p.

Pimp state

Nooit eerder waren prostitutie, stripclubs en pornografie zo winstgevend, veelgebruikt of ingebed in de reguliere cultuur zoals ze nu zijn. Hoe de samenleving zou moeten reageren op de opkomst van de sekshandel wordt volgens Kat Banyard, auteur van Pimp State, één van de grote vragen van de 20e en 21e eeuw. Moet het legaal zijn om voor seks te betalen? Is het niet de keuze van een vrouw of ze voor geld stript? Kan online porno de houding van een generatie jongens verstoren? Deze en meer vragen worden in het boek behandeld.

Steeds vaker luidt de roep dat prostitutie gewoon werk is, porno fantasie is en de vraag ernaar onvermijdelijk is. Zou de seksindustrie dan volledig gelegaliseerd en veilig gemaakt moeten worden?

Banyard beweert ten stelligste dat dergelijke veronderstellingen gevaarlijke mythes zijn. Haar visie: seksuele toestemming is geen handelswaar, objectivering en misbruik zijn inherent aan prostitutie en de seksindustrie vormt een ernstige bedreiging voor de strijd voor gelijkheid van vrouwen.

Bates, Laura
Girl up
London: Simon & Schuster UK, 2016. 352 p.

Girl Up

We zouden een boek als Girl Up op verschillende manieren kunnen bespreken en/of toelichten. Bij meer dan eender welk ander boek wordt dit het best uiteengezet door de auteur zelf. Laura Bates:

"They told you you need to be thin and beautiful. They told you to wear longer skirts, avoid going out late at night and move in groups - never accept drinks from a stranger, and wear shoes you can run in more easily than heels. They told you to wear just enough make-up to look presentable but not enough to be a slut; to dress to flatter your apple, pear, hourglass figure, but not to be too tarty. They warned you that if you try to be strong, or take control, you′ll be shrill, bossy, a ballbreaker. They told you ′that′s not for girls′ - ′take it as a compliment′ - ′don′t rock the boat′ - ′that′ll go straight to your hips′. They told you ′beauty is on the inside′, but you knew they didn′t really mean it. Well screw that. I′m here to tell you something else."

En dat doet de auteur ook. In Girl up legt Bates - auteur van Everyday Sexism - de waarheid bloot over de druk rond lichaamsbeeld(vorming), valse voorstellingen in de media, de complexiteit van seks en relaties en de beproevingen van sociale media. Ondanks de diverse onderwerpen die worden aangehaald en gerust dieper konden worden besproken en uitgewerkt, is dit boek toch een ideale publicatie om jonge mensen - het duidelijke doelpubliek van dit boek - in contact te brengen met de notie feminisme. Inclusief de nodige portie rolmodellen. Girl up wordt op herhaaldelijke noot ook aangevuld met leuke illustraties en inspirerende quotes wat het boek meteen een stuk toegankelijker maakt dan het doorsnee werk over een dergelijk thema.

Bay, Mia; Griffin, Farah J.; Jones, Martha S. en Savage, Barbara D.
Toward an intellectual history of black women
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2015. 308 p.

Toward an intellectual history of black women

Ondanks recente vooruitgang in de studie van zwart gedachtengoed, blijven zwarte vrouwelijke intellectuelen - ook nu weer - vaak verwaarloosd. Toward an intellectual history of black women wil dit hiaat helpen opvullen. Het boek omvat een verzameling van essays van vijftien geleerden uit de vakgebieden geschiedenis en literatuur. Het intellectuele gedachtengoed van zwarte vrouwen staat centraal. Zo komen visies van onder meer Alice Walker, Amelia E. Johnson, Ann Petry en Florynce Kennedy aan bod. De selectie buigt zich over schrijvers, opvoeders, activisten, religieuze leiders en sociale hervormers afkomstig uit de Verenigde Staten, Afrika en het Caribisch gebied.

De essays in Toward an intellectual history of black women zijn er op gericht de bijdragen van belangrijke zwarte vrouwelijke denkers aan hun veld uit de vergeethoek te halen. Vaak zijn de vrouwen in kwestie gemarginaliseerd door zowel hun huidskleur, afkomst en hun geslacht waardoor hun gedachtegoed werd genegeerd of in vraag gesteld. Het boek onthult het werk van diverse onconventionele intellectuelen, zowel formeel geschoold als autodidactisch, en verkent de brede ideeëngemeenschap waarvan hun werk deel is en/of was.

Het eindresultaat is een veldbepalende en innovatieve publicatie waarin onderwerpen behandeld worden gaande van religie en slavernij tot de gepolitiseerde en gender gerelateerde herwaardering van het zwarte vrouwelijke lichaam in de hedendaagse cultuur.

Crispin, Jessa
Why I am not a feminist: a feminist manifesto
Brooklyn: Melville House, 2017. 176 p.

Why I am not a feminist

Ben je een feminist? Geloof je dat vrouwen mensen zijn en zij het verdienen om als zodanig behandeld te worden? Dat vrouwen dezelfde rechten en vrijheden verdienen als mannen? Als dat zo is, dan ben je een feminist. . . of zo blijven de feministen zich toch voorstellen. Maar ergens onderweg offerde de beweging voor vrouwelijke bevrijding de betekenis op van het concept acceptatie en liet het ons achter met een banale, beleefde, niet-effectieve houding achter die de huidige status-quo nauwelijks nog uitdaagt. In Why I am not a feminist eist Jessa Crispin meer.

Het boek is een radicale onverschrokken oproep tot revolutie. Het beschuldigt de feministische beweging van onwetendheid, irrelevantie en lafheid - en eist niets minder dan de totale ontmanteling van een systeem van onderdrukking. In tegenstelling tot anderen die zich hard afzetten tegen de term ′feminist′ omdat deze juist té hard zou doen denken aan de zogenaamde die hard mannenhatende activisten met okselhaar op de barricaden, verwerpt Crispin de term. In haar opinie zijn feministen vandaag de dag te soft. Ze droomt van een beter feminisme, van een feminisme dat voorbij gaat aan gelijkheid en de ware bevrijding van de vrouw voor ogen heeft. Om dat te bereiken moeten we dit soort feminisme ook zelf bewerkstelligen, beargumenteert ze vol overgave in haar feministisch manifesto Why I am not a feminist.

Duncanson, Claire)
Gender & Peacebuilding
Cambridge: Polity Press, 2016. 201 p.

Gender & Peacebuilding

Jarenlang feministisch onderzoek heeft al voldoende aangetoond dat oorlog in zijn oorzaken, verloop en gevolgen sterk gegenderd is. Bijgevolg menen veel feministen dat het belangrijk is vrouwen te betrekken bij vredesopbouw in conflictgebieden en genderanalyses te maken van de situaties. De voorbije jaren heeft de VN-veiligheidsraad een aantal maatregelen doorgevoerd om vrouwen beter te beschermen tijdens conflictsituaties en hen meer te betrekken tijdens de vredesopbouw.

Claire Duncanson bespreekt de verschillende manieren waarop gender wordt gebruikt in relatie tot conflict en vredesopbouw. Gendergelijkheid als doel, gender als analytisch hulpmiddel en gender als een specifieke aanpak om tot vrede te komen worden elk apart uitgebreid behandeld vanuit zowel theoretische als praktische invalshoek. Het boek geeft een kritisch overzicht van de verschillende academische en feministische visies op vredesprocessen. Daarnaast vraagt het boek zich ook af hoe een gegenderd vredesproces kan werken binnen het hedendaagse neoliberaal politiek-economische kader en hoe hier in de toekomst over nagedacht moet worden.

Eckhardt, Julia en de Graeve, Leen
The second sound. Conversations on gender & music
Gent: Q-O2, 2017. 161 p.

The second sound

The Second Sound houdt een denkbeeldig gesprek in tussen muzikanten en geluidsartiesten over de rol van gender en geslacht binnen hun werkveld. In het boek zijn verhalen en ervaringen gebundeld van een rijk scala aan artiesten met diverse achtergronden. Samen vormen deze ervaringen een stroom van (vaak contradictorische) opinies rond gender en geslacht in de wereld van klank en muziek.

Vragen die aangekaart worden in het boek zijn onder meer: In welke mate en op welke manier vormt muziek een reflectie van historische en sociale structuren? Is kunst gegenderd? Kan kunst het biologisch geslacht of de gender van zijn/haar maker reflecteren of zelfs verklappen? Wat zijn de gevolgen van discriminatie en hoe kunnen we er het best rond navigeren? Is de onderrepresentatie van vrouwen en LGBTQ′s in de muziek en klankkunst een symptoom of een gevolg? Het boek eindigt met een blik op de toekomst: Wat is noodzakelijk om discriminatie en hindernissen met betrekking tot biologisch en sociaal geslacht te doorbreken? Waar moet de focus op gelegd worden als we verandering ten goede teweeg willen brengen?

Favilli, Elena Cavallo Francesca
Good night stories for rebel girls : 100 tales of extraordinary women
[S.l.]: Particular Books, 2017. 212 p.

Good night stories for rebel girls

Wat als de prinses kiest voor een carrière als astronaut in plaats van de prins op het witte paard? Wat als het koninkrijk in de eerste plaats wordt bestuurd door een koningin? Wat als de zussen liever op avontuur trekken in plaats van hun stiefzus het leven zuur te maken?

Good night stories for rebel girls zet sprookjes in een geheel nieuw daglicht met honderd voorleesverhalen over inspirerende vrouwen, die op hun eigen rebelse manier de wereld hebben veranderd - als schrijfster, piraat of wiskundige. Met illustraties van zestig vrouwelijke kunstenaars van over de hele wereld is dit boek een unieke uitgave boordevol inspiratie, speciaal voor iedereen die haar eigen pad kiest. Een succesverhaal dat inmiddels is vertaald naar het Nederlands door uitgeverij ROSE Stories.

Griffin, Marjorie Cohen (ed.)
Climate change and gender in rich countries. Work, public policy and action
New York: Routledge, 2017. 321 p.

Climate change

Klimaatverandering loopt voorop wat betreft ideeën over overheidsbeleid, de economie en arbeidskwesties. De genderdimensies van klimaatverandering en al helemaal de daarmee samenhangende openbare beleidskwesties in rijke landen worden echter veel minder begrepen. Als genderdimensies al onderzocht worden, dan gebeurt dat door middel van een analyse met de focus op het Zuiden.

In Climate change and gender in rich countries wordt een breed scala van onderwerpen aangehaald die te maken hebben met arbeid in het algemeen en het werkleven daarnaast. Het boek toont het gegenderde onderscheid in beide ervaringen van klimaatverandering en de manieren waarop het openbare beleid hiermee omgaat. Het boek is gebaseerd op casestudies uit het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Australië, Canada, Spanje en de VS. Belangrijke kwesties worden opgenomen zoals hoe man-vrouw-verschillen invloed hebben op enerzijds de meest kwetsbaren en anderzijds inspelen op betaald en onbetaald werk, maar ook op activisme over klimaatverandering.

Er wordt geargumenteerd dat het opnemen van gender als onderdeel van de analyse zal leiden tot meer rechtvaardige en sterkere samenlevingen als oplossingen voor de vooruitgang van de klimaatverandering.

Leyenaar, Monique
Hare excellentie. 60 jaar vrouwelijke ministers in Nederland
Amsterdam: Uitgeverij Prometheus, 2016. 340 p.

Hare excellentie

In de periode 1956-2016 hebben drieëndertig vrouwelijke ministers mee het regeringsbeleid bepaald van Nederland. In 1956 werd Marga Klompé de eerste vrouwelijke minister, namelijk minister van Maatschappelijk Werk. Tot en met 4 oktober 2017 was Jeanin Hennis Minister van Defensie in het kabinet Rutte II. In Hare excellentie komen de verhalen en ervaringen van 60 jaar vrouwelijke ministers in Nederland aan bod.

Leiding geven aan een departement, functioneren in de ministerraad, omgaan met opdringerige media, enz. Alle facetten van het ministerschap komen aan bod. Daarnaast is ook aandacht voor heel wat geslachtsspecifieke aspecten waar deze vrouwen mee in aanraking kwamen, zoals: In hoeverre speelt sekse een rol in de benoemingsprocedure en later in het uitoefenen van deze baan? De auteur beschrijft en analyseert op basis van eigen interviews met de (gewezen) vrouwelijke ministers, krantenartikelen en (auto)biografieën tal van aspecten van het ministerschap. Belangrijk in dit boek is dat de verhalen opgesteld zijn uit de ervaringen van de vrouwelijke ministers zelf en niet puur een overzicht vormen over deze (gewezen) ministers.

Lodewijckx, Ilona en Quintelier, Aurike
Fille Folle: Alles wat we als meisjes vandaag moeten weten (of toch bijna)
Kalmthout: Van Halewyck, 2017. 232 p.

Fille Folle

De bezielers achter het online magazine en platform Fille Folle, Ilona Lodewijckx en Aurike Quintelier, hebben een boek gepubliceerd met de tien vuistregels van een Fille Folle. Een boek voor meisjes, pubers en jonge twintigers die het hebben gehad met artikels over de tien populairste diëten van het moment en het verdoezelen van hun lichaamshaar. Hoe een vrouwenlijf verandert tijdens de puberteit? Hoe jonge meisjes hun lichaam graag kunnen leren zien? Hoe liefde en seks nu eigenlijk in elkaar ziten - zonder de cliché rom com-toer op te gaan - en dat menstrueren en masturberen echt doodnormaal is. En meer, véél meer. Alles wat meisjes vandaag moeten weten (of toch bijna) wordt aangehaald. No nonsense. Geen taboes. Gewoon in your face, maar dan wel op een ludieke manier. Met eigen illustraties van Quintelier.

Matthew, Patricia A.
Written/Unwritten. Diversity and the hidden truths of tenure
Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2016. 312 p.


De academische wereld kan wel beweren diversiteit te zoeken en te waarderen in haar hoogleraren, rapporten maken echter duidelijk dat afdelingen en bestuurders discrimineren - van onbedoeld tot kwaadaardig - en dit in alle uithoeken van de Verenigde Staten. Written/Unwritten bevat een overvloed aan verhalen van hoe wetenschappers - ondanks hun indrukwekkend aantal publicaties, uitstekende evaluaties van het onderwijs en een voorbeeldige service aan hun universiteiten - worstelen op het tenure circuit.

Patricia A. Matthew en de auteurs die hebben meegewerkt aan dit boek onthullen hoe vooral impliciete processen de kwaliteit en diversiteit van onderzoek en onderwijs in diverse Amerikaanse hogescholen en universiteiten ondermijnen. Op een meer positieve noot bevat het boek ook een weergave van wat mogelijk is als universiteiten volharden in hun inspanningen om een waar divers en meer rechtvaardig professoraat te creëren.

Written/Unwritten houdt het academische veld zelf verantwoordelijk en biedt een pragmatisch beeld van hoe het veld zichzelf zou kunnen verbeteren, én hoe die verbetering zich kan uitstrekken tot de academische cultuur in het algemeen.

Monacelli, Martine
Male voices on women′s rights. An Anthology of Nineteenth-Century British Texts
Manchester: Manchester University Press, 2017. 209 p.

Male voices on women′s rights

Male voices on women′s rights is een anthologie van teksten over vrouwenrechten geschreven door mannelijke auteurs tussen 1809 en 1913 in het Verenigd Koninkrijk. Deze teksten zouden moeten helpen een beter beeld te schetsen van enerzijds mannelijk attitudes in die tijd en anderzijds de veranderende meningen over vrouwenrechten. De ideeën en meningen van deze mannen werden telkens beïnvloed door de religie of ideologie die ze aanhingen.

Male voices on women's rights biedt een overzicht van deze verschillende, soms contrasterende ideeën en toont de invloed van veranderende man- en vrouwbeelden. Aan de hand van dagboekfragmenten, pamfletten, essays, speeches, pamfletten, krantenartikelen en preken wordt een licht geworpen op de invloed van politieke omstandigheden en theorieën, religieuze ideeën en economische kritieken op de ontwikkeling van vrouwenrechten in de 19ee eeuw. Een uitgebreide historische inleiding helpt ons de context waarin deze teksten ontstaan zijn beter te begrijpen.

Oliver, Kelly
Hunting girls: sexual violence from the hunger games to campus rape
New York: Columbia University Press, 2016. 203 p.

Hunting girls: sexual violence from the hunger games to campus rape

Katniss Everdeen (The Hunger Games), Bella Swan (Twilight) en Tris Prior (Divergent) doorbreken de stereotype van de hulpeloze vrouw die in haar ivoren toren wacht op redding. Ze breken los en redden de wereld met slag en stoot, maar niet zonder gevaar.

In Hunting Girls onderzoekt Kelly Oliver de representatie van jonge vrouwen in populaire cultuur. In films als Kick-Ass (2010), The Girl with the Dragon Tattoo (2011) en Maleficent (2014) worden de vrouwelijke hoofdpersonages gedreven door macht, controle en geweld. Hun ′harde′ kant wordt uitgespeeld ten koste van een ′zachte′ kant die te fragiel zou zijn. Oliver plaatst populaire cultuur naast het dagelijkse leven met de epidemie van seksueel geweld op de campus. Is geweld - en specifiek seksueel geweld - onvermijdbaar voor vrouwen in deze maatschappij? Zijn vrouwen tegelijkertijd daders en slachtoffers van geweld? Een boek dat past binnen de #MeToo hetze en naar voren schuift dat seksuele intimidatie geen riooldiscussie is.

Owen, Barbara; Wells, James en Pollock, Jaycelyn
In search of safety. Confronting inequality in women′s imprisonment
Oakland: University of California Press, 2017. 260 p.

In search of safety

In In search of safety worden gendergerelateerd geweld en conflicten in Amerikaanse vrouwengevangenissen van naderbij geanalyseerd. De auteurs hebben over een periode van tien jaar onder meer onderzocht hoe intersectionele ongelijkheden en cumulatieve nadelen de oorzaak vormen van gevangenisconflicten en geweld. Daarnaast hebben ze ook geëvalueerd in welke mate dit geweld een reflectie is van de weg die vrouwen reeds hebben afgelegd alvorens in de gevangenis terecht te komen. Het belang van een dergelijk onderzoek? Een recente studie heeft uitgewezen dat 86% van de vrouwen die in een Amerikaanse gevangenis hebben gezeten voorafgaand aan hun opsluiting te maken hebben gekregen met seksueel geweld of seksuele intimidatie.

Vrouwen moeten in de gevangenis over ongelijkheden onderhandelen door vormen van gevangeniskapitaal te ontwikkelen - sociaal, menselijk, cultureel, emotioneel en economisch - om hun veiligheid te waarborgen. De analyse van de auteurs focust op hoe conflicten en daaropvolgend geweld het gevolg zijn van onder meer mensenrechtenschendingen binnen de zeer gegenderde context die een gevangenis is, ongelijkheden van kapitaal tussen de gevangenen en relaties met correctioneel personeel. Van de gevangenen in Amerika die te maken krijgen met geweld gepleegd door leden van het personeel blijkt 67% vrouw te zijn.

In Search of Safety behandelt een zeer gevoelig en vaak schrijnend thema als je de huidige cijfers en conclusies erop na slaat. De auteurs kiezen er echter bewust voor om méér te doen dan opsommen ′hoe erg het allemaal is′. Er wordt resoluut gekozen voor een blik vooruit: (hoe te) komen tot de implementatie van internationale mensenrechtennormen in Amerikaanse gevangenissen?

Het boek komt niet zomaar uit het niets. De analyses gemaakt en richtlijnen voorop gesteld in dit boek kwamen er na tien jaar veldwerk in het Amerikaanse gevangenissensysteem. Het onderzoek zelf ging van start na het invoeren van de heel specifieke Prison Rape Elimination Act (2003).

Pender, Patricia
I′m Buffy and you′re History. Buffy the Vampire Slayer and Contemporary Feminism
London and New York: I.B.Taurus, 2016. 242 p.

I′m Buffy

Buffy the Vampire Slayer, uitgezonden tussen 1997 en 2003, is een van de meest geanalyseerde televisiereeksen aller tijden, ook binnen de academische wereld. De serie heeft ook nu nog een gigantische fanbasis. De cultserie wordt over het algemeen gezien als heel feministisch.

Dit boek geeft zowel een overzicht en bespreking van de serie zelf als van de academische studies over de serie. Patricia Pender behandelt o.a. de aanwezigheid van idealen van zowel het Tweede als Derde golffeminisme, hoe Buffy omgaat met etniciteit, klasse en homoseksualiteit en genderrollen en de weergave van mannelijkheid. Naast het feminisme in Buffy the Vampire Slayer, worden ook de verschillende academische visies op de series besproken. De academische wereld heeft het vaak moeilijk in hoe om te gaan met populaire cultuur en de vele fans die daarbij horen. Afsluiten doet de auteur met een bespreking van haar visie op toekomstige studies over Buffy. Dit boek is een goede aanvulling op, en geeft een degelijk overzicht van de al bestaande literatuur over Buffy the Vampire Slayer.

Petersen, Anne Helen
Too fat, too slutty, too loud : The rise and reign of the unruly woman
Londen : Simon & Schuster UK, 2017. 304 p.

Too fat

In Too fat, too slutty, too loud onderzoekt cultuurcriticus en Buzzfeed editor Anne Helen Petersen elf ′onhandelbare′ beroemde vrouwen, zoals tennisster Serena Williams, actrice Melissa McCarthy, rapster Nicki Minaj, popster Madonna, socialite Kim Kardashian, politica Hillary Clinton, transgender Caitlyn Jenner en actrice Lena Dunham. Een briljant werk dat vrouwen in een ander daglicht plaatst. Origineel is de invalshoek van de auteur: elk hoofdstuk is gewijd aan één van deze vrouwen. Vrouwen die worden gezien als geliefde, maar tegelijkertijd ook controversiële vrouwen. Ze zouden té dit of té dat zijn: te sterk, te naakt, te oud, te zwanger, enz.

De auteur hoopt met dit boek evolutie in gang te zetten die er voor zal zorgen dat op een dag vrouwen alleen de regels mogen volgen die ze voor zichzelf opleggen, zonder dat ze met de vingers gewezen worden.

Reimer, Vanessa (ed.)
Angels on earth. Mothering, religion, and spirituality
Bradford: Demeter Press, 2016. 278 p.

Angels on earth

Angels on earth omhelst zowel wetenschappelijke als creatieve bijdragen die onthullen hoe de intellectuele, emotionele en fysieke kant van het moederschap wordt geïnformeerd door de religiositeit en spiritualiteit van de vrouwen in kwestie. De verschillende auteurs onderzoeken hedendaagse en historische perspectieven op religieus en spiritueel moederschap door interdisciplinair onderzoek, feministisch schrijven, tekstuele analyses en creatief non-fictie werk. In tegenstelling tot het grootste deel van feministisch onderzoek waarin de religieuze en spirituele kennis van vrouwen niet echt diepgaand aan bod komt, verkennen Vanessa Reimer en de andere contribuerende auteurs in Angels on earth heel specifiek hoe dergelijke epistemologieën de geleefde ervaringen van diverse moeders over de hele wereld fundamenteel vormgeven.

Door tot slot de nadruk te leggen op de empowerment en verrijking die vrouwen ontlenen aan hun religieuze overtuigingen en spirituele wereldbeelden, nodigen de auteurs de lezer uit een dieper inzicht te verwerven in hoe moeders ook mee vorm geven aan hun lokale gemeenschappen, religieuze instellingen en bredere spirituele tradities.

Ryan, Kathleen J.; Myers, Nancy en Jones, Rebecca (eds.)
Rethinking Ethos. A Feminist Ecological Approach to Rethoric
Carbondale: Southern Illinois University Press, 2016. 304 p.

Rethinking Ethos

Labels die traditioneel worden toegeschreven aan vrouwen - moeder, engel des huizes, hoer of teef - suggereren karakteristieken die voorbijgaan aan de complexiteit van de identiteit van vrouwen of die het spreken door vrouwen in het openbaar onmogelijk maken. In Rethinking Ethos wordt het concept van ethos (klassiek als een kenmerk van geloofwaardigheid beschouwd) geherdefinieerd als ecologisch én feministisch, onderhandeld en heronderhandeld, en betrokken bij veranderende machtsdynamieken.

Via een mix van historische voorbeelden en hedendaagse casestudies biedt Rethinking Ethos een hele reeks nieuwe perspectieven waaronder queer-theorie, transnationale benaderingen, radicaal feminisme, Chicana-feminisme en inheemse standpunten om een feministische benadering van ethos te overwegen.

Voortbouwend op eerdere feministische en retorische geleerdheid presenteert deze collectie essays een voortdurende discussie over de unieke methoden waarmee het ethos van vrouwen wordt geconstrueerd en getransformeerd. Redacteuren Kathleen J. Ryan, Nancy Myers en Rebecca Jones identificeren hierbij drie retorische manoeuvres die ethos kenmerken in het feministische ecologische imaginaire: ethe als onderbreken/onderbreking, ethe als pleitbezorgen/pleitbezorger, en ethe als relatie/relateren. Elk onderdeel van het boek onderzoekt één van deze retorische manoeuvres.

Tot slot worden in het nawoord de gedachten gebundeld van de diverse auteurs over de potentiële impact en invloed van deze collectie en de mogelijkheden voor de toekomst van feministische retorische studies.

Solnit, Rebecca
Mannen leggen me altijd alles uit
Amsterdam : Uitgeverij Podium, 2017. 158 p.

Mannen leggen me altijd alles uit

Mannen leggen me altijd alles uit is de Nederlandse vertaling van Rebecca Solnits befaamde Men explain things to me uit 2014. Volgens Solnit is onze samenleving nog altijd doortrokken van ongelijkheid tussen de seksen. In het titelessay introduceert ze het verschijnsel dat inmiddels bekendstaat als ′mansplaining′. Waarom gaan mannen ervan uit dat ze alles weten? En, minstens zo erg, waarom laten vrouwen zich gewillig de mond snoeren? De Nederlandse auteur en journalist Marja Pruis laat in het voorwoord haar licht schijnen op het fenomeen Solnit, en vat perfect Solniets pionierswerk samen: "Het feminisme van Solnit is een sluimerende vanzelfsprekendheid, en niet het startpunt van waaruit ze de wereld is gaan beschouwen. Het is waarschijnlijk een van de redenen dat als ze dan een keer uithaalt naar de mannelijke soort, zoals in het titelessay van deze verzamelbundel, dit meteen zo′n hoge impact heeft." Een boek dat ons doet nadenken over machtsverhoudingen en seksisme in het dagelijkse leven.

Tolmach, Lakoff Robin en Sutton, Laurel A. (eds.)
Context Counts. Papers on Language, Gender, & Power
New York: Oxford University Press, 2017. 408 p.

Context counts

Robin Tolmach Lakoff is een befaamde linguïst wiens invloedrijke carrière een periode van veertig jaar overspant. Ze heeft de linguïstiek verrijkt met haar inzichtrijke sociale en politieke perspectieven en ze introduceerde in de linguïstiek vele ideeën over gender en taal die ondertussen gemeenplaats zijn.

Context counts geeft een retrospectief overzicht van de carrière van Lakoff door een aantal van haar belangrijkste papers samen te voegen. Elke paper wordt ingeleid door een prominente linguïst, waar Lakoff zelf dan weer een antwoord schrijft. De chronologisch geordende papers tonen de evolutie van haar werk. De oudste papers tonen het ontstaan van haar ideeën over de verbanden tussen taal en sociale macht. De latere papers hebben het over hoe gender en machtsrelaties aanwezig zijn binnen taal zelf.

Van den Berg, Floris
De vrolijke feminist. Een ecofeministische filosofie
Antwerpen: Houtekiet, 2017. 357 p.

De vrolijke feminist

In ′De vrolijke feminist′ evalueert auteur Floris van den Berg - bekend van ′De vrolijke veganist′ en ′Filosofie van een betere wereld′ - tradities die volgens hem een hindernis vormen voor de vrijheid en de ontplooiingsmogelijkheden van vrouwen.

Van den Berg behandelt de onderdrukking en mishandeling van vrouwen in religies, kijkt naar slachtoffers van huiselijk geweld, vrouwenhandel, gedwongen prostitutie, verkrachting, besnijdenis, uithuwelijking en eermoorden en onderzoekt de obsessie met vrouwelijke seksualiteit. Van den Bergs conclusie is duidelijk: elke vorm van onderdrukking moet stoppen. Maar hij ziet het in zijn boek ook breder: een mondiaal en universeel ecofeminisme waarin vrouwenrechten, veganisme en de problematiek rond duurzaamheid met elkaar verbonden worden. De slagzin van het boek spreekt voor zich: "Durf te zeggen dat je feminist bent!"

Van den Berghe, Jan
Vergeten Vrouwen: een tegendraadse kroniek van Belgie
Kalmthout: Polis, 2016. 463 p.

Vergeten vrouwen

Vergeten Vrouwen is het eerste boek in Vlaanderen dat vrouwelijk talent op zo veel verschillende domeinen onder de aandacht van het grote publiek brengt. Van heilige vrouwen en oorlogsheldinnen tot ontdekkingsreizigers en zakenvrouwen. Van rebellen en kunstenaressen tot politici.

Vrouwen die uit de geschiedenislessen worden gelaten, worden in dit boek gelauwerd voor hun levenswerk. De portretten zijn samengesteld aan de hand van een verscheidenheid aan bronnen zoals historische documenten, biografieën, brieven, dagboeken en eigentijdse getuigenissen die de verhalen heel persoonlijk maken. Ook pioniersvrouwen die het boek niet hebben gehaald, worden vermeld in de met-excuses-van-de-auteur-lijst achteraan in het boek. Vergeten Vrouwen is allesbehalve een tegendraadse kroniek, maar een onmisbare kroniek.


In RoSa′s onderwijskatern presenteren we een gedocumenteerde keuze van roldoorbrekend materiaal voor het onderwijs.

Download RoSa′s onderwijskatern - pdf


Cole Kirsti, Hassel Holly (ed.)
Surviving sexism in Academia: strategies for feminist leadership
New York: Routledge, 2017. 315 p.

Vrouwen met ambitie in de academische wereld lopen tijdens hun loopbaan tegen openlijk of verborgen seksisme aan. Kirsti Cole en Holly Hassel, beiden hoogleraren in de Verenigde Staten en ervaringsdeskundigen terzake, besluiten om niet langer meer te zwijgen. Wil je vrouwen gelijke kansen garanderen in de maatschappij, en dus ook aan de universiteiten, is het noodzakelijk om seksisme openlijk aan te kaarten. Surviving sexism in Academia is hier een aanzet toe. In het eerste gedeelte wordt beschreven wat seksisme inhoudt in de academische context en worden de moeilijkheden die vrouwen ervaren opgelijst. Het tweede gedeelte gaat nader in op strategieën en acties om deze moeilijkheden te verhelpen..

seksisme / leidinggevende beroepen / hoger onderwijs / feminism / gender / Verenigde Staten
EII a/0769

David Myriam E.
A feminist manifesto for education
Cambridge: Polity Press, 2016. 210 p.

In haar Feminist manifesto for education pleit Myriam E. David voor gelijke kansen voor meisjes en jongens in het onderwijs. Ze doet dit vanuit een feministisch perspectief. Doorheen de verschillende feministische golven is er altijd al bijzondere aandacht geweest voor het onderwijs. Ze belicht in enkele hoofdstukken de visies en thema′s over hoger onderwijs die tijdens de Tweede Feministische Golf aan de orde waren. Een honderdtal vrouwen die actief zijn in de academische wereld werden geïnterviewd over de veranderde context van het hoger onderwijs. Ze pleit ook voor een veilige en stimulerende omgeving voor meisjes en jongens in het onderwijs.

gender / vrouwenstudies / reader / intersectionaliteit

Delplanque Eve
De l′enseignement à la carrière: trajectoires des femmes artistes en Belgique au XXe siècle
Saint-Maur-des-Fosséeacute;s: Editions Jets d′Encre, 2016. 166 p.

Vrouwen in/en de kunstwereld het is nog altijd geen evidente combinatie. Het lijkt soms of er bijna geen vrouwen artistiek bezig zijn. Althans als je de officiële kunstcanon bekijkt. Zo wordt er in een recent overzicht van 500 Belgische meesterwerken van de 15e eeuw tot op vandaag slechts achttien vrouwen aangehaald. Hoe is zo′n onevenwicht te verklaren? Eve Delplanque is op zoek gegaan naar een antwoord in de archieven van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Toegang hebben tot het kunstonderwijs is hierbij cruciaal. Pas in 1889 heeft de Academie haar deuren voor vrouwen geopend, maar met de nodige restricties. We volgen de vrouwelijke studenten die tussen 1914 en 2000 aan de Academie hebben gestudeerd. Hun moeilijkheden en struikelblokken bij het uitbouwen van een artistieke carrière illustreren dat vrouw én kunstenares zijn niet altijd vanzelfsprekend is. Met ook getuigenissen van enkele hedendaagse Belgische kunstenaressen.

kunstonderwijs / kunstenaressen / loopbaan /België / 20e eeuw

De Saxe Jennifer Gale
Critical feminism and critical education: an interdisciplinary approach to teacher education
New York: Routledge, 2016. 152 p.

Jennifer Gale de Saxe vindt dat de lerarenopleiding best wel een injectie van feministische, pedagogische theorieën en praktijken kan gebruiken. Een democratisch en emancipatorisch onderwijs zou idealiter aandacht hebben voor gelijke kansen van alle leerlingen ongeacht hun sekse, sociale achtergrond of etnische afkomst. Na een stand van zaken in de openbare Amerikaanse scholen, gaat de auteur dieper in op de betekenis van kritische, feministische theorieën voor de lerarenopleiding. Ten slotte onderzoekt ze de mogelijkheden van de pedagogische tool ′Testimonio′ voor het onderwijs in de praktijk.

onderwijs / leraren / pedagogie / feminisme / theorieën / Verenigde Staten

De Welde Kristine, Stepnick Andi (eds.)
Disrupting the culture of silence
Sterling: Stylus Publishing,2015. 373 p.

Ondanks de vele stappen die reeds gezet zijn naar een gelijke behandeling van vrouwen en mannen aan universiteiten en hogescholen, is discriminatie in de academische wereld nog steeds aanwezig. Denken we maar aan het ′chilly climate′ en de ′Old boys′ club′. Vrouwen moeten navigeren tussen structuren en culturen die hen niet altijd welkom heten. Dit boek is bedoeld als toolbox om de gelijke kansen van vrouwen in het hoger onderwijs te bevorderen. Het is gebaseerd op recent onderzoek en de ervaringen van vrouwelijke academici. Verder worden case studies gepresenteerd, actieplannen toegelicht en goede praktijkvoorbeelden voorgesteld.

gelijke kansen / hoger onderwijs / universiteiten / Verenigde Staten
EII 2a/0262

Holt Nathalia
Rise of the rocket girls
New York: Little, Brown and Company, 2016. 337 p.

Rise of the rocket girls vertelt het verhaal van vrouwen in de ruimtevaartprogramma′s van NASA. Hun aandeel in het verwezenlijken van deze programma′s is lange tijd onderbelicht gebleven. Al sinds de jaren '40 van de 20e eeuw zijn vrouwen als wetenschapper actief in het ′Jet Propulsion Laboratory′. Hier hebben ze onder meer meegewerkt aan het lanceren van de eerste Amerikaanse satelliet. Later zou dit laboratorium onderdeel worden van NASA. De vrouwelijke wetenschappers hebben mee de basis gelegd voor de eerste vluchten naar de maan. Als ingenieurs hebben zij mee vorm gegeven aan de ontwikkeling van de technologie waarover wij vandaag beschikken. De auteur hheeft de mogelijkheid gehad in gesprek te gaan met enkele vrouwen van het oorspronkelijke team. Op de achterflap van het boek staat een mooi citaat van Maria Popova "When Neil Amstrong made his ′giant leap for mankind′, there was womanhood in the control room."

wetenschappelijke beroepen / Verenigde Staten / 20e eeuw
T/ 1333

Kihl Lisa A., Schull Vick D., Shaw Sally
Gender Politics in the US College Athletic Departments. The Case of the University of Minnesota Merger
New York: Palgrave Pivot, 2016. 147 p.

Via een casestudie over het samengaan van de vrouwelijke en mannelijke sportdepartementen van de Universiteit van Minnesota wilden de auteurs oorspronkelijk simpelweg een bijdrage leveren aan de al bestaande literatuur over fusies van organisaties en bedrijven. Al snel kwamen ze echter tot inzicht dat gender een grote invloed heeft op het fusioneringsproces van de departementen. Dit onderzoek bekijkt waarom vrouwen nog steeds sterk ondervertegenwoordigd zijn in het managementteam van sportdepartementen in de Verenigde Staten.

onderwijs / universiteiten / sport / gender / beleid / Verenigde Staten

Launius Christie, Hassel Holly
Threshold Concepts in Women′s and Gender Studies.Ways of Seeing, Thinking and Knowing
New York and London: Routledge, 2015. 203 p.

"What are the ways of thinking, seeing, and knowing that characterize our field and are valued bij its practitioners?" Vanuit deze vraag vertrekt deze reader. Waar de meeste andere readers voor studenten vertrekken vanuit instellingen waar genderongelijkheid invloed heeft, zoals bijvoorbeeld media, familie, religie en gezondheidszorg, vertrekt deze reader vanuit vier basisconcepten van het feminisme. Door te vetrekken vanuit deze basisconcepten willen ze studenten introduceren in een feministische manier van denken, zien en weten. ′Gender als sociaal construct′, ′privilege en onderdrukking′, ′intersectionaliteit′ en ′feministische praxis′ moeten werken als lens, waardoor de studenten leren te kijken naar onderwerpen vanuit een feministisch perspectief. Elk hoofdstuk vertrekt vanuit een aantal definities, waarna de concepten verder besproken worden en er recente gegevens en voorbeelden gegeven worden. Afsluiten gebeurt met een aantal oefeningen en vragen waarmee de studenten kunnen werken om een dieper inzicht te verkrijgen in de besproken concepten.

gender / vrouwenstudies / reader / intersectionaliteit

Longman Karen A. , Madsen Susan R. (ed.)
Women & leadership in higher education
Charlotte: Information Age Publishing, 2014. 234 p.

In Amerikaanse universiteiten vormen vrouwen de meerderheid van de studenten. Op de academische ladder daarentegen zijn er bitter weinig vrouwen te bespeuren aan de top. Amper 10% van de hoogleraren en minder dan 30% van de raden van bestuur is een vrouw. De reden voor deze ondervertegenwoordiging zijn veelvoudig en complex. De universiteit is nog altijd een mannelijk gedomineerde werkplek. De hoofdmoot van dit boek stelt mogelijke strategieën voor om vrouwelijk leiderschap te bevorderen.

leiderschap / leidinggevende beroepen / hoger onderwijs / universiteiten / Verenigde Staten
EII g/0068

Marina Brenda
Mentoring away the glass ceiling in academia: a cultural critique
Lanham: Lexington Books, 2015. 204 p.

Hoe doorbreek je het glazen plafond in de academische wereld? Eén van de beproefde strategieën is het begeleiden van vrouwen bij elke stap die ze nemen op de academische loopbaanladder. In dit boek bekijkt de auteur het thema mentoring vanuit verschillende invalshoeken. Zo wordt de relatie tussen de mentor en de leerling onderzocht, de mentoringprogramma′s aan universiteiten tegen het licht gehouden en ervaringen van vrouwen meegegeven. Met focus op Latina′s en zwarte vrouwen. Zij blijven een achterstand hebben als het gaat om leidinggevende functies aan universiteiten en hogescholen. Het boek sluit af met ideeën en een stappenplan voor het implementeren van een succesvol mentoringprogramma.

glazen plafond / hoger onderwijs / universiteiten / mentoring / loopbaan / discriminatie / zwarte vrouwen / ervaringen / Verenigde Staten
EII a/0768

Milner Arienne n., Braddock II Jomills Henry
Sex Segregation in Sports. Why Separate is Not Equal
Santa Barbara: Praeger, 2016. 208 p.

Met dit boek willen de auteurs verklaren waarom mannen en vrouwen binnen de sport in aparte competities wedijveren. Tegelijkertijd stellen ze de motivaties achter deze scheiding in vraag aan de hand van sociale, biologische en juridische argumenten en bespreken ze de mogelijke maatschappelijke voordelen van een gemengde competitie. De vergelijking wordt gemaakt tussen ras en sekse als sociale constructen zonder wetenschappelijke basis, de ideologieën die daaraan verbonden zijn en de impact ervan op de samenleving. Waar rassensegregatie in de sport tegenwoordig niet bestaat, blijft er een scheiding bestaan tussen de mannen- en vrouwencompetities. Net zoals de toegenomen interactie tussen mensen van verschillende etniciteit na het einde van de rassensegregatie in de V.S. tot positievere attitudes ten opzichte van elkaar leidde, menen Milner en Braddock III dat het einde van de segregatie tussen mannen en vrouwen binnen de sport zou leiden tot een verandering in de heersende genderideologie. Afsluitend worden er voorstellen gedaan die zouden helpen de obstakels voor het einde van gendersegregatie te overkomen.

sport / discriminatie / onderwijs / overheidsbeleid / secundair onderwijs / universiteiten / gelijke kansen / gender / Verenigde Staten

Pollack Eileen
The Only Woman in the Room. Why Science is Still a Boys′ Club
Boston: Beacon Press, 2015. 266 p.

In 2005 doet de president van Harvard University de uitspraak dat het gebrek aan vrouwelijke wetenschappers in de STEM-wetenschappen te wijten is aan een inherent verschil in aanleg voor wetenschap en wiskunde tussen mannen en vrouwen. Als reactie hierop schreef Eilleen Pollack haar eigen ervaringen als fysicastudente aan Yale in de jaren ′60 en ′70 neer, en vertelt ze over de sociale, culturele en institutionele discriminatie die zij en andere studentes binnen het veld moesten ondergaan. Het belette velen van hen carrière te willen of kunnen maken binnen STEM. Vervolgens interviewde ze voor haar boek vele andere studentes en lesgevers en stelt ze vast dat ook al wordt binnen STEM de situatie voor vrouwen stilaan beter, er toch nog vele hindernissen te overwinnen zijn.

wetenschap / wetenschappelijke beroepen / ervaringen / Verenigde Staten

Quinlan Elizabeth e.a. (ed.)
Sexual violence at Canadian universities
Waterloo; Wilfrid Laurier University Press, 2017. 342 p.

Seksueel geweld is niet alleen bij ons, maar ook in Canada een groot sociaal probleem. Aan Canadese universiteiten is 33% van de studentes slachtoffer van seksueel geweld. De daders zijn veelal medestudenten die niet aan hun proefstuk toe zijn. De reactie vanuit de universiteiten is op z′n zachtst gezegd ontmoedigend voor de studentes. Pas nadat enkele zaken in de media zijn verschenen en er een storm van verontwaardiging is losgebroken, hebben de universiteiten besloten een beleid inzake preventie seksueel geweld te initiëren. In dit boek wordt seksueel geweld op de universiteitscampus en het preventiebeleid terzake tegen het licht gehouden. Actievoerders en academisch personeel spreken zich elk vanuit hun achtergrond uit over dit belangrijke topic.

seksueel geweld / universiteiten / beleid / acties / preventie / Canada

Rayner-Canham Marelene, Rayner-Canham Geoff
A chemical passion: the forgotten story of chemistry at British independent girls′ schools, 1820s-1930s
London; UCL Institute of Education Press, 2017. 251 p.

Wetenschap en technologie zijn nog steeds grotendeels een mannendomein getuige het aantal meisjes dat slechts schoorvoetend voor een STEM-richting kiest. Nochtans is het ooit anders geweest. De auteurs van A chemical passion hadden al enkele publicaties over wetenschappelijke pioniers geschreven vooraleer ze zich hebben afgevraagd waar vrouwelijke, Britse scheikundigen in de 19e en begin 20e eeuw werden onderricht. Hun zoekactie bracht hen bij de onderwijsprogramma′s van enkele private meisjesscholen in de periode 1820-1930 in het Verenigd Koninkrijk: het vak scheikunde werd onderricht sinds het bestaan van deze scholen. Vastberaden directrices zorgden voor goed ingerichte laboratoria en bevlogen leraressen slaagden erin om veel meisjes voor scheikunde te doen interesseren. De auteurs schetsen een mooi beeld van deze vergeten geschiedenis. Een must read voor al wie een hart heeft voor meisjes en wetenschap.

basisonderwijs / secundair onderwijs / hoger onderwijs / universiteiten / feminisme / pedagogie

Sobel Dava
The glass universe: the hidden history of the women who took the measure of the stars
London: 4th Estate, 2016. 324 p.

Wetenschap is nog veel te veel een mannenterrein. Meisjes kiezen er nog te weinig voor. Het ontbreken van vrouwelijke rolmodellen is één van de mogelijke verklaringen. Het goede nieuws is dat er doorheen de geschiedenis altijd al vrouwen zijn geweest die gepassioneerd aan wetenschap deden, alleen werden hun bijdragen niet altijd op hun juiste waarde geschat. Neem nu het wetenschapsgebied astronomie: vrouwen zijn op dit terrein al eeuwenlang actief, maar hun namen zijn niet opgenomen in ons collectief wetenschappelijk geheugen. Dava Sobel vertelt in The Glass universe de geschiedenis van enkele van deze vergeten vrouwelijke astronomen die werkzaam waren aan het Harvard Observatory in de Verenigde Staten eind 19e eeuw-begin 20e eeuw. Hier schreven Henrietta Swan Leavitt, Annie Jump Canon, Cecilia Payne, Williamina Fleming en Antonia Maury mee aan de geschiedenis van de astronomie.

Astronomie / wetenschappelijke beroepen / universiteiten / Verenigde Staten / 19e eeuw / 20e eeuw
EII m/0140

Stam Dineke met m.m.v. Mineke Bosch en Nazila Ahmadie
Briljante studente heel origineel: negentig jaar Fonds Dr. Catharine van Tussenbroek voor vrouwen in de wetenschap
Hilversum: Verloren, 2016. 130 p.

Catharina van Tussenbroek (1852-1925) was na Aletta Jacobs de tweede vrouwelijke arts van Nederland. In 1926 werd als eerbetoon aan haar het Fonds Dr. Catharine van Tussenbroek opgericht. Het is nog steeds de bedoeling om vrouwen die wetenschappelijk onderzoek doen een financiële steun in de rug te geven. In het eerste deel van het boek wordt een biografisch portret geschetst van de arts en wetenschapper Catharina van Tussenbroek. Daarna wordt de geschiedenis en werking van het fonds toegelicht. Tot slot geeft het boek de impact van een studiebeurs weer op de loopbaan van wetenschapsters. Doorheen de volledige publicatie vertellen onderzoeksters welke invloed het krijgen van zo′n beurs had op hun persoonlijke loopbaantraject.

wetenschappelijke beroepen / financieel / vrouwenorganisaties / Nederland
EII a/0766

Stoll Laurie C.
Race and gender in the classroom: teachers, privilege, and enduring social inequalities
Lanham: Lexington Books, 2013. 139 p.

Gender en etniciteit zijn nog altijd belangrijke topics in het Amerikaanse onderwijssysteem. Uit cijfers blijkt dat er in vergelijking met blanke jongens, minder zwarte jongens een diploma secundair onderwijs behalen. Meisjes scoren beter in het onderwijs dan jongens, maar blijven ondervertegenwoordigd in de STEM-studierichtingen. Het onderzoek van Laurie Cooper Stoll geeft meer inzicht in hoe gender en racisme aanwezig zijn in het huidige Amerikaanse klaslokaal. Ze observeerde gedurende een schooljaar achttien leerkrachten in scholen in Chicago. Haar onderzoek laat zien dat het minimaliseren van gender en etniciteit op school vaak leidt tot kleurenblind racisme en genderblind seksisme.

onderwijs / gender / seksisme / racisme / leraren / Verenigde staten

Thompson Barbara
Gender, Management and Leadership in Initial Teacher Education. Managing to Survive in the Eduction Marketplace?
London: Palgrave Macmillian, 2017. 285 p.

De voorbije jaren is er steeds meer onderzoek gedaan naar de impact van gender binnen het hoger onderwijs. Vele verschillende velden binnen het onderwijs zijn al besproken. Over vrouwelijke managers binnen de leerkrachtenopleidingen is er echter nog niet veel verschenen. De rol van deze managers is nochtans interessant omdat het iets zegt over de gevolgen van de toename van het aantal vrouwen in het onderwijs en de bijhorende managersfuncties. Daarnaast moeten deze managers ook omgaan met een veranderende visie van de overheid op het onderwijs en de steeds toenemende invloed van een neoliberaal beleid. Ze balanceren steeds tussen de praktijkgerichte opleiding die de overheid wil en de academische wereld waarin ze zich nog steeds bevinden. Thompson zoekt uit wat de gevolgen hiervan zijn voor vrouwelijke managers en leidinggevers binnen het onderwijs, en hoe zij met die gevolgen omgaan.

onderwijs / management / leidinggevende beroepen / leraren / hoger onderwijs / Verenigd Koninkrijk

Van de Grift Betsy
Jongensbrein/ Meisjesbrein
Amsterdam: Uitgeverij SWP, 2016. 143 p.

Zijn er verschillen tussen jongens en meisjes in aanleg en gedrag? Op deze vraag probeert de auteur antwoorden te formuleren. Van de Grift steunt hierbij op neurobiologische en neuropsychologische feiten. Deze worden eerst besproken, gevolgd door een bespreking van ruim twintig verschillende strategieën om met genderverschillen in kinderopvang en kleuteronderwijs aan de slag te gaan. Het laatste gedeelte schenkt extra aandacht aan het kleuterjongetje, vanuit de visie dat jongetjes er baat bij hebben als er meer aandacht komt voor hun ontwikkelingsbehoeften. Deze visie vertrekt vanuit het idee dat het gedrag van jonge kinderen meer gebaseerd is op hun onrijpe breinontwikkeling dan aan genderverschillen.

gender / neurologie / onderwijs / basisonderwijs / kinderopvang / meisjes / jongens / pedagogie / natuur-cultuurdebat
DII 3f/0176


Gendered racism, coping, identity centrality, and African American college women′s psychological distress / Szymanski Dawn M., Lewis Jioni A.
Psychology of Women Quarterly, vol. 40, nr. 2, juni, 2016, p.229-243.
racisme / zwarte vrouwen / gender / seksisme / stress / identiteit / hoger onderwijs / Verenigde Staten

Stereotypes about gender and science: women-scientists / Carli Linda L. e.a.
Psychology of Women Quarterly, vol. 40, nr. 2, juni, 2016. p. 244-260.
stereotypering / wetenschappelijke beroepen / onderzoek / attituden / universiteiten / studenten / Verenigde Staten

Genderrollen doorbreken in het onderwijs
De Mens.Nu Magazine, jrg. 5, nr. 4, 2016.
onderwijs / sekserollen / gender/ België / interview

Strijd is nog niet gestreden
De Mens.Nu Magazine, jrg. 5, nr. 4, 2016.
universiteiten / leidinggevende beroepen / Witte Els / Pauwels Caroline / België / interview

UGent gaat strijd aan met seksistische mopjes
De Standaard, 14 november 2016.
universiteiten / gender / seksisme / beleid / België

Abortus blijft huizenhoog taboe op schoolbanken
De Standaard, 17 december 2016.
seksuele vorming / onderwijs / abortus / attituden / België

Regel 7: mijd de tête-à- tête
De Standaard, 17 december 2016.
seksuele intimidatie / beleid / universiteiten / België

′Beloon vrouwelijk accent aan unief′: financiering universiteiten gekoppeld aan gender-toets?
De Standaard, 17 december 2016.
Genderbudgeting / universiteiten / België

Genderbewust onderwijs: is de tanker aan het keren?
Welwijs, jrg. 27, nr. 4, december 2016.
onderwijs / gender / diversiteit / België

Zwitserse moslimmeisjes niet (meer) vrijgesteld van zwemlessen
De Standaard, 11 januari 2017.
onderwijs / hoofddoeken / rechtspraak / Zwitserland

Het glazen plafond doorbroken? De eerste generatie vrouwelijke hoogleraren aan de universiteit Gent (1960-2014)
Historica, jrg. 40, nr. 2, 2017, p.25-29.
hoogleraren / universiteiten / glazen plafond / loopbaan / België / 20e eeuw / 21e eeuw

In search of the missing link: gender, education and the radical right / Miller-Idriss Cyn-thia, Pilkington Hilary
Gender and Education, vol. 29, nr. 2, maart, 2017, p. 133-146.
gender / onderwijs / rechts extremism

Towards equality for women and men from one race; Sophie Rogge Börner′s racial-feminist philosophy of education / Meyer Jennifer
Gender and Education, vol. 29, nr. 2, maart, 2017. p. 147-164.
Rogge-Börner Sophie / gelijke kansen / feminism / nazisme / onderwijs / racisme / Duitsland

Gender, reputation and regret: the ontological politics of Australian drug educa-tion / Farrugia Adrian
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017, p. 281-298.
gender / secundair onderwijs / preventie / leermiddelen / Australië

The intersection of self and school: how friendship circles influence heterosexual and selfidentified queer teenage New Zealand boy′s views on acceptable language and behavior / Sexton Steven S.
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017, p. 299-312.
vriendschap / jongens / secundair onderwijs / taalgebruik / heteroseksualiteit / homoseksualiteit / Nieuw Zeeland

The nationalised and gendered citizen in a global worldexamples from textbooks, policy and steering documents in Turkey and Sweden / Carlson Marie, Kanci Tuba
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017, p. 313-331.
onderwijs / gender / nationalisme / leermiddelen / burgerschap / overheidsbeleid / Zweden / Turkije

Becoming a female leader in higher education: investigations from a regional university / Redmond Petrea e.a.
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, may, 2017, p. 332-351.
hoger onderwijs / leidinggevende beroepen / universiteiten / Australië

′Sticks and stones′: masculinities and conflict spaces / Tucker Leigh Adams, Govender Kay-marlin
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017, p. 352-368.
mannelijkheid / jongens / geweld / secundair onderwijs / Zuid-Afrika

Reading gender: a feminist, queer approach to children′s literature and children′s discursive agency / Earles Jennifer
Psychology of Women Quarterly, vol. 38, nr. 4, december 2014.
wetenschappelijke beroepen/ loopbaan/gezin/universiteiten/attituden/Verenigde Staten

Manchester overweegt school voor holebi′s
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017,p. 369-388.
kinderliteratuur / basisonderwijs / gender / sekserollen / stereotypering / kinderen / attituden / feminisme / queer theory / Verenigde Staten

Schooling the mean girl: a critical discourse analysis of teacher resource materials / Bethune Jennifer, Gonick Marnina
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017, p. 389-404.
meisjes / psychisch geweld / leermiddelen / discourse analysis / basisonderwijs / Canada

Revealing a hidden curriculum of black women′s erasure in sexual violence prevention policy / Wooten Sara Carrigan
Gender and Education, vol. 29, nr. 3, mei, 2017, p. 405-417.
seksueel geweld / zwarte Vrouwen / universiteiten / preventie / Verenigde Staten

′Dokters zijn helden. Maar ingenieurs ook′
De Standaard, 17 mei 2017
STEM / secundair onderwijs / meisjes / studiekeuze / België

Partners for success? Undergraduate women′s postfeminist constructions of intimate relationships / Blair Elizabeth E.
Gender and Education, vol. 29, nr. 6, oktober, 2017, p. 671-690.
studenten / hoger onderwijs / relaties / prestaties / attituden / Verenigde Staten

Online education as ′vanguard′ higher education: exploring masculinities, ideologies, and Gerontology /Misiaszek Lauren Ila
Gender and Education, vol. 29, nr. 6, oktober, 2017, p. 691-708.
hoger onderwijs / mannelijkheid / internet / pedagogie

Feminist pedagogy and social change: the impact of the Caribbean institute in gender and development / Crawford Charmaine, Jackson-Best Fatimah
Gender and Education, vol. 29, nr. 6, oktober, 2017, p. 709-730.
feminisme / pedagogie / onderwijsprogramma′s/Caraïbisch Gebied

The pen is the spear of today′: (re)producing gender in the Maasai schooling setting
Gender and Education, vol. 29, nr. 6, oktober, 2017, p. 731-747.
onderwijs / basisonderwijs / gender / Kenia

Digitale documenten

Council of Europe
Combating gender stereotypes and sexism in and through education
[S.l.]: Council of Europe, 2016.

European Institute for Gender Equality
Integrating gender equality into academia and research organisations. Analytical paper
Lithuania: EIGE, 2016. 36 p.

European Institute for Gender Equality
Gender Equality in Academia and Research - GEAR tool. Making a Gender Equality Plan
[S.l.]: EIGE, 2016. 58 p.

RoSa bespreekt

Annapurna: A Woman′s place: The Dramatic Story of the First Women′s Ascent of One of the World′s Highest Peaks - Arlene Blum (1980)


Bibliografische informatie

Arlene Blum
Annapurna: A Woman′s place: The Dramatic Story of the First Women′s Ascent of One of the World′s Highest Peaks
Londen, Granada, 1980. 256 p.
RoSa-exemplaarnummer DIII5a/0004

sport / wandelsport / ervaringen / Nepal

. . . there are no good women climbers. Women climbers either aren′t good climbers or they aren′t real women. (introductie)

1978 Women′s Himalayan Expedition

In augustus 1978 lieten 13 vrouwen Berkeley, Californië in de VS achter zich. Bestemming: Kathmandu in Nepal, met als ultieme doel de top van de Annapurna I bereiken. Voor zij die een soort ′Annapa-pa, wat?′-ervaring hebben: de Annapurna I is de tiende hoogste berg ter wereld en bevindt zich in het Himalayagebergte. Het is één van de slechts veertien bergen die hoger dan 8000m reiken. Meer specifiek bevindt de berg zich in het Annapurna Himal gebergte.

De Annapurna I is vooral bekend door het feit dat zij de eerste berg boven de 8000m is die door de mens succesvol werd beklommen. Op de heuglijke dag 3 juni 1950 bereikten Maurice Herzog en zijn kompaan Louis Lachenal de top. Het wekt vast geen verbazing als we melden dat beide klimmers mannen waren. De beklimmingen die daarop zouden volgen leverden telkens mannelijke voeten op de top. Bijna 30 jaar na die bewuste 3 juni 1950 wou een specifieke expeditie, de 1978 Women′s Himalayan Expedition, daar verandering in brengen. In 1978 droomde een team uitsluitend bestaand uit vrouwen ervan om het huzarenstukje van Herzog en Lachenal na te doen én hiermee de eerste vrouw op de top van de Annapurna I te realiseren. Dit boek is een relaas van deze expeditie.

Een relaas van een ′onmogelijke′ beklimming

De Annapurna I is een berg met een onrustwekkende geschiedenis. Tussen 1950 en 1978 bereikten slechts 8 mannen de top. Zij die niet slaagden, keerden ook niet zomaar terug naar huis. Het merendeel van zij die een poging waagden, lieten hun leven op de berg.

De 1978 Women′s Himalayan Expedition was de eerste poging van een uitsluitend uit vrouwen bestaand team om de Annapurna I te bedwingen. Door de onrustwekkende geschiedenis van de berg die zij beoogden te beklimmen, en het wijdverspreid seksisme in de klimwereld - maar ook daarbuiten - ging de expeditie-opzet en -start echter niet van een leien dakje. Ook tijdens de expeditie moesten de vrouwen tegen meerdere - vaak onzichtbare - hindernissen opboksen.

In dit boek biedt expeditieleider Arlene Blum zowel ruimte aan het technische aspect van het klimmen, het persoonlijke en sociale aspect van een groep mensen die samen een expeditie ondernemen alsook het historische aspect omtrent de expeditie zelf. Daarnaast is ook ruim aandacht voor de hindernissen die de expeditie ervoer net omdat het een volledig uit vrouwelijke klimmers bestaande expeditie inhield.

A Women′s Place is On Top

De keuze om net de Annapurna I te bedwingen kwam niet enkel voort uit de kennis dat het de eerste achtduizender (zo noemt men een berg die boven de 8000m ligt in de klimwereld) was waarvan de mens ooit de top had bereikt. Er was een tweede reden. De naam Annapurna kan uit het Hindi vrij vertaald worden als "de godin die rijk is op het gebied van levensonderhoud", wat de organisatoren van de expeditie een toepasselijke naam vonden voor een volledig vrouwelijke expeditie.

Tshirt logo

Om de expeditie te financieren werden T-shirts verkocht met daarop de slogan "A Woman′s Place Is On Top . . . Annapurna". De verkoop werd een succes. Ook nu nog, jaren later, is er vraag naar de iconische T-shirts. De vraag werd op een bepaald moment zelfs zo groot dat outdoor kledingmerk The North Face - nu ook niet de minste - de handen in elkaar sloeg met Arlene Blum om 40 jaar na datum nieuwe T-shirts, maar nu ook hoodies en truien, op de markt te brengen met daarop de iconische slogan van de 1978 Women′s Himalayan Expedition. De opbrengst van de huidige verkoop gaat integraal naar She Jumps, een NGO die meisjes en vrouwen wil warm maken voor diverse outdoor activiteiten.

Bron foto: Arlene Blum t-shirts Meer info: The North Face en She jumps

Klimmen als vrouw in de jaren ′70 van de 20e eeuw

Vrouwen waren anno 1978 zeldzaam in de klimwereld. En ook dat aspect komt aan bod in dit boek. De expeditie hield 13 vrouwelijke klimmers in die allen hun eigen hindernissen hadden overwonnen. Maar ook toen ze de handen in elkaar sloegen moesten ze tegen meerdere vooroordelen opboksen. Misschien zelf nog meer dan anders. Een goed voorbeeld hiervan, dat in het boek uitgebreid wordt aangehaald, is de financiering van de expeditie. Allemaal goed en wel dat er vrouwelijke klimmers mee gaan op expeditie. Het wordt een heel ander verhaal als ze de expeditie ook willen gaan leiden én er specifiek op staan géén mannen mee te nemen: niet als deelnemers, niet als ondersteunende leden, niet als sherpa′s. Dit leverde nogal wat tegenkantingen op om de expeditie van de grond te krijgen, fondsen te vinden én überhaupt toestemming te krijgen van de Nepalese overheid om de beklimming te doen (zo werkt dat voor alle beklimmingen). Ook eenmaal ter plaatse in Nepal zou het niet evident blijken om voorbij te gaan aan lokale vormen van seksisme en indelingen en taakverdelingen m/v.

But when the press asks me about discrimination by men - and the frequently do - my answers have always been vague. I Would like to see attitudes change, and to that end I have tried to avoid strident statements. Our achievements in the mountains should speak for themselves. (p.8)

Seksisme kan hardnekkig zijn, zo blijkt

Het boek is gelukkig méér dan een relaas van het seksisme en de moeilijkheden die de expeditie ervoer, maar zeker in de eerste hoofdstukken is het een alom aanwezig thema, zelfs als het niet de hoofdfocus is van een alinea of verhaal. Treffend is wel, dat al lezend je mindset heel snel over gaat van "dit is een boek uit de jaren ′70 van de vorige eeuw" naar "dit is zó herkenbaar - en niet alleen in de klimwereld". Het boek toont ons de hardnekkigheid waarmee seksisme verweven kan zijn met de pilaren en grondvesten van onze samenleving, dat - ondanks de vele aandacht die het fenomeen de afgelopen jaren, en zelfs decennia, gekregen heeft - het mogelijks nog moeilijker uit te roeien is dan we al dachten. De idee dat man en vrouw zodanig verschillend zijn dat we altijd vanuit dat verschil moeten denken, reageren, praten en handelen blijft alom tegenwoordig en verdient ook anno 2017 nog het nodige weerwoord. Onderstaande quote had evengoed uit een debat van gisteren kunnen komen:

Similarly, I am often drawn into debates about whether women or men have more endurance or some other physical or psychological edge in climbing. I don't believe that such comparisons are of any value. Individual differences are more important than sexual ones, and motivation counts most of all. (Arlene Blum, p.8)

Het mooie aan dit boek is dat het je - ondanks bovenstaand besef - niet met een negatief gevoel achterlaat, maar eerder een herwonnen enthousiasme meegeeft om te blijven vechten voor gelijke kansen, of het nu om de klimwereld gaat of de wereld daarbuiten.

Bestemming bereikt

Ook positief is het feit dat het boek over een succesvolle beklimming gaat. De expeditie slaagde in zijn opzet: de eerste vrouw - het werden er twee - op de top van de Annapurna I verwezenlijken.

Op 15 oktober 1978 om 15u29 - na twee maanden klimmen in hevige stormen en lawines - bereikten twee leden van de expeditie vergezeld door twee sherpa′s de top van de Annapurna I: klimmers Vera Komarkova en Irene Miller. Het slagen van de expeditie ging echter niet zonder offers. Twee expeditieleden - klimmers Vera Watson en Alison Chadwick-Onyszkiewicz - lieten hun leven in een latere poging ook de top te bereiken. Ook voor dit verdriet en het dubbele gevoel van overwinning en verlies zo dicht bij elkaar is aandacht in het boek.

You never conquer a mountain. You stand on the summit a few moments, Then the wind blows your footprints away. (p.211)

Streven naar grootsheid, het waarmaken van dromen

De dunne lijn tussen vreugde en tragedie is een verhaal dat niet vreemd is aan de wereld van het bergbeklimmen, maar voor het eerst in de geschiedenis werd dit verhaal vanuit het perspectief van vrouwelijke klimmers neergepend in ′Annapurna, A Woman′s place. The Dramatic Story of the First Women′s Ascent of One of the World′s Highest Peaks′.

Alleen daarom al is het een must read voor alle sportievelingen onder ons die twijfel soms al eens laten overheersen in de zin van ′krijg ik die kans wel′, ′ga ik dat wel kunnen′,. . . Ondanks alle obstakels wisten deze vrouwen hun doel te bereiken, en dit in een tijdperk waarin nog veel minder dan vandaag animo was voor hun initiatief, dromen en inspiraties. Laat hun verhaal 40 jaar later ons nog steeds inspireren om grootste dingen te doen, ondernemen of op z′n minst te dromen.

We′ve done what we set out to do - there′s no point higher. (Irene Miller, p.214)

The American sisterhood: Writings of the feminist movement from colonial times to the present - Wendy Martin (1972)

The American sisterhood

Bibliografische informatie

Wendy Martin
The American sisterhood: Writings of the feminist movement from colonial tomes to the present
New York: Harper & Row Publishers, 1972. 367 p.
RoSa-exemplaarnummer FIIm/0008

vrouwenbeweging / bloemlezing / Verenigde Staten / Historische perioden

The history of mankind is a history of repeated injuries and usurpations on the part of man toward woman, having in direct object the establishment of an absolute tyranny over her. (fragment uit de Declaration of Sentiments, Seneca Falls Convention, 1848, als geciteerd op p. 43 van het boek)

Pioniers van het Amerikaanse feminisme aan het woord

Het naslagwerk The American Sisterhood bevat een schat aan (vergeten) speeches, brieven en papers van feministische voortrekkers uit de Verenigde Staten. Vertrekpunt van het boek: de strijd van Anne Hutchinson in de 17de eeuw. Daarna baant het boek zich een weg langs onder meer de Seneca Falls Convention, Amelia Bloomer, Elizabeth Cady Stanton, Susan B. Anthony, Sojourner Truth, Emma Goldman en Charlotte Perkins Gilman. Last but not least krijgen ook de radicale feministen van de jaren ′60 van de 20e eeuw, zoals Gloria Steinem en Robin Morgan, een platform.

Het boek was redelijk baanbrekend toen het verscheen, alleen al omdat het teksten bevat én samenbundelt die amper nog elders te vinden/raadplegen zijn. Een gegeven dat pre-internet niet te onderschatten valt.

Much of the material in this volume has not been available to the general public since its initial printing and is now quite difficult to obtain. Many of these essays can only be found in special collections or in rare book rooms and have generally been overlooked by most historians and literary scholars. (ix, voorwoord)

Voor al wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van gelijke kansen m/v en meer specifiek in de Amerikaanse grondslagen binnen de strijd om gelijke rechten, een boek om zeker in handen te nemen. Ook anno 2017 blijven de woorden van deze feministische pioniers van belang en in dit boek krijg je ze allemaal samen gebundeld.

Aandacht voor het historisch kader

Het boek, van de hand van Wendy Martin, houdt een goede weergave in van het historisch kader waarin de vrouwen die aan het woord komen zich bevonden toen ze hun woorden spraken of neerpenden. Diverse vrijheden - of het gebrek daaraan - komen dan ook aan bod: religieuze vrijheden, economische rechten, sociale en culturele normen, politieke rechten, . . .

Het boek is opgedeeld in hoofdstukken die steeds één tekst, overtuiging of strijd onder de loep nemen. Hierbij wordt telkens één vrouw centraal gesteld. Sommige belangrijke pioniers, zoals Lucy Stone, Amelia Bloomer, Elizabeth Cady Stanton & Susan B. Anthony duiken op die manier in meerdere hoofdstukken op, aangezien ze auteur waren van meerdere belangrijke speeches en/of bij de strijd rond diverse vrijheden actief waren.

De 46 hoofdstukken worden vervolgens onderverdeeld in twee grote blokken. Het eerste blok handelt over politieke, juridische en economische vraagstukken, het tweede over sociale, seksuele en psychologische debatten binnen de strijd voor gelijke rechten m/v.

De auteur heeft doorheen de verschillende hoofstukken aandacht voor overwinningen inzake vrouwenrechten, maar ook voor de hindernissen en beproevingen waar de vrouwen aan het woord mee af te rekenen hadden. The American Sisterhood biedt de lezer daarnaast ook een korte blik op de offers die deze strijdbare vrouwen soms maakten ′for the greater good′.

American Sisterhood

Bron foto: The American Sisterhood. Writings of the Feminist Movement from Colonial Times to the Present (Wendy Martin, 1972 - indexpagina)

Bekende pioniers naast bijna vergeten feministen

Niet alle namen in het boek zullen bij iedereen een even groot belletje doen rinkelen. Seneca Falls Convention: check. Susan B. Anthony: die kennen we. Amelia Bloomer: die naam zegt je wel iets. Veel andere namen zullen echter bij de meesten net iets minder bekend in de oren klinken, ook al blijken hun bijdragen aan de geschiedenis niet minder belangrijk.

Als een vraag in de TV-quiz De slimste mens als volgt zou zijn: ′Wat weet je over Matilda Joslyn Gage?′ zijn we benieuwd wie er vijf juiste trefwoorden zou kunnen geven. Een valabel antwoord zou iets kunnen zijn in de trend van: 19e eeuw. Stemrecht. Historisch onderzoek. Suffragette. Eigendomsrechten.

[I wish to see] a nation in which the caste of sex shall fall down by the caste of color, and humanity alone be the criterion of all human rights. (Matilda Joslyn Gage als geciteerd in het boek, p. 82)

Het boek biedt je dan ook de kans (opnieuw) gekend te raken met de belangrijkste speechen van ′de grote pioniers′, maar leert je ongetwijfeld ook weer wat nieuwe namen, strijdvlakken en opinies kennen. Ook dat is een kracht van dit naslagwerk.

Wit. Feministisch. Hetero.

The American Sisterhood brengt veel goeds met zich mee. Stuk voor stuk zijn de verhalen opgenomen in het boek het waard om verteld en verzameld te worden. Jammer is wel dat ook in dit boek één terugkerend fenomeen erg opvallend is: overwegend zijn de sprekers aan het woord wit, heteroseksueel en identificeren ze zich (uitsluitend) als vrouw. Niet dat er géén aandacht is voor andere stemmen of voor een meer intersectionele problematiek. Zo komt Sojourner Truth uitgebreid aan het woord en is ook binnen de overtuigingen van witte vrouwen (zoals bijvoorbeeld Matilda Joslyn Gage) aandacht voor de verwevenheid van seksisme en racisme. Ook Maxine Williams (p. 171) en Pamela Newman (p. 179) krijgen een platform. Beiden besteedden voornamelijk aandacht aan de relatie tussen de bevrijding van vrouwen en vrouwen uit de zogenaamde Derde Wereld. Terwijl Williams voornamelijk de focus legde op waarom de bevrijding van vrouwen ook belangrijk was voor zwarte vrouwen, zette Newman de idee centraal dat er een verschil was in de ervaring van zwarte vrouwen en witte vrouwen. Je kon niet zomaar over dé ervaring van vrouwen spreken.

When the Third World woman begins to recognize the depth of her oppression, she will move to form alliances with all revolutionary forces available and settle for nothing less than complete destruction of this racist, capitalist, male-dominated system. (Maxine Williams, als geciteerd op p. 178)
Ask yourself, have you ever been told, this is a man′s conversation, so be quiet or keep out because woman′s work is only dishwashing, sewing or laundry. This, my sisters, is male chauvinism, not by the system but by the brothers because of the illusions that capitalism has prodcued. (Pamela Newman, als geciteerd op p. 180)
The truth is that the exploitation of black women goes deeper than that of white women. Unity of all black women is needed to push for such demands as self-determination, equal pay, free abortion and child-care centers. We should realize the need for the women of the black nation to have a liberation movement of women as part of our movement for total liberation of our people." (Pamela Newman, als geciteerd op p. 180)

Verder dan de vermelding van deze zwarte vrouwen gaat de diversiteit in huidskleur en etniciteit niet. Wat bijvoorbeeld met vrouwen met een latino- of native American achtergrond? Hebben niet ook zij een belangrijke bijdrage geleverd aan het denken over mannen en vrouwen, gelijke kansen, m/v/x, biologisch en sociaal geslacht en gelijke rechten?

Ook wat betreft seksuele diversiteit kan het beter, zelfs voor een boek van 1972. Terwijl zo goed als elk hoofdstuk aan één vrouw gewijd wordt, moeten de radicale lesbiennes van de jaren ′70 hun hoofdstuk met elkaar delen (p. 333). Oké, het gaat om een concrete groepering, maar in andere hoofdstukken is ook vaak een link tussen de woorden van één individu en de standpunten van een organisatie of groepering, waarom dan bijvoorbeeld hier niet een individu als Rita Mae Brown centraal zetten? Het hoeft misschien niet, maar het zou wel gekund hebben.

Inhoudelijk is er gelukkig wel aandacht voor de moeilijke relatie die feminisme en lesbianisme door de Amerikaanse geschiedenis van de vrouwenbeweging heeft moeten doorlopen:

Women in the movement have in most cases gone to great lenghts to avoid discussion and confrontation with the issue of lesbianism. It puts people up-tight. They are hostile, evasive, or try to incorporate it into some ′broader issue′. They would rather not talk about it. If they have to, they try to dismiss it as a ′lavender herring′. But it is not a side issue. It is absolutely essential to the success and fulfillement of the women′s liberation movement that this issue to be dealt with. As long as the label ′dyke′ can be used to frighten women into a less militant stand, keep her separate from her sisters, keep her from giving primacy to anything other than men and family - then to that extent she is controlled by the male culture. (Radical Lesbians statement, als geciteerd op p. 336)

Indien je het boek anno 2017 raadpleegt, wat zeker aan te raden is, hou dan wel voor ogen dat het niet meer als een op-zich-staand werk beschouwd kan worden, dat er nood is aan aanvulling van andere belangrijke pioniers: zwarte lesbiennes, transvrouwen, latino non-binaire activisten, enz.

Kostbare literatuur

Tot de dag van vandaag blijft het boek echter alsnog een kostbaar literair werk. Er zijn, ook in de jaren nadat The American Sisterhood voor het eerst werd gepubliceerd, weinig gelijkaardige boeken verschenen - en ook het boek zelf is slechts in beperkte druk te vinden.

Het boek is een bondige collectie van vitale speeches in de strijd om gelijke rechten m/v. Tegelijk bevat het zoveel boeiende informatie dat het boek niet kan ontbreken bij onderzoek naar de fundamenten van Amerikaanse feministische stromingen en zelfs feminisme(n) wereldwijd. De impact van gebeurtenissen zoals de Seneca Falls Convention reikte namelijk veel verder voorbij de grenzen van de VS.

Als je The American Sisterhood in handen neemt, oogt het een ietwat versleten en oubollig boek. Behalve de diverse hoofdstukken die heel duidelijk aangegeven zijn en vergezeld worden van een voor zichzelf sprekende inhoudsopgave, is de rest van de tekst minder duidelijk gestructureerd. Het is als lezer dus zelf wat zoeken doorheen het boek. Gelukkig zijn de opgenomen teksten, standpunten en visies zodanig sterk en op zichzelf staand dat ze eigenlijk geen verdere assistentie vereisen. Of je nu het hele boek verslindt of er een specifiek hoofdstuk uithaalt in lijn met je interesse of onderzoeksveld, het boek zal je in ieder geval geïnspireerd, geënthousiasmeerd en vooral met zin in actie achterlaten.

Het boek wordt tot slot begeleid door een beperkt aantal afbeeldingen en illustraties, maar de kracht van The American Sisterhood ligt in eerste instantie in de teksten en hun historische betekenis zelf.

Testosteron Rex: Het einde van de gendermythe - Cordelia Fine (2017)

Testosteron Rex

Bibliografische informatie

Cordelia Fine
Testosteron Rex
Tielt : Lannoo, 2017
RoSa exemplaarnummer FIIe/0168

gender / sekse / man-vrouwverschillen / neurologie / natuur-cultuurdebat / theorieën / hormonen

Terwijl de Tyrannosaurus Rex miljoenen jaren geleden is uitgestorven door een meteorietinslag op de aardbol, is zijn broertje en nakomer de Testosteron Rex niet hetzelfde lot bezegeld. Integendeel, hij lijkt nog steeds goed te aarden op onze planeet. Te goed volgens auteur Cordelia Fine: "Wordt het niet hoog tijd om de laatst levende dinosaurus eindelijk te begraven?"

Volgens het Testosteron-perspectief bepaalt sekse (nature) het gedrag, de persoonlijkheid en daden van man en vrouw. Opvoeding en cultuur (nurture) zouden een ondergeschikte rol spelen in het ontwikkelingsverhaal. Maar de waarheid blijkt veel minder zwart-wit. In Testosteron Rex haalt Cordelia Fine - auteur van Waarom we allemaal van Mars komende vele mythes rond sekse en gender die onze maatschappij in hun greep houden aan. Nee, vrouwen zouden niet noodzakelijk minder promiscue zijn dan vrouwen. Nee, mannen zouden niet van nature minder zorgzaam zijn. Nee, door de aderen van een meisjesfoetus zou er geen roos bloed stromen. Nee, jongens zouden niet stoerder zijn dan meisjes. De auteur staaft haar onderzoek met voorbeelden uit het dagelijkse leven, wat haar betoog geloofwaardig en vooral herkenbaar maakt. Ook de dierenwereld betrekt ze in het verhaal, want maar al te vaak wordt (kort door de bocht) beargumenteerd dat dieren even stereotiep zijn als mensen.

Verleden: Van fruitvliegjes tot een nieuwe kijk op seks

In het eerste gedeelte ′Verleden′ rekent Fine af met de mythe dat seksuele selectie heeft geleid tot de evolutie van het vrouwelijke en het mannelijke. Baanbrekend onderzoek van Bateman over fruitvliegjes eind jaren '40 van de 20e eeuw blijkt toch niet zo baanbrekend te zijn. Begin deze eeuw is immers aan het licht gekomen dat promiscuïteit vrouwelijke fruitvliegjes even veel voortplantingsvoordeel oplevert als bij mannelijke fruitvliegjes. Vrouwtjesdieren blijken ook net zo competitief en kieskeurig te zijn als mannetjes. Kijken we naar de mens, dan merkt Fine op dat de seksuele voorkeuren en gedragingen van mannen en vrouwen elkaar deels overlappen. Net zoals een vrouw last kan hebben van een ′volgend ochtend′-gevoel, kan ook de morning after een grote anticlimax zijn voor een man. Puur fysieke seks komt trouwens even vaak voor bij vrouwen als bij mannen.

Heden: Van stereotypen naar diversiteit

Fine ontkent niet dat er verschillen zijn tussen vrouwen en mannen: vrouwen kunnen baren, mannen niet. Mannen zijn over het algemeen sterker dan vrouwen, maar voor de rest zijn er vooral overeenkomsten. Waarom focussen we ons dan vooral op verschillen tussen de geslachten? Dat is niet zo vreemd volgens de auteur, want onderzoekers zijn er tientallen jaren van uitgegaan dat een zeer mannelijke persoon per definitie niet vrouwelijk kan zijn, en andersom. Pas in de jaren 1970 maakte deze veronderstelling plaats voor het idee dat persoonlijkheden bestaan uit typisch ′mannelijke′ en ′vrouwelijke′ eigenschappen. Vandaag zegt men veeleer dat elke persoonlijkheid uniek is met een mozaiek van persoonlijkheidstrekken, attitudes, interesses en gedragingen dat het man/vrouw debat overstijgt.

Het biologisch geslacht schept geen mannelijke naturen en vrouwelijke naturen.

Door vast te houden aan Testosteron Rex blijft het idee ook bestaan dat ′mannen competitiever zijn′ en vrouwen impliciet zelf verantwoordelijk zijn voor hun lagere salaris en status. Flauwekul zegt Fine, uit psychologiestudies is gebleken dat vrouwen en mannen evenveel en even sterk concurreren.

Dat de twee seksen ′van nature′ in verschillende beroepen en functies belanden omdat ze een verschillende natuur of omdat de ene sekse bij een specifieke taak gemiddeld genomen een licht voordeel zou hebben boven de andere sekse is dan ook merkwaardig. Diversiteit is nodig in sectoren met een mannelijk en vrouwelijk kantje. Stereotypen kunnen hierbij helpen. "Het gevolg zou waarschijnlijk zijn dat bepaalde eigenschappen en gedragingen die als typisch vrouwelijk worden gezien (zoals zorgzaamheid) in de hele Wall Street branche zou aangemoedigd worden, en dat men zou neerkijken op ongepaste mannelijke kleerkamerpraat en cowboyachtig gedrag. Zo′n ontwikkeling zou deze branche en de samenleving ten goede komen."

Toekomst: Van woorden naar daden

Cordelia Fine eindigt haar betoog met de vraag "Wat willen we nu?" Sommige mensen willen dat moeders en vaders een even groot aandeel in de zorg voor hun kinderen opnemen. Sommige mensen willen dat minder vrouwen en mannen worden gedood door hun partner,enz. "En sommige mensen vinden seksegelijkheid in principe een prachtig idee, maar denken dat Testosteron Rex het pad naar deze wereld radicaal blokkeert. Omdat mannen van Mars komen en vrouwen van Venus, kan een vrouw niet als een man zijn en jongens jongens blijven."

Gender in kinder- en jeugdliteratuur

Regelmatig stellen RoSa-medewerkers literatuurlijsten samen over specifieke thema′s. Alle publicaties zijn raadpleegbaar in de RoSa-bibliotheek.

Literatuurlijst Gender in kinder- en jeugdliteratuur

Illustrated children′s books

Naast hun belang voor de ontwikkeling van taal- en andere vaardigheden, spelen kinderboeken een onmiskenbare rol in het doorgeven van sociale en culturele normen aan de allerjongsten. Een groot deel van die normen omvat genderrollen. De manier waarop meisjes en jongens, vrouwen en mannen voorgesteld worden in de kinderliteratuur, draagt bij tot het beeld dat kinderen ontwikkelen van hun eigen rol in de samenleving en die van anderen. En dat is nu net waar de schoen wringt.

Studies uit deze literatuurlijst tonen aan dat in de kinder- en jeugdliteratuur vaak nog steeds een onevenwichtig man-vrouwbeeld voorgesteld wordt, zowel in inhoud als taalgebruik en illustraties. De vrijgevochten Pippi Langkous uit de jaren 40, inspanningen van feministen in de jaren ′70, ′80 en ′90 en roldoorbrekende verhalen van individuele kinderauteurs hebben weliswaar ogen geopend, maar feit blijft dat genderstereotypen ook vandaag nog veelvuldig voorkomen in kinder- en jeugdboeken.

Om te vermijden dat meisjes en jongens zich laten beperken door afgrenzende genderrollen, zijn alternatieve rolmodellen onmisbaar. In deze literatuurlijst kunnen leraren, ouders en opvoeders inspiratie en achtergrondinformatie vinden bij het aanreiken van die modellen via kinder- en jeugdliteratuur

Download de literatuurlijst Gender in kinder- en jeugdliteratuur


Is het attenderingsbulletin van de RoSa-bibliotheek